{"id":15122,"date":"2026-07-07T12:00:00","date_gmt":"2026-07-07T12:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/faoi-scail-an-deataigh\/"},"modified":"2026-07-27T05:27:40","modified_gmt":"2026-07-27T05:27:40","slug":"faoi-scail-an-deataigh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/faoi-scail-an-deataigh\/","title":{"rendered":"Faoi Sc\u00e1il an Deataigh"},"content":{"rendered":"<script type=\"text\/javascript\" >\r\nvar cab={\r\n\r\n\turlStart: \"https:\/\/www.teanglann.ie\",\r\n\r\n\tclickify: function ($n) {\r\n\t\tvar $=jQuery;\r\n\t\tif(!$n) $n=$(document);\r\n\t\tif(!$n.jquery) $n=$($n);\r\n\t\tfor(var y=0; y<$n.toArray().length; y++){\r\n\t\t\tvar n=$n.toArray()[y];\r\n\t\t\tthis.cleanTuairisc(n);\r\n\t\t\tfor(var i=0; i<n.childNodes.length; i++) {\r\n\t\t\t\tnode=n.childNodes[i];\r\n\t\t\t\tif(node.nodeType==1 && node.nodeName!=\"a\" && node.nodeName!=\"A\") {\r\n\t\t\t\t\tnosplit=$(node).hasClass(\"nosplit\");\r\n\t\t\t\t\tthis.clickify(node);\r\n\t\t\t\t}\r\n\t\t\t\telse if(node.nodeType==3 && $.trim(node.nodeValue)!=\"\") {\r\n\t\t\t\t\tvar replace=document.createElement(\"span\");\r\n\t\t\t\t\treplace.innerHTML=this.clickifyText(node.nodeValue);\r\n\t\t\t\t\tn.replaceChild(replace, node);\r\n\t\t\t\t}\r\n\t\t\t}\r\n\t\t}\r\n\t},\r\n\t\r\n\tclickifyText: function(str) {\r\n\t\tvar ret=\"\";\r\n\t\tvar buffer=\"\";\r\n\t\tfor(var i=0; i<str.length; i++) {\r\n\t\t\tvar c=str.charAt(i);\r\n\t\t\tif(\"a\u00e1bcde\u00e9fghi\u00edjklmno\u00f3pqrstu\u00favwxyzA\u00c1BCDE\u00c9FGHI\u00cdJKLMNO\u00d3PQRSTU\u00daVWXYZ'\u2019-\".indexOf(c)>-1) {\r\n\t\t\t\tbuffer+=c;\r\n\t\t\t} else {\r\n\t\t\t\tif(buffer!=\"\") { ret+=this.text2click(buffer); buffer=\"\"; }\r\n\t\t\t\tret+=c;\r\n\t\t\t}\r\n\t\t}\r\n\t\tif(buffer!=\"\") { ret+=this.text2click(buffer); buffer=\"\"; }\r\n\t\treturn ret;\r\n\t},\r\n\t\r\n\ttext2click: function(str) {\r\n\t\tvar s=\"<span\";\r\n\t\ts+=\" style=\\\"cursor: pointer\\\"\";\r\n\t\ts+=\" onmouseover=\\\"this.style.color='#993300'; this.style.textDecoration='underline'\\\"\";\r\n\t\ts+=\" onmouseout=\\\"this.style.color=''; this.style.textDecoration=''\\\"\";\r\n\t\ts+=\" onclick=\\\"cab.lexclick(this)\\\"\";\r\n\t\ts+=\">\"\r\n\t\ts+=str;\r\n\t\ts+=\"<\/span>\";\r\n\t\treturn s;\r\n\t},\r\n\t\r\n\tcleanTuairisc: function(n){\r\n\t\tvar $=jQuery;\r\n\r\n\t\t\/\/remove Tuairisc.ie <span class=\"s1\"> etc:\r\n\t\t$(n).children(\"span.s2\").each(function(){ $(this).replaceWith(this.innerHTML); })\r\n\t\t$(n).children(\"span.s1\").each(function(){ $(this).replaceWith(this.innerHTML); })\r\n\t\t\r\n\t\t\/\/merge text nodes:\r\n\t\tvar prevNode;\r\n\t\tfor(var i=0; i<n.childNodes.length; i++) {\r\n\t\t\tvar node=n.childNodes[i];\r\n\t\t\tif(node.nodeType==3 && prevNode && prevNode.nodeType==3){\r\n\t\t\t\tprevNode.nodeValue+=node.nodeValue;\r\n\t\t\t\tnode.nodeValue=\"\";\r\n\t\t\t} else {\r\n\t\t\t\tprevNode=node;\r\n\t\t\t}\r\n\t\t}\r\n\t},\r\n\t\r\n\tlexclickOrigin: 0,\r\n\t\r\n\tlexclick: function(a){\r\n\t\tvar $=jQuery;\r\n\t\tvar