{"id":11871,"date":"2017-04-04T11:00:00","date_gmt":"2017-04-04T11:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/mickgb.com\/?p=11871"},"modified":"2024-04-08T01:27:43","modified_gmt":"2024-04-08T01:27:43","slug":"a-i-l-l-e-a-c-h-t-a-n-t-s-a-o-i-l-s-e-o-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/a-i-l-l-e-a-c-h-t-a-n-t-s-a-o-i-l-s-e-o-4\/","title":{"rendered":"A i l l e a c h t   a n   t S a o i l   s e o  4"},"content":{"rendered":"<p style=\"margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\"><strong>\u00f3r\u00e1id\u00ed<\/strong>, orator;  <strong>a shnas\u00fa<\/strong>, to polish;  <strong>buaic<\/strong>, high point;  <strong>adhmholadh<\/strong>, panegyric;  <strong>iontaofacht<\/strong>, reliability;  <strong>inchreidteacht<\/strong>, credibility;  <strong>feannta go dt\u00ed an cn\u00e1mh<\/strong>, stripped to the bone;  <strong>athlua<\/strong>, quote;  <strong>comhleaca\u00ed<\/strong>, colleague;  <strong>b\u00e9al b\u00e1n<\/strong>, flattery.<\/p><p style=\"text-align:center;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\"><strong><span style=\"font-size:16pt\">I  mB\u00e9al  an  Phobail<\/span><\/strong><\/p><h1 style=\"margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:1.2;font-weight:bold;font-size:14pt\">\u00c1illeacht an tSaoil seo<\/h1><p style=\"margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:1.2\"><strong><span style=\"font-size:16pt\">Peadar Bair\u00e9ad <\/span><\/strong><\/p><p style=\"text-align:center;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\"><strong><span style=\"font-size:14pt\">Pearse   the   Orator <\/span><\/strong><\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\"><strong><em>M\u00f3r idir inn\u00e9 agus inniu.  Bh\u00ed tr\u00e1th ann, agus n\u00ed fh\u00e1gfadh duine ar bith ceann d\u00e1r scoileanna, gan tagairt eic\u00ednt a chlos faoi \u00d3r\u00e1id an Phiarsaigh ag Uaigh U\u00ed Dhonnabh\u00e1in Rossa, ach sa l\u00e1 at\u00e1 inniu ann, n\u00ed d\u00e9arfainn gur mar sin at\u00e1, n\u00f3 t\u00e1 an iomarca airde againn, le tamall de bhlianta anuas, ar neodracht i gc\u00farsa\u00ed polait\u00edochta, i gc\u00farsa\u00ed s\u00f3isialta, agus i gc\u00farsa\u00ed creidimh freisin, rud a fh\u00e1gann, nach mb\u00edonn fonn ar mh\u00fainteoir\u00ed, ach go h\u00e1irithe, tagairt a dh\u00e9anamh do phaisi\u00fan, n\u00f3 do mhoth\u00fach\u00e1in, na laochra \u00fad.  Ach n\u00ed chuige sin at\u00e1 m\u00e9 inniu.  Is \u00e9 at\u00e1 \u00e1 mheas agam inniu, n\u00f3 cumas an Phiarsaigh mar \u00f3r\u00e1id\u00ed.  Agus san alt seo, d\u00e9anfaidh m\u00e9 mo dh\u00edcheall ar aistri\u00fach\u00e1n cruinn a dh\u00e9anamh, ar ar dh\u00fairt m\u00e9 i mB\u00e9arla, ag Daonscoil Osra\u00ed, anseo i gCill Chainnigh, sa bhliain 1979, c\u00faig bliana is fiche d\u00edreach \u00f3 shoin anois.<\/em><\/strong><\/p><p style=\"text-align:center;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\"><strong><span style=\"text-decoration:underline;font-size:16pt\">Beginnings.<\/span><\/strong><\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">Nach minic a dh\u00e9antar dearmad ar chumas an Phiarsaigh mar \u00f3r\u00e1id\u00ed, faoi mar n\u00e1r den t\u00e1bhacht \u00e9, a scil san eala\u00edn sin a scr\u00fad\u00fa agus a mheas.  