{"id":18208,"date":"2026-08-12T12:00:00","date_gmt":"2026-08-12T12:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/an-tamhranai-deireanach\/"},"modified":"2026-08-15T08:32:09","modified_gmt":"2026-08-15T08:32:09","slug":"an-tamhranai-deireanach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/an-tamhranai-deireanach\/","title":{"rendered":"An tAmhr\u00e1na\u00ed Deireanach"},"content":{"rendered":"<script type=\"text\/javascript\" >\r\nvar cab={\r\n\r\n\turlStart: \"https:\/\/www.teanglann.ie\",\r\n\r\n\tclickify: function ($n) {\r\n\t\tvar $=jQuery;\r\n\t\tif(!$n) $n=$(document);\r\n\t\tif(!$n.jquery) $n=$($n);\r\n\t\tfor(var y=0; y<$n.toArray().length; y++){\r\n\t\t\tvar n=$n.toArray()[y];\r\n\t\t\tthis.cleanTuairisc(n);\r\n\t\t\tfor(var i=0; i<n.childNodes.length; i++) {\r\n\t\t\t\tnode=n.childNodes[i];\r\n\t\t\t\tif(node.nodeType==1 && node.nodeName!=\"a\" && node.nodeName!=\"A\") {\r\n\t\t\t\t\tnosplit=$(node).hasClass(\"nosplit\");\r\n\t\t\t\t\tthis.clickify(node);\r\n\t\t\t\t}\r\n\t\t\t\telse if(node.nodeType==3 && $.trim(node.nodeValue)!=\"\") {\r\n\t\t\t\t\tvar replace=document.createElement(\"span\");\r\n\t\t\t\t\treplace.innerHTML=this.clickifyText(node.nodeValue);\r\n\t\t\t\t\tn.replaceChild(replace, node);\r\n\t\t\t\t}\r\n\t\t\t}\r\n\t\t}\r\n\t},\r\n\t\r\n\tclickifyText: function(str) {\r\n\t\tvar ret=\"\";\r\n\t\tvar buffer=\"\";\r\n\t\tfor(var i=0; i<str.length; i++) {\r\n\t\t\tvar c=str.charAt(i);\r\n\t\t\tif(\"a\u00e1bcde\u00e9fghi\u00edjklmno\u00f3pqrstu\u00favwxyzA\u00c1BCDE\u00c9FGHI\u00cdJKLMNO\u00d3PQRSTU\u00daVWXYZ'\u2019-\".indexOf(c)>-1) {\r\n\t\t\t\tbuffer+=c;\r\n\t\t\t} else {\r\n\t\t\t\tif(buffer!=\"\") { ret+=this.text2click(buffer); buffer=\"\"; }\r\n\t\t\t\tret+=c;\r\n\t\t\t}\r\n\t\t}\r\n\t\tif(buffer!=\"\") { ret+=this.text2click(buffer); buffer=\"\"; }\r\n\t\treturn ret;\r\n\t},\r\n\t\r\n\ttext2click: function(str) {\r\n\t\tvar s=\"<span\";\r\n\t\ts+=\" style=\\\"cursor: pointer\\\"\";\r\n\t\ts+=\" onmouseover=\\\"this.style.color='#993300'; this.style.textDecoration='underline'\\\"\";\r\n\t\ts+=\" onmouseout=\\\"this.style.color=''; this.style.textDecoration=''\\\"\";\r\n\t\ts+=\" onclick=\\\"cab.lexclick(this)\\\"\";\r\n\t\ts+=\">\"\r\n\t\ts+=str;\r\n\t\ts+=\"<\/span>\";\r\n\t\treturn s;\r\n\t},\r\n\t\r\n\tcleanTuairisc: function(n){\r\n\t\tvar $=jQuery;\r\n\r\n\t\t\/\/remove Tuairisc.ie <span class=\"s1\"> etc:\r\n\t\t$(n).children(\"span.s2\").each(function(){ $(this).replaceWith(this.innerHTML); })\r\n\t\t$(n).children(\"span.s1\").each(function(){ $(this).replaceWith(this.innerHTML); })\r\n\t\t\r\n\t\t\/\/merge text nodes:\r\n\t\tvar prevNode;\r\n\t\tfor(var i=0; i<n.childNodes.length; i++) {\r\n\t\t\tvar node=n.childNodes[i];\r\n\t\t\tif(node.nodeType==3 && prevNode && prevNode.nodeType==3){\r\n\t\t\t\tprevNode.nodeValue+=node.nodeValue;\r\n\t\t\t\tnode.nodeValue=\"\";\r\n\t\t\t} else {\r\n\t\t\t\tprevNode=node;\r\n\t\t\t}\r\n\t\t}\r\n\t},\r\n\t\r\n\tlexclickOrigin: 0,\r\n\t\r\n\tlexclick: function(a){\r\n\t\tvar $=jQuery;\r\n\t\tvar str=a.innerText;\r\n\t\tclean=str.replace(\/^\\s*\/, \"\").replace(\/\\s*$\/, \"\");\r\n\t\tvar