str=a.innerText;\r\n\t\tclean=str.replace(\/^\\s*\/, \"\").replace(\/\\s*$\/, \"\");\r\n\t\tvar url=cab.urlStart+\"\/ga\/?s=\"+encodeURIComponent(clean)+\"&quickie=true\";\r\n\t\t$(\"body\").off(\"click\", cab.lexclickOff);\r\n\t\tif($(\"body\").width()>450) {\r\n\t\t\t$(\"#lexclick\").remove();\r\n\t\t\tvar $a=$(a);\r\n\t\t\t{\r\n\t\t\t\tvar leftOffset=$a.offset().left;\r\n\t\t\t\tvar className=\"\";\r\n\t\t\t}\r\n\t\t\tif(leftOffset>$(\"body\").width()\/2) {\r\n\t\t\t\tleftOffset=leftOffset-280;\r\n\t\t\t\tvar className=\"rightAnchored\";\r\n\t\t\t}\r\n\t\t\t\r\n\t\t\tvar css=\"position: absolute; z-index: 100; width: 300px; height: 370px; background-color: #dddddd; border: 1px solid #333333; padding: 5px; box-shadow: 0px 0px 5px #999999; border-radius: 2px; line-height: 1.5em;\";\r\n\t\t\tvar cssArrow=\"position: absolute; top: -9px; left: 10px; width: 15px; height: 9px; background-image: url(\\\"\"+cab.urlStart+\"\/cab\/lexclick-callout.gif\\\"); z-index: 101;\";\r\n\t\t\tif(className==\"rightAnchored\") cssArrow+=\" left: auto; right: 10px;\"\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t$(\"<div id='lexclick' class='\"+className+\"' style='\"+css+\"; line-height: 1em;' onclick='cab.lexclickOrigin=123'><div class='arrow' style='\"+cssArrow+\"'><\/div><iframe name='lexclickFrame' style='width: 298px; height: 348px; border: 1px inset #333333;' src='\"+url+\"' frameborder='0'><\/iframe><div style='font-family: sans-serif; font-size: 12px; text-align: left; margin-top: 3px;'><a href='\"+url+\"' target='_blank' style='color: #336699; text-decoration: none; position: relative; top: -3px; text-shadow: 1px 1px 0px #eeeeee;' onmouseover='this.style.color=\\\"#4477aa\\\"' onmouseout='this.style.color=\\\"#336699\\\"'><img src='\"+cab.urlStart+\"\/cab\/application.png' width='16' height='16' style='position: relative; top: 3px; margin-right: 2px; margin-left: 2px;'\/> www.teanglann.ie \u00bb<\/a><\/div><\/div>\").appendTo(\"body\").offset({top: $a.offset().top+$a.height()+10, left: leftOffset});\r\n\t\t\tcab.lexclickOrigin=123;\r\n\t\t\t$(\"body\").on(\"click\", cab.lexclickOff);\r\n\t\t} else {\r\n\t\t\twindow.open(url);\r\n\t\t}\r\n\t},\r\n\r\n\tlexclickOff: function(){\r\n\t\tvar $=jQuery;\r\n\t\tif(cab.lexclickOrigin==0) {\r\n\t\t\t$(\"#lexclick\").remove();\r\n\t\t\t$(\"body\").off(\"click\", cab.lexclickOff);\r\n\t\t}\r\n\t\tcab.lexclickOrigin=0;\r\n\t},\r\n\t\r\n};\r\n\t\t\t<\/script>\r\n\r\n<script type=\"text\/javascript\">jQuery(document).ready(function(){ cab.clickify(); });<\/script>\n<p>Coic&#237;s &#243; shin, bh&#237; Sin&#233;ad agus m&#233; f&#233;in ag si&#250;l sna sl&#233;ibhte i ndeisceart Utah nuair a thugamar faoi deara scamall m&#243;r dorcha i bhfad uainn.<\/p>\n<p>N&#237; raibh scamall eile le feice&#225;il sa sp&#233;ir.<\/p>\n<p>Bh&#237; &#225;r s&#250;ile ag d&#243; agus &#225;r scornacha tirim. Bh&#237; a fhios againn gur tine fhi&#225;in a bh&#237; i gceist. Th&#225;inig na sonra&#237; n&#237;os d&#233;ana&#237;, nuair a chonaiceamar an nuacht.