{"id":11831,"date":"2017-04-04T11:00:00","date_gmt":"2017-04-04T11:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/mickgb.com\/?p=11831"},"modified":"2024-04-08T01:24:35","modified_gmt":"2024-04-08T01:24:35","slug":"a-blast-from-the-past","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/a-blast-from-the-past\/","title":{"rendered":"A  Blast  from  the  Past"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-weight:bold;font-size:16pt\"><span style=\"font-size:12pt\">B\u00f3ithr\u00edn na smaointe<\/span><span style=\"font-size:12pt\">, memory lane;  <\/span><span style=\"font-size:12pt\">leochaileach<\/span><span style=\"font-size:12pt\">, delicate;  <\/span><span style=\"font-size:12pt\">eachtraigh d\u00fainn<\/span><span style=\"font-size:12pt\">, tell us;  <\/span><span style=\"font-size:12pt\">i mbun saothair<\/span><span style=\"font-size:12pt\">, at work;  <\/span><span style=\"font-size:12pt\">ar scor<\/span><span style=\"font-size:12pt\">, retired;  <\/span><span style=\"font-size:12pt\">taibhseach<\/span><span style=\"font-size:12pt\">, showy;  <\/span><span style=\"font-size:12pt\">f\u00eds<\/span><span style=\"font-size:12pt\">, vision;  <\/span><span style=\"font-size:12pt\">st\u00e1das<\/span><span style=\"font-size:12pt\">, status;  <\/span><span style=\"font-size:12pt\">N\u00ed bheatha\u00edonn na briathra na br\u00e1ithre<\/span><span style=\"font-size:12pt\">, you cant live on words;<\/span><span style=\"font-size:12pt\">  an iarraidh seo<\/span><span style=\"font-size:12pt\">, this time<\/span><\/p><p style=\"text-align:center;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-weight:bold;font-size:16pt\"><span style=\"height:1em\"><span>.<\/span><\/span><\/p><p style=\"text-align:center;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-weight:bold;font-size:16pt\">A  Blast  from  the  Past<\/p><p style=\"margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:1.2;font-weight:bold;font-size:16pt\"><span style=\"font-size:14pt\">Peadar Bair\u00e9ad<\/span><\/p><p style=\"margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:1.2;font-weight:bold;font-size:16pt\"><span style=\"height:1em\"><span>.<\/span><\/span><\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">Glaoch telef\u00f3in a chuir siar b\u00f3ithr\u00edn na smaointe m\u00e9, an o\u00edche faoi dheireadh.<\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">\u201cC\u00e9 chuir an glaoch sin orm, an ea?\u201d<\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">Dalta a bh\u00ed im rang Gaeilge agam, breis is leathch\u00e9ad bliain \u00f3 shoin, a ghlaoigh orm! <\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">\u201cAgus ar mhiste d\u00fainn a fhiafra\u00ed, c\u00e9ard faoi ar labhair s\u00e9 leat, le t\u00fa a chur siar thar \u00e1irs\u00ed caola, leochaileacha, na mblianta?\u201d<\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">\u201cMuise! n\u00edor mhiste in aon chor, n\u00f3 n\u00edl uaim, i nd\u00e1ir\u00edre, ach gaoth an fhocail, le sc\u00e9al an ghlaoch telef\u00f3in ch\u00e9anna sin a insint dhaoibh.\u201d<\/p><h1 style=\"text-align:center;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-weight:bold;font-size:14pt\">Tell us then!<\/h1><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">\u201cEachtraigh d\u00fainn, m\u00e1 sea!\u201d<\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">\u201cT\u00e1 go maith, seo chugaibh an sc\u00e9al.