url=cab.urlStart+\"\/ga\/?s=\"+encodeURIComponent(clean)+\"&quickie=true\";\r\n\t\t$(\"body\").off(\"click\", cab.lexclickOff);\r\n\t\tif($(\"body\").width()>450) {\r\n\t\t\t$(\"#lexclick\").remove();\r\n\t\t\tvar $a=$(a);\r\n\t\t\t{\r\n\t\t\t\tvar leftOffset=$a.offset().left;\r\n\t\t\t\tvar className=\"\";\r\n\t\t\t}\r\n\t\t\tif(leftOffset>$(\"body\").width()\/2) {\r\n\t\t\t\tleftOffset=leftOffset-280;\r\n\t\t\t\tvar className=\"rightAnchored\";\r\n\t\t\t}\r\n\t\t\t\r\n\t\t\tvar css=\"position: absolute; z-index: 100; width: 300px; height: 370px; background-color: #dddddd; border: 1px solid #333333; padding: 5px; box-shadow: 0px 0px 5px #999999; border-radius: 2px; line-height: 1.5em;\";\r\n\t\t\tvar cssArrow=\"position: absolute; top: -9px; left: 10px; width: 15px; height: 9px; background-image: url(\\\"\"+cab.urlStart+\"\/cab\/lexclick-callout.gif\\\"); z-index: 101;\";\r\n\t\t\tif(className==\"rightAnchored\") cssArrow+=\" left: auto; right: 10px;\"\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t$(\"<div id='lexclick' class='\"+className+\"' style='\"+css+\"; line-height: 1em;' onclick='cab.lexclickOrigin=123'><div class='arrow' style='\"+cssArrow+\"'><\/div><iframe name='lexclickFrame' style='width: 298px; height: 348px; border: 1px inset #333333;' src='\"+url+\"' frameborder='0'><\/iframe><div style='font-family: sans-serif; font-size: 12px; text-align: left; margin-top: 3px;'><a href='\"+url+\"' target='_blank' style='color: #336699; text-decoration: none; position: relative; top: -3px; text-shadow: 1px 1px 0px #eeeeee;' onmouseover='this.style.color=\\\"#4477aa\\\"' onmouseout='this.style.color=\\\"#336699\\\"'><img src='\"+cab.urlStart+\"\/cab\/application.png' width='16' height='16' style='position: relative; top: 3px; margin-right: 2px; margin-left: 2px;'\/> www.teanglann.ie \u00bb<\/a><\/div><\/div>\").appendTo(\"body\").offset({top: $a.offset().top+$a.height()+10, left: leftOffset});\r\n\t\t\tcab.lexclickOrigin=123;\r\n\t\t\t$(\"body\").on(\"click\", cab.lexclickOff);\r\n\t\t} else {\r\n\t\t\twindow.open(url);\r\n\t\t}\r\n\t},\r\n\r\n\tlexclickOff: function(){\r\n\t\tvar $=jQuery;\r\n\t\tif(cab.lexclickOrigin==0) {\r\n\t\t\t$(\"#lexclick\").remove();\r\n\t\t\t$(\"body\").off(\"click\", cab.lexclickOff);\r\n\t\t}\r\n\t\tcab.lexclickOrigin=0;\r\n\t},\r\n\t\r\n};\r\n\t\t\t<\/script>\r\n\r\n<script type=\"text\/javascript\">jQuery(document).ready(function(){ cab.clickify(); });<\/script>\n<p>Bhuail &#225;r mbualadh bos in aghaidh na s&#237;le&#225;la &#237;sle agus th&#225;inig a mhacalla anuas orainn.<\/p>\n<p>Bh&#237; Maria de F&#225;tima ina seasamh i l&#225;r an tseomra fhada ch&#250;ng, na ceolt&#243;ir&#237; taobh l&#233;i. Bh&#237; amhr&#225;n eile cr&#237;ochnaithe aici. Bh&#237;omar go l&#233;ir, seasca duine n&#243; mar sin, ag bualadh &#225;r mbosa chomh tr&#233;an agus ab fh&#233;idir linn, ag cur allais agus br&#250;ite timpeall na mbord ar n&#243;s saird&#237;n&#237;.<\/p>\n<p>Ansin thit tost ar an seomra.<\/p>\n<p>Thosaigh Maria ag canadh ar&#237;s.<\/p>\n<p>Bh&#237; Maria de F&#225;tima ceithre bliana agus ceithre sc&#243;r d\u2019aois.<\/p>\n<p>N&#237; bheadh a fhios agat.