Caithfear a chur san \u00e1ireamh, go mb\u00edonn ar an \u00f3r\u00e1id\u00ed c\u00e9anna sin, a \u00f3r\u00e1id a scr\u00edobh, agus a athscr\u00edobh, a snas\u00fa, a bearradh, agus a cur in oiri\u00faint do chluas a lucht \u00e9istreachta.  Chuir an Piarsach t\u00fas lena scil san eala\u00edn seo le linn a \u00f3ige, n\u00f3 ba iad a chlann fh\u00e9in a ch\u00e9ad lucht \u00e9isteachta.  Ba dhia beag ag a dhearth\u00e1ir Willie \u00e9, agus bh\u00ed meas an domhain ag a dheirfi\u00far \u00f3g, Mary Bridget, air, agus b\u00edodh gur choinnigh a dheirfi\u00far eile, Margaret, faoi smacht \u00e9, ag an am gc\u00e9anna, mhisnigh s\u00ed, agus ghr\u00edosaigh s\u00ed \u00e9.  <\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">M\u00e1 bhreathna\u00edonn t\u00fa ar a dhr\u00e1ma\u00ed, tabharfaidh t\u00fa faoi deara, gur mhinic \u00fas\u00e1id \u00e1 bhaint aige as \u00f3r\u00e1id, ag buaic a sc\u00e9il, faoi mar a bheadh s\u00e9 ag iarraidh a scil san \u00f3r\u00e1id\u00edocht a shnas\u00fa, agus a chur i l\u00e1thair a phobail. T\u00e1 sampla\u00ed d\u00e1 leith\u00e9id le fail in \u201cAn R\u00ed\u201d agus ar\u00eds in \u201cThe Singer\u201d.  Agus fi\u00fa i nd\u00e1nta cos\u00fail le \u201cThe Fool\u201d feicimid go bhfuil an claonadh chun \u00f3r\u00e1id\u00edochta, le tabhairt faoi deara ann. <\/p><p style=\"text-align:center;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\"><strong><span style=\"text-decoration:underline;font-size:16pt\">Come  the  Occasion&#8230;&#8230;..<\/span><\/strong><\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\"> Ach gan aon dabht, is \u00ed an \u00f3r\u00e1id a thug s\u00e9 ag uaigh U\u00ed Dhonnabh\u00e1in Rossa, buaic a cheirde mar \u00f3r\u00e1id\u00ed  Le sin a mheas, caithfidh t\u00fa an \u00f3r\u00e1id sin a l\u00e9amh athuair.  Tharla an tsochraid sin L\u00e1 L\u00fanasa na bliana 1915.  Tugann muid faoi deara, ar dt\u00fas, go mbaineann s\u00e9 \u00fas\u00e1id as roinnt \u00e1irithe Gaeilge, le t\u00fas a chur lena adhmholadh.  Feiceann muid go bhfuil 905 focal san \u00f3r\u00e1id ar fad, agus gur thart ar 165 focal d\u00edobh sin at\u00e1 i nGaeilge, rud a fh\u00e1gann go bhfuil 740 focal de i mB\u00e9arla aige.  Anois, b\u00edodh nach r\u00f3-fhada an \u00f3r\u00e1id \u00ed, ag an am gc\u00e9anna n\u00ed fol\u00e1ir n\u00f3 chaith s\u00e9 an-chuid ama ag scr\u00edobh, ag snas\u00fa, ag athscr\u00edobh, agus ag cleachtadh na h\u00f3r\u00e1ide c\u00e9anna sin.  Tuigtear n\u00e1r chaith s\u00e9 an oireadh sin ama ag gabh\u00e1il don Ghaeilge, ach ag an am gc\u00e9anna, t\u00e1 boladh agus blas an d\u00fachais le f\u00e1il, go tr\u00e9an, ar na focail ch\u00e9anna sin.  T\u00e1 thart ar 39 bhfocal  i nGaeilge, san \u00f3r\u00e1id, a bhfuil iontaofacht an d\u00fachais le f\u00e1il iontu, focail at\u00e1 ar chomhch\u00e9im leis an \u00f3c\u00e1id soll\u00fanta inar \u00fas\u00e1ideadh iad. <\/p><p style=\"text-align:center;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\"><strong><span style=\"text-decoration:underline;font-size:16pt\">Traditional  Touch .<\/span><\/strong><\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\"> Breathnaigh mar a d\u2019iompaigh an Piarsach ar an nDonnabh\u00e1nach, agus mar a labhair s\u00e9 go d\u00edreach leis an t\u00e9 sin, a raibh an chr\u00e9 a roinnt leis, ar an \u00f3c\u00e1id speisialta sin&#8230;&#8230;..<\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;margin-left:72pt\">Ba chalma an fear th\u00fa a Dhiarmaid&#8230;&#8230;.