\u201d  <\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">\u201cI gCol\u00e1iste Mhuireadhaigh, i mB\u00e9al an \u00c1tha, a thosaigh m\u00e9 fh\u00e9in ag cleachtadh mo cheirde, mar mh\u00fainteoir, i dt\u00fas chaogaid\u00ed na haoise seo caite, agus tharla go raibh an gas\u00far seo, &#8211; Muireadhach a thabharfaidh muid air sa sc\u00e9al seo &#8211; sa ch\u00e9ad rang a cuireadh faoi mo ch\u00faram. Ag smaoineamh siar anois dom ar na laethe geala, grianmhara, \u00fad, ba dhalta\u00ed iad faoi mar a d\u2019iarrfadh do bh\u00e9al fh\u00e9in iad a bheith, a bh\u00ed sa rang c\u00e9anna sin, iad b\u00e9asach, m\u00fainte, d\u00edograiseach chun foghlama, agus \u00f3m\u00f3sach d\u00e1 m\u00fainteoir\u00ed freisin. Bh\u00ed an t-\u00e1dh dearg ormsa gur dhalta\u00ed d\u00e1 leith\u00e9id a casadh orm, i dt\u00fas mo r\u00e9 mar mh\u00fainteoir, n\u00f3 is amhlaidh a chuir siad go m\u00f3r leis an bhfonn a bh\u00ed orm m\u00e1istreacht a fh\u00e1il ar an gceird a bh\u00ed roghnaithe agam.  Ach n\u00ed chuige sin at\u00e1 m\u00e9 an iarraidh seo.<\/p><h1 style=\"text-align:center;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-weight:bold;font-size:14pt\">Into  Exile<\/h1><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">Rinne m\u00e9 mo dh\u00edcheall, n\u00ed hamh\u00e1in ar Ghaeilge a mh\u00faineadh d\u00f3ibh, ach ag an am gc\u00e9anna, theastaigh uaim meas agus urraim a thabhairt d\u00f3ibh d\u00e1 dt\u00edr, d\u00e1 bpobal, agus d\u00e1 dteanga.  Chaiteamar blianta gl\u00f3rmhara i bhfochair a ch\u00e9ile, agus ar deireadh thiar, rinneadar a gcuid scr\u00faduithe, thr\u00e9ig siad an nead, agus chuaigh amach sa saol m\u00f3r ag saothr\u00fa a gcoda, faoi mar is dual do Chlann \u00c9abha a dh\u00e9anamh. D\u2019\u00e9irigh go maith le Muireadhach s\u2019againne, agus tar \u00e9is d\u00f3 C\u00e9im Ollscoile a bhaint amach d\u00f3 fh\u00e9in in Ollscoil na h\u00c9ireann san Ardchathair, chuaigh s\u00e9 thar lear, agus chaith an chuid eile d\u00e1 shaol oibre, i mbun saothair thar s\u00e1ile. <\/p><h1 style=\"text-align:center;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-weight:bold;font-size:14pt\">Retired<\/h1><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">Ar deireadh thiar, nuair a bh\u00ed a shaothar thar lear churtha i gcr\u00edch aige, agus \u00e9 imithe amach ar scor, d\u2019fhill s\u00e9 ar fhod a dh\u00fachais go hInis Crabhain, i gContae Shligigh. Bhreathnaigh s\u00e9 timpeall air, go bhfeicfeadh s\u00e9 c\u00e9ard a bh\u00ed d\u00e9anta againn mar phobal, \u00f3 d\u2019imigh seisean ar deora\u00edocht sna caogaid\u00ed. Chaith s\u00e9 roinnt ama i mbun an ghn\u00f3 ch\u00e9anna sin, agus thug s\u00e9 faoi deara, go raibh dul chun cinn iontach d\u00e9anta againn i gc\u00farsa\u00ed tionscail agus tr\u00e1cht\u00e1la, ach thug s\u00e9 faoi deara freisin, go raibh a l\u00e1n caillte againn san idirlinn. Ba shoil\u00e9ir go raibh daoine i bhfad n\u00edos gaire d\u00f3ibh fh\u00e9in anois n\u00e1 mar a bh\u00edd\u00eds sna seanlaethe. Cinnte, bh\u00ed i bhfad n\u00edos m\u00f3 airgid ag daoine, tithe n\u00edos fearr acu, agus \u00e9ada\u00ed n\u00edos daoire \u00e1 gcaitheamh acu, gan tr\u00e1cht in aon chor, ar na caranna taibhseacha a bh\u00ed \u00e1 dtiom\u00e1int acu, ach taobh thiar den saibhreas sin uilig, n\u00ed raibh an gl\u00fan nua inchurtha leis na gl\u00fanta a bh\u00ed imithe rompu ina l\u00e1n slite, i gcarthannacht, i gcomharsan\u00falacht, n\u00f3 i gcomhluadar. Bh\u00ed bail i bhfad \u00c9ireann n\u00edos fearr ar an bhfostrucht\u00far, agus cuma n\u00edos fearr ar bhailte agus ar chathracha n\u00e1 mar a bh\u00edodh, ach i nd\u00e1ir\u00edre, n\u00ed ar na c\u00farsa\u00ed sin uilig a dh\u00edrigh Muireadhach s\u2019againne a aire, ach ar staid na teanga in\u00e1r measc, agus chomh fada is a bhain s\u00e9 leis-sean, n\u00edor thug s\u00e9 faoi deara sa ghn\u00e9 sin de shaol an n\u00e1isi\u00fain ach c\u00fal\u00fa, agus teip, \u00f3 bhun go barr.