<\/p>\n<p>C&#250;pla uair roimhe sin, bh&#237; Sin&#233;ad agus m&#233; f&#233;in ar bh&#225;d ar an Tagus. Sheolamar faoi dhroichead m&#243;r crochta Liosp&#243;in agus d\u2019fh&#233;achamar ar an gcathair ag sleamhn&#250; thart orainn.<\/p>\n<p>Faoin am a th&#225;inig muid i dt&#237;r, cheapamar nach bhf&#233;adfadh an l&#225; &#233;ir&#237; n&#237;os fearr. Ach d\u2019&#233;irigh liom dh&#225; &#225;it a chur in &#225;irithe do dhinn&#233;ar agus do she&#243; fado ag 7.45.<\/p>\n<p>Is &#233; fado ceol traidisi&#250;nta na Portaing&#233;ile. Oibr&#237;onn guth an amhr&#225;na&#237; agus fuaim na dt&#233;aduirlis&#237; le ch&#233;ile chun sc&#233;al agus moth&#250;ch&#225;in a chur in i&#250;l. Ar &#225;r gc&#233;ad chuairt ar an t&#237;r, bh&#237; fonn orainn fado a chloiste&#225;il ann.<\/p>\n<p>Bh&#237; Parreirinha de Alfama i bhfolach s&#237;os l&#225;na caol. Bh&#237; na boird br&#250;ite isteach i seomra fada le s&#237;le&#225;il &#237;seal. Bialann agus ionad ceoil a bh&#237; ann. Ag a naoi, n&#237; raibh su&#237;och&#225;n folamh ann.<\/p>\n<p>Chuir ceolt&#243;ir f&#225;ilte romhainn. Mh&#237;nigh s&#233; go raibh tost ioml&#225;n ag teast&#225;il le linn gach l&#233;iri&#250; fado. D\u2019iarr s&#233; orainn fanacht go deireadh an tse&#243;, mar chomhartha measa ar an traidisi&#250;n agus ar na ceolt&#243;ir&#237; agus amhr&#225;naithe.<\/p>\n<p>M&#250;chadh soilse an tseomra.<\/p>\n<p>Th&#225;inig deireadh leis na comhr&#225;ite agus d\u2019imigh na freastalaithe as radharc.<\/p>\n<p>Chuir bean &#243;g t&#250;s leis an se&#243;. C&#233; n&#225;r thuigeamar na focail, d\u2019inis a guth agus a haghaidh an sc&#233;al. Chuaigh s&#237; &#243; chogar go l&#225;n-neart agus ar ais gan smacht a chailleadh.<\/p>\n<p>Bh&#237; viola de fado, gaol leis an ngn&#225;thghiot&#225;r le s&#233; th&#233;ad, ag ceolt&#243;ir amh&#225;in. Bh&#237; giot&#225;r Portaing&#233;alach piorrachruthach ag an duine eile, agus dh&#225; th&#233;ad d&#233;ag chruach air ina s&#233; ph&#233;ire.<\/p>\n<p>Ba l&#233;ir gur s&#225;rcheolt&#243;ir &#233;.<\/p>\n<p>D\u2019eitil a mh&#233;ara thar na t&#233;ada. Bh&#237; gach n&#243;ta glan. Chuir s&#233; an uirlis ag r&#233;abadh chun cinn, ag stad, ag cogarnach agus ansin ag bualadh tr&#237;d an seomra.<\/p>\n<p>Choinnigh an giot&#225;ra&#237; eile an rithim agus an comhcheol. Chan an bhean &#243;g ceithre n&#243; c&#250;ig amhr&#225;n a l&#233;irigh taobhanna &#233;ags&#250;la d&#225; gl&#243;r.<\/p>\n<p>Lasadh na soilse agus rinneadh bialann den seomra ar&#237;s.<\/p>\n<p>Thosaigh na comhr&#225;ite. Ghluais &#225;r bhfreastala&#237; go tapa idir na boird, ag baili&#250; pl&#225;ta&#237; agus ag tabhairt amach an ch&#233;ad ch&#250;rsa eile. N&#237; dhearna s&#237; dearmad ar aon duine.<\/p>\n<p>M&#250;chadh soilse an tseomra, agus d\u2019imigh s&#237; as radharc ar&#237;s.<\/p>\n<p>B\u2019fhi&#250; an tr&#225;thn&#243;na ar mhaithe leis an mbia amh&#225;in. Bh&#237; c&#225;is le&#225;ite, doingean mara agus mousse seacl&#225;ide ag Sin&#233;ad. Bh&#237; saird&#237;n&#237; ar th&#243;sta agam, stobhach &#233;isc le di&#250;ilic&#237;n&#237;, breallaigh, pr&#225;ta&#237; agus cloiche&#225;n ollmh&#243;r, agus an cr&#232;me br&#251;l&#233;e ab fhearr d&#225; raibh agam riamh.