{"id":12789,"date":"2017-04-04T11:00:00","date_gmt":"2017-04-04T11:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/mickgb.com\/?p=12789"},"modified":"2024-04-08T01:27:35","modified_gmt":"2024-04-08T01:27:35","slug":"i-mbeal-an-phobail","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/i-mbeal-an-phobail\/","title":{"rendered":"I  mBeal  an  Phobail"},"content":{"rendered":"<h1 style=\"text-align:center;margin-top:12pt;padding-top:0;margin-bottom:3pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-weight:bold;font-size:16pt\"><span style=\"font-size:20pt\">I  mB\u00e9al  an  Phobail<\/span><\/h1><p style=\"margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\">Peadar Bair\u00e9ad<\/p><h1 style=\"margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-weight:bold;font-size:16pt\"><span style=\"font-size:18pt\">Se\u00e1n \u00d3 D\u00e1laigh: \u00c9igse agus Iomarbh\u00e1<\/span><\/h1><h3 style=\"margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-weight:bold;font-size:18pt\">Le<\/h3><p style=\"margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\"><strong><span style=\"font-size:18pt\">Proinsias \u00d3 Drisceoil<\/span><\/strong><\/p><p style=\"margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4\"><span style=\"height:1em\"><span>.<\/span><\/span><\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;margin-right:-7.7pt\"><span style=\"font-size:14pt\">I m\u00ed<\/span><span style=\"font-size:14pt\"> na Bealtaine seo chuaigh tharainn, fuair m\u00e9 c\u00f3ip den leabhar thuasluaite \u00f3 na foilsitheoir\u00ed, Cork University Press, ag s\u00fail go nd\u00e9anfainn \u00e9 a l\u00e9amh agus l\u00e9irmheas de chine\u00e1l eic\u00ednt a dh\u00e9anamh air. N\u00ed g\u00e1 dhom a r\u00e1, gurb \u00e9 \u00e1r gcara, agus ar gcathr\u00f3ir fh\u00e9in anseo i gCill Chainnigh, Proinsias \u00d3 Drisceoil, a chuir an s\u00e1rleabhar seo i dtoll a ch\u00e9ile, tar \u00e9is d\u00f3 achar fada a chaitheamh i mbun taighde agus staid\u00e9ir ar an nD\u00e1lach ild\u00e1nach agus ar a shaothar. Anois, n\u00ed g\u00e1 dhom a r\u00e1, ach oiread, go mb\u00edmse s\u00e1sta i gc\u00f3<\/span><span style=\"font-size:14pt\">na\u00ed, p\u00edosa a scr\u00edobh faoi na leabhair a l\u00e9im, ach b\u2019eisceacht, amach is amuigh, \u00e9 an leabhar seo, n\u00f3 tar \u00e9is dom tamall a chaitheamh \u00e1 l\u00e9amh, tuigeadh dom, nach mbeadh im\u2019 iarrachta\u00ed le l\u00e9irmheas a dh\u00e9anamh air, ach an sop in \u00e1it na scuaibe. Sea, d\u2019fh\u00e1gfainn an gn\u00f3 ag scol\u00e1ire eic\u00ednt, a bheadh inni\u00fail ar an ngn\u00f3<\/span><span style=\"font-size:16pt\"> sin <\/span><span style=\"font-size:14pt\">a dh\u00e9anamh go<\/span><span style=\"font-size:16pt\"> <\/span><span style=\"font-size:14pt\">h\u00e9ifeachtach, cr\u00edochn\u00fail. Bhuel, rinne m\u00e9 beart d\u00e1 r\u00e9ir, ach, mo l\u00e9an! Dheamhan scol\u00e1ire ar bith a l\u00e9im <\/span><span style=\"font-size:14pt\">isteach sa bhearna baoil le s in a dh\u00e9anamh. Ansin, smaoinigh m\u00e9 ar fhocail <\/span><span style=\"font-size:14pt\">an Phiarsaigh nuair ad\u00fairt seisean:-<\/span><\/p><h2 style=\"text-align:center;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-size:16pt;margin-left:36pt;margin-right:-7.7pt\"><strong><span style=\"font-size:18pt\">Where Angels \u2026\u2026\u2026..