<\/p>\n<p>Scamall deatach a bh&#237; i gceist, ag teacht &#243; Thine Cottonwood in aice le Beaver, Utah, timpeall caoga m&#237;le uainn. Bh&#237; limist&#233;ar m&#243;r d&#243;ite aige cheana f&#233;in, agus n&#237; raibh s&#233; faoi smacht f&#243;s.<\/p>\n<p>Chuir an col&#250;n deataigh sin eachtra i gcuimhne dom n&#225;r smaoinigh m&#233; uirthi le blianta fada anuas. Sa bhliain 2003, bh&#237; mo mhac agus m&#233; f&#233;in ag tiom&#225;int abhaile &#243; thuras camp&#225;la i bhf&#225;sach California. N&#237;orbh fhada gur thuigeamar go rabhamar ag druidim le ceann de na tinte fi&#225;ine ba mh&#243; i stair California.<\/p>\n<p>Ar dt&#250;s, bh&#237; deatach ann.<\/p>\n<p>Ansin lasracha.<\/p>\n<p>D\u2019ardaigh balla&#237; lasracha &#243; na cnoic. Chuaigh eitle&#225;in os &#225;r gcionn agus scaoil siad l&#237;nte fada dearga d\u2019&#225;bhar dearg m&#250;chta tine anuas ar an talamh. Bh&#237; bonn&#225;in na bp&#243;il&#237;n&#237; ag s&#233;ideadh thart orainn. Mhoilligh an tr&#225;cht, bhog s&#233; ar&#237;s, agus mhoilligh s&#233; ar&#237;s.<\/p>\n<p>Uaireanta, bh&#237; an chuma air go raibh an tine ar an d&#225; thaobh den saorbhealach.<\/p>\n<p>Ach leanamar orainn ag tiom&#225;int.<\/p>\n<p>Bh&#237; m&#233; i dteagmh&#225;il le Sin&#233;ad ar an bhf&#243;n. Bh&#237; imn&#237; uirthi, ach bh&#237; s&#237; ag brath orm an rud ceart a dh&#233;anamh. Bh&#237;omar ag iarraidh dul abhaile. Mar sin leanamar ar aghaidh, ag dul ar mhalairt sl&#237; nuair ba gh&#225; d&#250;inn fanacht amach &#243; na tinte.<\/p>\n<p>Ar bhealach &#233;igin, d&#233;anach an tr&#225;thn&#243;na sin, bhaineamar an baile amach.<\/p>\n<p>Bh&#237; faoiseamh sa teach an o&#237;che sin.<\/p>\n<p>An l&#225; d&#225;r gcionn, cuireadh an obair ar ceal. D&#250;radh linn fanacht istigh. Fi&#250; istigh sa teach, d\u2019fh&#233;adfaimis boladh na tine a fh&#225;il. Amuigh faoin aer, n&#237;orbh fh&#233;idir an&#225;l&#250; i gceart. Bh&#237; grian California m&#250;chta agus bh&#237; dath cruachliath m&#237;n&#225;d&#250;rtha ar an sp&#233;ir.<\/p>\n<p>C&#250;pla m&#237;le int&#237;re, bh&#237; tithe cairde linn tr&#237; thine.<\/p>\n<p>N&#237;or d&#243;dh &#225;r dteach f&#233;in. N&#237;or shroich an tine an ceantar mar a bhfuil c&#243;na&#237; orainn.<\/p>\n<p>N&#237; raibh an t-&#225;dh c&#233;anna ar dhaoine eile.<\/p>\n<p>Fuair daoine b&#225;s agus iad ag iarraidh a dtithe a chosaint. Bh&#237; daoine eile gafa i gcarranna ar bh&#243;ithre c&#250;nga agus iad ag iarraidh &#233;al&#250;. D\u2019&#233;irigh Wildcat Canyon agus Harbison Canyon ina n-ainmneacha nach nd&#233;anfadh muintir Chontae San Diego dearmad orthu riamh.<\/p>\n<p>C&#250;pla m&#237; ina dhiaidh sin, nuair a thosa&#237;omar ag si&#250;l sna cnoic ar&#237;s, bh&#237; an t&#237;rdhreach athraithe.<\/p>\n<p>Bh&#237; cuid mh&#243;r de na cos&#225;in ab ansa linn d&#250;nta.<\/p>\n<p>Bh&#237; cuma choimhth&#237;och ar na cinn a bh&#237; oscailte. Bh&#237; cnoic a bh&#237; tr&#225;th cl&#250;daithe le sceacha agus crainn lom agus dubh anois. In ionad na gcrann &#225;lainn a bh&#237;odh ann, n&#237; raibh ach stumpa&#237; d&#243;ite. Bh&#237; luaith faoi chois.