<\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">F\u00e9ach mar a \u00fas\u00e1ideann s\u00e9 a ainm baiste.  Baineann an n\u00f3s sin go dl\u00fath le n\u00f3s an Chaointe fh\u00e9in, agus b\u2019in mar a labhradh na mn\u00e1 caointe, fad\u00f3, le linn d\u00f3ibh a gcaoineadh a chanadh.  T\u00e1 inchreidteacht an d\u00fachais le f\u00e1il sa n\u00f3s sin.<\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">Ach baineann a bhuanna fh\u00e9in leis an gcuid den \u00f3r\u00e1id a bh\u00ed i mB\u00e9arla.  N\u00ed de thimpiste a th\u00e1inig s\u00e9 ar na focail sa chuid sin d\u00e1 shaothar.  T\u00e1 s\u00e9 snasta, gearrtha siar, bearrtha, feannta go dti an cn\u00e1mh, beoga, l\u00e1n fuinnimh, agus \u00e9 chomh teann le sprionga.  <\/p><p style=\"text-align:center;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\"><strong><span style=\"text-decoration:underline;font-size:16pt\">All  in  one  sentence !<\/span><\/strong><\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">M\u00e1 dh\u00e9anaim athlua ar chupla abairt as, tuigfidh t\u00fa c\u00e9ard \u00e9 go d\u00edreah at\u00e1 i gceist agam&#8230;. <\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;margin-left:36pt\">\u201cIt has seemed right, before we turn way from this place in which we have laid mortal remains of O\u2019Donovan Rossa, that one among us should in the name of all speak the praise of that valient man and endeavour to formulate the thought and the hope that are in us as we stand around his grave, and if there is anything that makes it fitting that I rather than some other, I rather than one of the gray haired men who were young with him and shared in his labour and in his suffering, should speak here, it is perhaps that I may be taken as speaking on behalf of a new generation, that has been re-baptised in the Fenian faith and has accepted the responsibility of carrying out the Fenian programme.\u201d<\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">Abairt r\u00e9as\u00fanta fada at\u00e1 ansin againn!  Ach abairt a shileann go h\u00e9asca \u00f3n dteanga, agus a sh\u00e1sa\u00edonn \u00e1r nd\u00fail i rithim agus i gceol, abairt ina bhfuil 135 focal, ach abairt at\u00e1 bearrtha, sl\u00edoctha, snasta, \u00f3 th\u00fas deireadh.  B\u2019fh\u00e9idir gur chomhoibrigh a chomhleaca\u00ed, Tom\u00e1s Mac Donnch\u00fa leis, sa bhfiontar sin, n\u00f3 ba scili\u00fail, ild\u00e1nach, an fear c\u00e9anna sin i mbun gn\u00f3 d\u00e1 leith\u00e9id.  <\/p><p style=\"text-align:center;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\"><strong><span style=\"text-decoration:underline;font-size:16pt\">A  new   Philosophy .<\/span><\/strong><\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">Sul m\u00e1 fh\u00e1gaim an t-adhmholadh sin, os cionn uaigh U\u00ed Dhonnabh\u00e1in Rosa, ba mhaith liom tagairt a dh\u00e9anamh d\u2019abairt eile, abairt a l\u00e9irionn feals\u00fanacht pholait\u00edochta agus chreidimh an Phiarsaigh.  Breathnaigh air&#8230;.<\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;margin-left:36pt\">\u201cSplendid and noble causes, are served by men who are themselves splendid and holy.\u201d<\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">Feictear macalla na feals\u00fanachta ch\u00e9anna sin i ndr\u00e1ma \u00fad an Phiarsaigh, \u201cAn R\u00ed.