<\/span><\/strong><\/h2><h2 style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-size:16pt;margin-left:36pt;margin-right:-7.7pt\"><span style=\"font-size:14pt\">Since the wise men have not spoken\u2026\u2026<\/span><\/h2><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-size:16pt;margin-right:-7.7pt\"><span style=\"font-size:14pt\">Agus shocraigh m\u00e9 ar ph\u00edosa eic\u00ednt a scr\u00edobh faoin s\u00e1rleabhar l\u00e9annta seo. Ach ar\u00eds th\u00e1inig focail an D\u00e1laigh fh\u00e9<\/span><span style=\"font-size:14pt\">in chugam, le lagmhisneach a chur orm. Seo an D\u00e1lach ag labhairt le lucht \u00e9isteachta scol\u00e1rtha.<\/span><\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-size:16pt;margin-left:36pt;margin-right:-7.7pt\"><span style=\"font-size:14pt\">\u201cI much regret that the subject which I am going to treat of this evening has not fallen into abler and better hands than mine to do it that justice which it deserves\u2026\u2026.<\/span><\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-size:16pt;margin-right:-7.7pt\"><span style=\"font-size:14pt\">B\u2019in mar a labhair an D\u00e1lach, agus \u00e9 ag tabhairt l\u00e9achta uaidh, don Chonaidhm \u00c9ireannach, sa bhlain 1847, faoi athbheochan \u00e1r dteanga dh\u00fachais.<\/span><\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-size:16pt;margin-right:-7.7pt\"><span style=\"font-size:14pt\">Ach le filleadh ar an leabhar scol\u00e1rtha seo. Caithfidh m\u00e9 a admh\u00e1il, i dtosach, go mba bheag \u00e9 m\u2019eolas fh\u00e9in ar an nD\u00e1lach seo, sular l\u00e9igh m\u00e9 an saothar seo, n\u00f3 i nd\u00e1ir\u00edre, ba bheag a bh\u00ed scr\u00edofa faoi, go nuige seo, ach n\u00ed bheidh an leithsc\u00e9al sin ar f\u00e1il ag Gaeil feasta, n\u00f3 anois, t\u00e1 leabhar den scoth ar f\u00e1il d\u00e1r muintir<\/span> <span style=\"font-size:14pt\">faoin bhfathach l\u00e9annta, scol\u00e1rtha<\/span>, <span style=\"font-size:14pt\">eolgaiseach,<\/span> <span style=\"font-size:14pt\">seo, a chaith bun\u00fas a r\u00e9 ag saothr\u00fa don t\u00edr, agus don teanga, a ghr\u00e1igh s\u00e9.<\/span><\/p><p style=\"text-align:center;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;margin-right:-7.7pt\"><strong><span style=\"font-size:18pt\">C\u00e9rbh \u00e9 an D\u00e1lach seo ?<\/span><\/strong><\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;margin-right:-7.7pt\"><span style=\"font-size:14pt\">Ach, c\u00e9rbh \u00e9 an fathach l\u00e9annta seo?<\/span><\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;margin-right:-7.7pt\"><span style=\"font-size:14pt\">F\u00e9ach mar a chuirann an t-\u00fadar in aithne dh\u00fainn \u00e9, ar leathanach a haon, d\u00e1 shaothar iomr\u00e1iteach.<\/span><\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-size:16pt;margin-left:36pt;margin-right:-7.7pt\"><span style=\"font-size:14pt\">\u201cRugadh Se\u00e1n \u00d3 D\u00e1laigh i bhFearn\u00e1n, baile fearainn i bpar\u00f3iste Leic Dhobhr\u00e1in, i mBar\u00fantacht Dh\u00e9ise, lasmuigh den Drom, in 1800 (?) Cailleadh i mBaile \u00c1tha Cliath \u00e9 sa bhliain 1878 agus saol tairbheach caite aige mar scr\u00edobha\u00ed, mar bh\u00edobl\u00f3ir, mar eagarth\u00f3ir, mar fhoilsitheoir, mar bhunaitheoir cumann agus mar shiopad\u00f3ir leabhar.