<\/p>\n<p>Ach is &#233; an ci&#250;nas is m&#243; at&#225; i mo chuimhne f&#243;s.<\/p>\n<p>Gan glaoch &#233;in.<\/p>\n<p>Gan cadh&#243;it&#237; ag geona&#237;l i bhfad i gc&#233;in.<\/p>\n<p>Gan laghairt ag sciorradh trasna an chos&#225;in.<\/p>\n<p>N&#237; raibh fuaim ar bith ach fuaim &#225;r gcoisc&#233;imeanna f&#233;in ar an gcos&#225;n.<\/p>\n<p>N&#237;orbh fh&#233;idir gan smaoineamh ar na fianna, na c&#250;gair, na bobchait, na sionnaigh, na nathracha agus na cr&#233;at&#250;ir eile a raibh na cnoic sin ina mbaile acu.<\/p>\n<p>D\u2019fhill an d&#250;lra, ach go mall.<\/p>\n<p>Ar dt&#250;s th&#225;inig p&#233;ac&#225;in bheaga ghlasa tr&#237;d an luaith. Ansin bl&#225;thanna fi&#225;ine. Ansin scrobarnach. Faoi dheireadh na crainn. Gach bliain, th&#225;inig p&#237;osa eile den tsean-t&#237;rdhreach ar ais.<\/p>\n<p>Th&#243;g s&#233; breis is deich mbliana ar an d&#250;lra teacht ar ais ina ioml&#225;ine, agus f&#243;s bh&#237; rianta na dtinte fi&#225;ine le feice&#225;il in &#225;iteanna.<\/p>\n<p>Do go leor teaghlach, th&#243;g a dt&#233;arnamh blianta fada freisin.<\/p>\n<p>Chaill roinnt daoine a raibh aithne againn orthu a dtithe. C&#233; n&#225;r mhair na tinte ach seachtain&#237;, th&#243;g s&#233; i bhfad n&#237;os faide na tithe agus na saolta a at&#243;g&#225;il. Th&#243;g an t-&#225;rachas am. Th&#243;g an c&#250;namh st&#225;it am. Fuair daoine seomra&#237; ar c&#237;os, d\u2019fhan siad le gaolta, l&#237;on siad foirmeacha, d\u2019fhan siad, agus rinne siad iarracht saol a chur le ch&#233;ile ar&#237;s.<\/p>\n<p>Ag an am, cheap m&#233; go raibh tubaiste feicthe agam nach dtarl&#243;dh a leith&#233;id ar&#237;s agus mise beo.<\/p>\n<p>N&#237; raibh an ceart agam.<\/p>\n<p>Ag seasamh faoin scamall deataigh sin in Utah, thuig m&#233; go raibh rud &#233;igin athraithe.<\/p>\n<p>N&#237;or airigh m&#233; tinte fi&#225;ine mar eachtra&#237; neamhchoitianta a thuilleadh.<\/p>\n<p>Bh&#237; an rud c&#233;anna le feice&#225;il san Eoraip.<\/p>\n<p>Sa Fhrainc.<\/p>\n<p>Sa Sp&#225;inn.<\/p>\n<p>Sa Phortaing&#233;il.<\/p>\n<p>Sa Ghr&#233;ig.<\/p>\n<p>Teaghlaigh ag f&#225;g&#225;il sr&#225;idbhailte gan acu ach an m&#233;id a d\u2019fh&#233;adfaid&#237;s a iompar.<\/p>\n<p>Comhraiceoir&#237; d&#243;ite&#225;in &#243; th&#237;ortha &#233;ags&#250;la ag trasn&#250; teorainneacha chun cabhr&#250; lena ch&#233;ile.<\/p>\n<p>Lucht f&#233;achana an Tour de France &#225; gcoinne&#225;il siar mar gheall ar na tinte.<\/p>\n<p>C&#243;naitheoir&#237; Thessaloniki ag d&#250;nadh fuinneoga in aghaidh deataigh nimhi&#250;il.<\/p>\n<p>T&#237;ortha tr&#237; thine.<\/p>\n<p>I m&#237; L&#250;nasa, beimid ag freastal ar bhainis sa Phortaing&#233;il.<\/p>\n<p>Chomh maith le heitilt&#237; agus &#243;st&#225;in a dheimhni&#250;, beimid ag coinne&#225;il s&#250;il gh&#233;ar ar an aimsir agus ar riosca tinte fi&#225;ine.