\u201d<\/p><h1 style=\"text-align:center;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-weight:bold;font-size:14pt\">What of our vision then?<\/h1><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">\u201cCad a tharla don bhf\u00eds a leag tusa os \u00e1r gcomhair amach i gcaogaid\u00ed na haoise seo caite?. Tuigeadh domsa, agus dom chomhdhalta\u00ed, ag an am, go mbeadh talamh sl\u00e1n d\u00e9anta de shl\u00e1n\u00fa na Gaeilge, taobh istigh de cupla sc\u00f3r bliain n\u00f3 mar sin, ach nuair a bhreathna\u00edm ar ch\u00farsa\u00ed, faoi mar at\u00e1 anois, feictear dom, go raibh breall orainn uilig ag an am. C\u00e9ard a tharla in aon chor d\u2019athbheochan na teanga?\u201d<\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">\u201cBhuel,\u201d arsa m\u00e9 fh\u00e9in, agus m\u00e9 ag iarraidh \u00e9 a fhreagairt, \u201cN\u00edl an ceart ar fad agat sa mh\u00e9id sin. N\u00edl an fh\u00eds sin caillte f\u00f3s ag cuid againn. Tuigtear dom fh\u00e9in go nd\u00e9anfaidh muintir na t\u00edre seo an tseanteanga a shl\u00e1n\u00fa f\u00f3s.\u201d<\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">\u201c\u00d3 sea,\u201d ar seisean go sear\u00fasach, \u201cagus gheobhaidh \u00d3 Dubhda Ard na R\u00ed, am eic\u00ednt sa todhcha\u00ed! An bhfuil rud ar bith curtha i gcr\u00edch agaibh \u00f3 d\u2019fh\u00e1g mise an t\u00edr seo, sna caogaid\u00ed, a thabharfadh misneach do dhuine, go bhfuiltear me\u00e1ite, mar phobal, ar an dteanga \u00e1rsa s\u2019againne a shl\u00e1n\u00fa f\u00f3s?\u201d<\/p><h1 style=\"text-align:center;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-weight:bold;font-size:14pt\">Progress made<\/h1><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">\u201cB\u00ed cinnte go bhfuil, agus n\u00edos m\u00f3 n\u00e1 rud amh\u00e1in. Breathnaigh i dtosach ar an bhf\u00e1s dochreidte at\u00e1 tagtha ar Ghaelscoileanna, \u00f3 cheann ceann na t\u00edre seo, agus n\u00edos fearr f\u00f3s, n\u00ed h\u00e9 an Rialtas is c\u00fais leis an bhf\u00e1s sin ach tuismitheoir\u00ed na t\u00edre seo, tuismitheoir\u00ed a dteasta\u00edonn uathu an Ghaeilge a thabhairt mar oichreacht d\u00e1 gclann. Chomh maith le sin, t\u00e1 st\u00e1das N\u00e1isi\u00fanta bainte amach ag an dteanga i dt\u00edr seo na h\u00c9ireann, agus chomh maith le sin, t\u00e1 st\u00e1das idirn\u00e1isi\u00fanta bainte amach aice freisin mar theanga oifigi\u00fail san Aontas Eorpach, gan tagairt in aon chor don ionad at\u00e1 bainte amach aici sna me\u00e1in chumars\u00e1ide. N\u00ed beag n\u00f3 suarach an dul chun cinn \u00e9 sin i dtr\u00e9imhse leithch\u00e9ad bliain.\u201d<\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">\u201cSea, tagaim leat cuid den bh\u00f3thar sin, ach n\u00ed bheatha\u00edonn na briathra na br\u00e1ithre,  agus i ndeireadh na d\u00e1la nach deacair an seanfhocal a bhualadh?\u201d<\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">\u201cC\u00e9n seanfhocal \u00e9 fh\u00e9in?\u201d<\/p><h1 style=\"text-align:center;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-weight:bold;font-size:14pt\">Backward  Steps<\/h1><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">\u201cBeatha teanga a labhairt, agus ar mo thaisteal dom tr\u00edd an t\u00edr seo, \u00f3 d\u2019fhill m\u00e9 \u00f3n gcoigr\u00edoch, caithfidh m\u00e9 a admh\u00e1il dhuit, gur bheag Gaeilge a chluala m\u00e9 \u00f3 \u00f3g n\u00f3 \u00f3 aosta, agus rud eile de, nach bhfeictear dom anois, nach g\u00e1 feasta Gaeilge a bheith ag baill an Gharda