\u201d<\/span><\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-size:16pt;margin-right:-7.7pt\"><span style=\"font-size:14pt\">Agus sin agat \u00e1bhar an leabhair seo in aon alt gearr amh\u00e1in. D\u2019fheidhmigh an D\u00e1lach mar dhroichead idir r\u00ed na l\u00e1imhscr\u00edbhinn\u00ed, agus r\u00e9 an chl\u00f3, n\u00f3 bh\u00ed goile do-sh\u00e1saithe do bhali\u00fa l\u00e1imhscr\u00edbhinn\u00ed aige, agus ar ball, chuir s\u00e9 cl\u00f3 ar roinnt mhaith de na l\u00e1imhscr\u00edbhinn\u00ed c\u00e9anna sin, agus dh\u00edol don phobal iad, ar shladmhargadh, d\u2019fhonn eolas ar an teanga agus ar an litr\u00edocht ab ansa leis, a leathadh i measc na ndaoine. Tuigeadh d\u00f3, go nd\u00e9anfadh an teanga dh\u00fachais anam \u00e1r n\u00e1isi\u00fain a shl\u00e1n\u00fa, ach \u00ed a scaipeadh go <\/span><span style=\"font-size:14pt\">forleathan i measc an phobail.<\/span><\/p><p style=\"text-align:center;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-size:16pt;margin-right:-7.7pt\"><strong><span style=\"font-size:18pt\">Seal tamaill I gCill Chainnigh<\/span><\/strong><\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-size:16pt;margin-right:-7.7pt\"><span style=\"font-size:14pt\">Chaith an D\u00e1lach seal i mbun oibre, i gCill Chainnigh, mar oifigeach den Irish Society, eagra\u00edocht a buna\u00edodh le l\u00e9amh na<\/span> <span style=\"font-size:14pt\">Gaeilge a leathadh i<\/span> <span style=\"font-size:14pt\">measc na cosmhuintire, ionas go mbeadh ar a gcumas an B\u00edobla Naofa a l\u00e9amh ina dteanga dh\u00fachais, mar \u00e1is len iad a iomp\u00fa ina bProtast\u00fanaigh. N\u00edorbh \u00e9 sl\u00e1n\u00fa na teanga a bh\u00ed uathu; i nd\u00e1ir\u00edre, a mhalairt ar fad a bh\u00ed uathu, agus n\u00ed raibh sa teanga ach me\u00e1n, a sheargfadh ar an gcraobh, ar ball, faoi mar a tharla in \u00e1iteacha eile inar <\/span><span style=\"font-size:14pt\">baineadh leas as an gcur chuige c\u00e9anna sin . Ba bhall d\u00edograiseach den Chumann Gaelach sin \u00e9, an D\u00e1lach, agus \u00e9 iompaithe ina Phrotast\u00fanach, faoin mbliain 18<\/span><span style=\"font-size:14pt\">26. Bhuel, b\u2019in mar a thosaigh an D\u00e1lach c\u00e9anna in Eochaill, i dtosach, agus ansin ar ball, i gCill Chainnigh. Fad is a bh\u00ed s\u00e9 i gCill Chainnigh, ghlac s\u00e9 p\u00e1irt an-ghn\u00edomhach ina mhisean, agus cuireann s\u00e9 ionadh orainn, an lear uaf\u00e1sach litreacha a scr\u00edobh s\u00e9 chuig na nuacht\u00e1in ar \u00e1bhair \u00e9ags\u00fala. D\u00edol sp\u00e9ise d\u00fainne freisin, r\u00e9imse leathan \u00e1bhar na litreacha c\u00e9anna sin.<\/span> <\/p><p style=\"text-align:center;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-size:16pt;margin-right:-7.7pt\"><strong><span style=\"font-size:18pt\">Bun\u00fa Cumann<\/span><\/strong><\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-size:16pt;margin-right:-7.7pt\"><span style=\"font-size:14pt\">Ar ball, \u00e1fach, d\u2019\u00e9irigh idir \u00e9 fh\u00e9in is an Irish Society, agus ba \u00e9 cr\u00edoch na mbeart \u00e9, n\u00f3 gur fhill s\u00e9 ar an Eaglais Chaitliceach ar\u00eds, sa bhliain 1843, agus scar s\u00e9, scun scan, leis an Society,. Chuaigh s\u00e9 go Baile \u00c1tha Cliath ansin, \u00e1it ar bhunaigh s\u00e9 an Cumann Ceilteach, d\u2019fhonn t\u00e9acsanna Gaeilge a fhoilsi\u00fa. N\u00ed m\u00f3 n\u00e1 s\u00e1sta a bh\u00ed s\u00e9 le saothar an Chumainn sin, agus d\u00e1 