<\/p>\n<p>N&#237;l a fhios agam c&#233;n chuma a bheidh ar th&#237;rdhreacha Utah, California, na Portaing&#233;ile n&#225; na Gr&#233;ige i gceann fiche bliain.<\/p>\n<p>T&#225; s&#250;il agam go mbeidh &#225;illeacht an d&#250;lra f&#243;s ann.<\/p>\n<p>Na crainn.<\/p>\n<p>Na h&#233;in.<\/p>\n<p>Na t&#237;rdhreacha.<\/p>\n<p>Gan an deatach.<\/p>\n<p>Agus muid ag f&#225;g&#225;il Utah, bh&#237; an deatach f&#243;s crochta os cionn na sl&#233;ibhte in&#225;r ndiaidh.<\/p>\n<p>N&#237; raibh ann ach t&#250;s mh&#237; I&#250;il.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Coic\u00eds \u00f3 shin, bh\u00ed Sin\u00e9ad agus m\u00e9 f\u00e9in ag si\u00fal sna sl\u00e9ibhte i ndeisceart Utah nuair a thugamar faoi deara scamall m\u00f3r dorcha i bhfad uainn. N\u00ed raibh scamall eile le feice\u00e1il sa sp\u00e9ir. Bh\u00ed \u00e1r s\u00faile ag d\u00f3 agus \u00e1r scornacha tirim.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15120,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","mgbabs_excerpt_ga":"Coic\u00eds \u00f3 shin, bh\u00ed Sin\u00e9ad agus m\u00e9 f\u00e9in ag si\u00fal sna sl\u00e9ibhte i ndeisceart Utah nuair a thugamar faoi deara scamall m\u00f3r dorcha i bhfad uainn. N\u00ed raibh scamall eile le feice\u00e1il sa sp\u00e9ir. Bh\u00ed \u00e1r s\u00faile ag d\u00f3 agus \u00e1r scornacha tirim.","mgbabs_excerpt_en":"Two weeks ago, Sin\u00e9ad and I were hiking in the mountains of southern Utah when we noticed a large dark cloud in the distance. There wasn't another cloud in the sky. Our eyes were burning and our throats were dry.","mgbabs_study_pack_cache_key":"dfff87ddfbebbbf73a72c5bb39e71a74","mgbabs_study_pack_cache_version":"v16-complete-saved-bundles-only","mgbabs_study_pack_media_id":15129,"footnotes":""},"categories":[68,45],"tags":[],"class_list":["post-15122","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-comhshaol","category-pearsanta"],"mgbhfs_excerpt_meta":{"en":"Two weeks ago, Sin\u00e9ad and I were hiking in the mountains of southern Utah when we noticed a large dark cloud in the distance. There wasn't another cloud in the sky. Our eyes were burning and our throats were dry.","ga":"Coic\u00eds \u00f3 shin, bh\u00ed Sin\u00e9ad agus m\u00e9 f\u00e9in ag si\u00fal sna sl\u00e9ibhte i ndeisceart Utah nuair a thugamar faoi deara scamall m\u00f3r dorcha i bhfad uainn. N\u00ed raibh scamall eile le feice\u00e1il sa sp\u00e9ir. Bh\u00ed \u00e1r s\u00faile ag d\u00f3 agus \u00e1r scornacha tirim."},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15122","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15122"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15122\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17306,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15122\/revisions\/17306"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15120"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15122"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15122"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15122"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}