<\/p>\n<p>Sa dara cuid, th&#225;inig fear amach ag canadh. Bh&#237; a ghuth ard agus teannt&#225;sach, leis an neart a shamhla&#237;m le hamhr&#225;naithe Gr&#233;agacha agus Iod&#225;lacha.<\/p>\n<p>D\u2019fhill an bhean &#243;g agus chan siad seal ar a ch&#233;ile, mar a bheadh comhr&#225; eatarthu.<\/p>\n<p>Cad a bh&#237; &#225; r&#225; acu, n\u2019fheadar.<\/p>\n<p>N&#237; raibh na focail againn, ach mhotha&#237;omar an gr&#225;, an t-&#233;ad, an fhearg agus an t-athmhuintearas ag teacht tr&#237;d an gceol.<\/p>\n<p>Nuair a lasadh soilse an tseomra ar&#237;s, bh&#237; s&#233; tar &#233;is a deich a chlog.<\/p>\n<p>Ansin chuir an giot&#225;ra&#237;, a bh&#237; ina l&#225;ithreoir freisin, an t-amhr&#225;na&#237; deireanach in aithne d&#250;inn.<\/p>\n<p>Maria de F&#225;tima.<\/p>\n<p>Ceithre bliana agus ceithre sc&#243;r d\u2019aois.<\/p>\n<p>D&#250;irt s&#233; linn gur thosaigh s&#237; ag canadh agus &#237; an-&#243;g agus gur bhuaigh s&#237; duaiseanna.<\/p>\n<p>M&#250;chadh soilse an tseomra den uair dheireanach.<\/p>\n<p>Shi&#250;il s&#237; go l&#225;r an tseomra agus thosaigh s&#237; ag canadh.<\/p>\n<p>Ghlac s&#237; seilbh ar an seomra.<\/p>\n<p>Bh&#237; gairbhe bheag ina gl&#243;r a thug carachtar faoi leith d&#243;. Chan s&#237; gan str&#243; ach le cumhacht, smacht aici ar gach fr&#225;sa agus gach n&#243;ta aici go cruinn.<\/p>\n<p>Nuair a chr&#237;ochnaigh an t-amhr&#225;n, bhuail muid &#225;r mbosa go cro&#237;&#250;il.<\/p>\n<p>D\u2019fhan Maria go dtitfeadh tost agus thosaigh s&#237; ar&#237;s.<\/p>\n<p>L&#233;iri&#250; iontach eile.<\/p>\n<p>Bualadh bos n&#237; ba ghl&#243;ra&#237;.<\/p>\n<p>Ansin thosaigh s&#237; ag canadh ar&#237;s.<\/p>\n<p>Chan s&#237; n&#237;os m&#243; amhr&#225;n n&#225; ceachtar den bheirt ab &#243;ige a chan roimpi. D&#225; fhaide a chan s&#237;, is ea is gl&#243;ra&#237; a d\u2019&#233;irigh an lucht &#233;isteachta.<\/p>\n<p>Agus d&#225; fhaide a chan s&#237;, is ea is m&#243; a bhain s&#237; f&#233;in taitneamh as.<\/p>\n<p>Le linn amhr&#225;in amh&#225;in, thug m&#233; &#225;r bhfreastala&#237; faoi deara ag ceann thall an tseomra.<\/p>\n<p>Den ch&#233;ad uair, n&#237; raibh pl&#225;ta&#237; ar bith ina l&#225;mha aici. N&#237; raibh s&#237; ag faire ar na boird n&#225; ag seice&#225;il an raibh rud &#233;igin ag teast&#225;il &#243; dhuine.<\/p>\n<p>Bh&#237; s&#237; ina seasamh gan chorra&#237;, a s&#250;ile d&#237;rithe ar Maria.<\/p>\n<p>Is d&#243;cha gur chuala an freastala&#237; fado sa seomra sin na c&#233;adta uair. Bh&#237; aithne aici ar na hamhr&#225;naithe, ar na ceolt&#243;ir&#237; agus ar na hamhr&#225;in.<\/p>\n<p>Ach an o&#237;che sin, chuir Maria stad uirthi.<\/p>\n<p>Ag druidim leis an deireadh, d\u2019fhill na hamhr&#225;naithe eile agus chruinnigh siad timpeall Maria. Chan siad le ch&#233;ile agus ghlac an lucht &#233;isteachta p&#225;irt i mbuaicphointe na ho&#237;che.<\/p>\n<p>Ba &#233; an bualadh bos deireanach an ceann ba ghl&#243;ra&#237; agus ba dh&#237;ograis&#237; ar fad.<\/p>\n<p>Agus muid ag imeacht, ghabhamar bu&#237;ochas le Maria, a bh&#237; ina su&#237; in aice leis an doras. Cheanna&#237;omar dl&#250;thdhiosca uaithi dar teideal Super Fados. Sh&#237;nigh s&#237; d&#250;inn &#233;.