\u201d Agus freisin, d\u2019fh\u00e9adf\u00e1 a r\u00e1, in \u201cThe Singer\u201d  Ordaitheach r\u00e9abhl\u00f3ideach agus reiligi\u00fanda,  i bhforbairt fheals\u00fanacht r\u00e9abhl\u00f3ideach an Phiarsaigh, is ea an prionsabal sin. Breathnaigh ar\u00eds ar an gcaoi a nascann s\u00e9 a dhearcadh fh\u00e9in le dearcadh U\u00ed Dhonnabh\u00e1in&#8230;.<\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;margin-left:36pt\">\u201cI hold it a Christian thing, as O Donovan Rossa held it, to hate evil, to hate untruth, to hate oppression, and, hating them to strive to overthrow them\u201d<\/p><p style=\"text-align:center;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\"><strong><span style=\"text-decoration:underline;font-size:16pt\">Chance  or   Destiny ?<\/span><\/strong><\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">Ba mh\u00e1istri\u00fail an t-adhmholadh \u00e9, snasta, gonta, \u00e9ifeachtach, agus \u00f3n n\u00f3im\u00e9ad sin amach, glacadh leis, gurbh \u00e9 an Piarsach pr\u00edomh\u00f3r\u00e1id\u00ed an traidisi\u00fain phoblacht\u00e1naigh.  Thug an t-adhmholadh c\u00e9anna sin ard\u00fa c\u00e9ime d\u00f3, i measc an dreama \u00fad, ar mh\u00f3r acu oidhreacht agus neamhsple\u00e1chas an n\u00e1isi\u00fain Ghaelaigh.  Ba mh\u00f3r \u00e9 meas an Ghaeil, chuile l\u00e1 riamh, ar an \u00f3r\u00e1id\u00ed, ar an bhfile, ar an shaoi, agus ar an ndraoi focal.<\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">Chuala go ndeachaigh an Piarsach i gcomhairle leis an IRB, sula ndeachaigh s\u00e9 i mbun oibre ar an adhmholadh c\u00e1ili\u00fail c\u00e9anna sin, agus d\u2019fhiafraigh s\u00e9 d\u00edobh, c\u00e9 chomh fada ar ch\u00f3ir d\u00f3 a dhul, ina \u00f3r\u00e1id ag an uaigh?  Ba \u00e9 freagra a fuair s\u00e9 uathusan n\u00f3 go raibh l\u00e1nchead aige dul chomh fada is ba mhian leis a dhul.  Sea, b\u2019in deireadh leis an mb\u00e9al b\u00e1n, agus leis an bplam\u00e1s, n\u00f3 bheadh an chloch sa mhainchille acu feasta.  <\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\"><span style=\"height:1em\"><span>.<\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00f3r\u00e1id\u00ed, orator; a shnas\u00fa, to polish; buaic, high point; adhmholadh, panegyric; iontaofacht, reliability; inchreidteacht, credibility; feannta go dt\u00ed an cn\u00e1mh, stripped to the bone; athlua, quote; comhleaca\u00ed, colleague; b\u00e9al b\u00e1n, flattery. I mB\u00e9al an Phobail \u00c1illeacht an tSaoil seo Peadar Bair\u00e9ad Pearse the Orator M\u00f3r idir inn\u00e9 agus inniu. Bh\u00ed tr\u00e1th ann, agus n\u00ed fh\u00e1gfadh [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":13435,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-11871","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gan-chatagoir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11871","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11871"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11871\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11872,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11871\/revisions\/11872"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13435"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11871"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11871"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11871"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}