S\u00edoch\u00e1na. C\u00e9im mh\u00f3r ar gc\u00fal gan aon ag\u00f3, agus nach bhfuil P\u00e1irt\u00ed t\u00e1bhachtach Poilit\u00edochta ag moladh anois go gcuirf\u00ed deireadh le Gaeilge \u00e9igeantach do churaclam na hArdteistim\u00e9ireaachta feasta. Chomh fada is a bhaineann s\u00e9 liomsa, n\u00edl d\u00e9anta \u00f3 d\u2019imigh m\u00e9 ach c\u00fal\u00fa i ndiaidh c\u00falaithe, fhad is at\u00e1thar ag iarraidh dallamull\u00f3g a chur ar an bpobal le caint faoi shaoirse, agus cearta daonna. Nach bhfuil a fhios ag an saol is ag a mh\u00e1thair nach bhfuil cead n\u00f3 ceart ag bu\u00edon ar bith teanga an phobail a dh\u00edoth\u00fa, n\u00f3 a chur ar ceal. Agus f\u00e9ach\u201d, ar seisean, \u201can bhfuil \u00e1it ar bith ina bhf\u00e9adfainn t\u00e9ipeanna, n\u00f3 a leith\u00e9id a fh\u00e1il a thabharfadh deis dom an teanga a athfhoghlaim, n\u00f3 t\u00e1 roinnt mhaith di dearmadtha agam sna blianta a chaith m\u00e9 thar s\u00e1ile?\u201d<\/p><h1 style=\"text-align:center;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-weight:bold;font-size:14pt\">He hung up!<\/h1><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">Chuir m\u00e9 ar an eolas \u00e9 faoi na c\u00farsa\u00ed sin, agus bh\u00ed m\u00e9 d\u00edreach chun a chur ar a sh\u00faile d\u00f3, nach raibh ar intinn ag \u00e9inne an dteanga s\u2019againne a thr\u00e9igint. Ach, ar mh\u2019anam, n\u00edor thug s\u00e9 an deis sin dom, n\u00f3 is amhlaidh a chroch s\u00e9 suas, sul a raibh deis agam a thuilleadh a r\u00e1. N\u00ed h\u00e9 anois go raibh fearg air, n\u00f3 tada d\u00e1 leith\u00e9id sin, ach is amhlaidh a bh\u00ed d\u00edom\u00e1 an domhain air nach raibh an fh\u00eds n\u00e1isi\u00fanta, i leith na teanga, curtha i gcr\u00edch againn, faoi\u2019n am seo, agus ar bhealach, d\u00e9arfainn gur leag s\u00e9 chuid den mhille\u00e1n ormsa, toisc go raibh mo shaol oibre caite agamsa ag saothr\u00fa an ghoirt sin o bh\u00ed seisean ina \u00f3g\u00e1nach.<\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">Caithfidh m\u00e9 a admh\u00e1il, gur chaith m\u00e9 seal ar mo mharana, tar \u00e9is do Mhuireadhach s\u2019againne crochadh suas orm, agus i nd\u00e1ir\u00edre, n\u00edl ar mo chumas f\u00f3s dearcadh an fhir seo a thuiscint go huile is go hioml\u00e1n. <\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">An bhf\u00e9adf\u00e1sa, a l\u00e9itheoir, c\u00e1s Mhuireadhaigh a mh\u00edni\u00fa dom?<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00f3ithr\u00edn na smaointe, memory lane; leochaileach, delicate; eachtraigh d\u00fainn, tell us; i mbun saothair, at work; ar scor, retired; taibhseach, showy; f\u00eds, vision; st\u00e1das, status; N\u00ed bheatha\u00edonn na briathra na br\u00e1ithre, you cant live on words; an iarraidh seo, this time . A Blast from the Past Peadar Bair\u00e9ad . Glaoch telef\u00f3in a chuir siar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":13435,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-11831","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gan-chatagoir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11831","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11831"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11831\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11832,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11831\/revisions\/11832"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13435"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11831"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11831"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11831"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}