thoradh sin, bhunaigh s\u00e9 Cumann eile, sa bhliain 1852, An Cumann Ois\u00edneach, a bhaist s\u00e9 air, le litr\u00edocht na Fianna\u00edochta a  thioms\u00fa agu<\/span><span style=\"font-size:14pt\">s a fhoilsi\u00fa. Thaitin an obair sin go m\u00f3r leis, agus d\u2019fheidhmigh s\u00e9 mar<\/span> <span style=\"font-size:14pt\">eagarth\u00f3ir, mar fhoilsitheoir, agus mar dhiolt\u00f3ir leabhar freisin, don Chumann sin. <\/span><\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-size:16pt;margin-right:-7.7pt\"><span style=\"font-size:14pt\">D\u00e9antar cur s\u00edos freisin sa leabhar iontach seo, ar Reliques of Irish Jacobite Poetry, agus ar, Poets and Poetry of Munster, bhaili\u00fach\u00e1in faoi leith, a rinne an D\u00e1lach, lena linn, ar \u00e1bhar a bh\u00ed gar d\u00e1 chro\u00ed.<\/span><\/p><p style=\"text-align:center;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-size:16pt;margin-right:-7.7pt\"><strong><span style=\"font-size:18pt\">Faoi chomaoin mh\u00f3r<\/span><\/strong><\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-size:16pt;margin-right:-7.7pt\"><span style=\"font-size:14pt\">N\u00edl dabht ar domhan, ach go bhfuil Aos L\u00e9inn na t\u00edre seo go m\u00f3r faoi chomaoin ag an \u00fadar cumasach seo, Proinsias \u00d3 Drisceoil, agus n\u00edl dabht ach oiread, ach go mbainfear an-leas as a thaighde, as a scol\u00e1ireacht, agus as a chur chuige, sna blianta at\u00e1 romhainn amach. Mo chuidse de, caithfidh m\u00e9 a r\u00e1, gur bhain m\u00e9 an-s\u00e1samh go deo, agus tairbhe freisin, as an leabhar dea-scr\u00edofa, dea-chumtha seo. Thaitin an cuma inar shn\u00edomh s\u00e9 a thagairt\u00ed go heala\u00edonta, scili\u00fail, isteach sa sc\u00e9al. L\u00e9itheoireacht \u00e9igeantach, <\/span><span style=\"font-size:14pt\">don t\u00e9 a chuireann sp\u00e9is i litr\u00edocht an nao\u00fa haois d\u00e9ag.<\/span><\/p><p style=\"text-align:justify;margin-top:0pt;padding-top:0;margin-bottom:0pt;padding-bottom:0;line-height:2.4;font-size:16pt;margin-right:-7.7pt\"><span style=\"font-size:14pt\">Bain triail as.<\/span> <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>I mB\u00e9al an Phobail Peadar Bair\u00e9ad Se\u00e1n \u00d3 D\u00e1laigh: \u00c9igse agus Iomarbh\u00e1 Le Proinsias \u00d3 Drisceoil . I m\u00ed na Bealtaine seo chuaigh tharainn, fuair m\u00e9 c\u00f3ip den leabhar thuasluaite \u00f3 na foilsitheoir\u00ed, Cork University Press, ag s\u00fail go nd\u00e9anfainn \u00e9 a l\u00e9amh agus l\u00e9irmheas de chine\u00e1l eic\u00ednt a dh\u00e9anamh air. N\u00ed g\u00e1 dhom a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":13435,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-12789","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gan-chatagoir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12789","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12789"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12789\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12790,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12789\/revisions\/12790"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13435"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12789"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12789"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12789"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}