<\/p>\n<p>Bh&#237; Maria n&#237;os &#243;ige sa ghrianghraf ar an gcl&#250;dach, ach bh&#237; an phearsantacht ch&#233;anna le feice&#225;il ina haghaidh.<\/p>\n<p>D&#250;inne, fanfaidh s&#237; in&#225;r gcuimhne mar an t-amhr&#225;na&#237; br&#237;omhar ceithre bliana agus ceithre sc&#243;r d\u2019aois i l&#225;r an tseomra phl&#243;daithe sin, &#237; ag cur a cro&#237; isteach i gcurf&#225; fado agus ceol an ghiot&#225;ir Phortaing&#233;alaigh ag l&#237;onadh an tseomra taobh l&#233;i.<\/p>\n<p>Ach is &#237; an &#237;omh&#225; ag ceann thall an tseomra is soil&#233;ire a fhanfaidh liom go deo.<\/p>\n<p>An freastala&#237;.<\/p>\n<p>Ina seasamh gan chorra&#237;.<\/p>\n<p>Gach rud ligthe i ndearmad aici.<\/p>\n<p>Ach amh&#225;in an ceol.<\/p>\n<p>A s&#250;ile ar Maria.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bhuail \u00e1r mbualadh bos in aghaidh na s\u00edle\u00e1la \u00edsle agus th\u00e1inig a mhacalla anuas orainn. Bh\u00ed Maria de F\u00e1tima ina seasamh i l\u00e1r an tseomra fhada ch\u00fang, na ceolt\u00f3ir\u00ed taobh l\u00e9i. Bh\u00ed amhr\u00e1n eile cr\u00edochnaithe aici.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18219,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","mgbabs_excerpt_ga":"Bhuail \u00e1r mbualadh bos in aghaidh na s\u00edle\u00e1la \u00edsle agus th\u00e1inig a mhacalla anuas orainn. Bh\u00ed Maria de F\u00e1tima ina seasamh i l\u00e1r an tseomra fhada ch\u00fang, na ceolt\u00f3ir\u00ed taobh l\u00e9i. Bh\u00ed amhr\u00e1n eile cr\u00edochnaithe aici.","mgbabs_excerpt_en":"Our applause struck the low ceiling and its echo came down upon us. Maria de F\u00e1tima stood in the centre of the long, narrow room, the musicians beside her. She had finished another song.","mgbabs_study_pack_cache_key":"464ebc26979d61c680c934bdd77aeed6","mgbabs_study_pack_cache_version":"v16-complete-saved-bundles-only","mgbabs_study_pack_media_id":18221,"footnotes":""},"categories":[70],"tags":[],"class_list":["post-18208","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pearsan-ta"],"mgbhfs_excerpt_meta":{"en":"Our applause struck the low ceiling and its echo came down upon us. Maria de F\u00e1tima stood in the centre of the long, narrow room, the musicians beside her. She had finished another song.","ga":"Bhuail \u00e1r mbualadh bos in aghaidh na s\u00edle\u00e1la \u00edsle agus th\u00e1inig a mhacalla anuas orainn. Bh\u00ed Maria de F\u00e1tima ina seasamh i l\u00e1r an tseomra fhada ch\u00fang, na ceolt\u00f3ir\u00ed taobh l\u00e9i. Bh\u00ed amhr\u00e1n eile cr\u00edochnaithe aici."},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18208","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18208"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18208\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18210,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18208\/revisions\/18210"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18219"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18208"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18208"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mickgb.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18208"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}