by Peter Barrett | 2017/04/04 | Uncategorized
Gualainn gan Bhráthair
Peadar Bairéad
.
Séimí an Droichid agus na gardaí cúnta
“Sea, mh’anam! nach minic a chualamar uilig an nath, i mbéal daoine, gur maol gualainn gan bhráthair, agus cé déarfadh go raibh dul amú ar bith ar an té a chéadchum an leagan cainte céanna sin? Mar nach breá linn uilig comrádaí lenár n-ais, agus muid ar ár mbealach isteach i mbearna an bhaoil?”
B’in mar adúirt ár seanchara, Séimí an Droichid, liom an oíche cheana, agus muid beirt sáite, ar ár sáimhín só, thíos sa Smugairle Róin, agus Póilí mór groí, duine de cheannairí cheardchumann na ngardaí ag labhairt linn amach as an mbosca sa chúinne, agus é ag tabhairt íde na muc is na madraí dóibh siúd, a bheadh toilteanach seasamh taobh leo, ina n-iarrachtaí le dlí na tíre seo a chur i bhfeidhm. Agus ní hé sin amháin é, ach dhearbhaigh sé freisin, nach mbeadh baint nó páirt ar bith acusan le daoine dá leithéid, i mbun póilínteachta, sa todhchaí. Ní gá a rá, go raibh fonn cainte ar mo Shéimí breá, agus thuig mé ar an bpointe boise, go raibh rud eicínt ag dó na geirbe ag an bhfear bocht, agus go raibh fonn air an scéal sin a chur i mbéal an phobail.
Right call?
“Ach a Shéimí,” arsa mé fhéin, “b’fhéidir go bhfuil an ceart ag an bPóilí mór céanna sin, nuair a chuireann sé in iúl don Aire, nach mbeadh siadsan sásta glacadh le socrú dá leithéid.”
“Is dócha go bhfuil fhios ag madraí an bhaile fhéin, faoin am seo, faoin socrú atá déanta ag an Aire Dlí agus Cirt, glacadh le daoine tofa mar chúntóirí don Gharda Síochána. Daoine measúla, creidiúnacha, a bheadh toilteanach roinnt áirithe ama a chaitheamh, chuile sheachtain, i mbun na hoibre sin, ar bhonn deonach, dár ndóigh. Ní bheadh ar na daoine seo traenáil iomlán an Gharda a fháil, ach bheadh orthu roinnt áirithe ama a chaitheamh ag foghlaim conas na dualgaisi a bheadh le déanamh acusan a choimhlíonadh, mar ní gardaí déanta, amach is amuigh, a bheadh iontu, ach daoine a bheadh sásta dul amach ag cabhrú leis na gardaí, nuair a bheadh gá lena gcúnamh.”
“Ach, a Shéimí, mar adeir tú, ní gardaí déanta a bheadh iontu, agus ar an ábhar sin, b’fhéidir go mbeadh siad ag teacht sa mbealach ar na gardaí gairmiúla, agus iadsan i mbun a ndualgaisí casta, reachtúla, deacra.”
Not acceptable?
“Im thuairimse,” arsa Seimi, “bheadh buíon gairmiúil ar bith thar a bheith sásta cúntóirí dá leithéid a fháil, le gnéithe áirithe dá ndualgaisí a dhéanamh dóibh. Nach bhfuil sé deacair, mar sin, dearcadh cheardchumann na ngardaí a thuiscint, nuair a dhiúltaíonn siad, scun scan, do chúntóirí dá leithéid, go háirithe nuair nach bhfuil baol ar bith ann, go dtosódh na cúntóirí céanna seo ag déanamh obair dhílis an Gharda. Ní bheadh baol ar bith ann, go ndéanfadh na cúntóirí seo praiseach den obair ghairmiúil is dual don gharda a dhéanamh. Sea, agus smaoinigh ar na buntáistí a d’fhéadfadh buíon dá leithéid a chur ar fáil don nGarda Síochána? Bheadh na daoine seo ag obair, agus ina gcónaí, i measc an phobail, agus bheadh siad i dteangmháil laethúil le baill an phobail chéanna sin, agus dá bhrí sin, bheadh tuiscint agus fios acusan, nach mbeadh teacht ag an nGarda orthu, de ghnáth.”
“Ach tuigtear do cheannairí sin cheardchumann na ngardaí, go mbeadh sé i bhfad níos fearr, dá gcuirfeadh an tAire tuilleadh gardaí oilte, traenáilte, ar fáil dóibh, sa chaoi go mbeadh ar a gcumas ansin, seirbhís sásúil, gairmiúil, éifeachtach, a chur ar fáil do phobal na tíre seo, mar, dár leosan, tá dul amú ar an Aire, agus tuigtear dóibh gur chóir dóibhsean a chur ina luí ar an aire go raibh an dlí sin ar leathsciathán”
.
Who Rules ?
“Ach, nach bhfuil a fhios ag madraí an bhaile fhéin nach é dualgas na ngardaí polasaí póilínteachta a dhréachtadh, is é an dualgas a leagann an Stát daonlathach, go reachtúil, orthusan, agus an dualgas a bhfuil siadsan faoi mhóid a chur i bhfeidhm, nó an dlí a dhréachtann an Rialtas tofa, a choimhlíonadh, agus a chur i bhfeidhm, gan eagla gan fábhar. Ní fhéadfadh Stát ar bith cumhacht dréachtadh dlithe a thabhairt dá bPóilíní, nó dá dtabharfadh, ní Stát daonlathach a bheadh acu a thuilleadh. Sea, agus in áit iad Póilíní Cúntacha a mhealladh isteach sa bhFórsa, mar thaca dóibh, cad a dhéanann ceannairí Cheardchumann na ngardaí? Is amhlaidh a thugann siad íde na muc is na madraí dóibh, tri mhasla de chuile shaghas a thabhairt dóibh. Ní bheifeá ag súil go nglaofadh na ceannairí thuasluaite ainmneacha ar nós, nosey parkers, do-gooders, vigilantes, nó busybodies, ar dhaoine a bheadh sásta teacht i gcabhair orthu, nó an amhlaidh nach dteastaíonn cúnamh an phobail uathu in aon chor?”
“Déarfainn nach é sin atá i gceist acu, in aon chor, a Shéimí, cinnte bheadh cúnamh an phobail uathu, ach, theastódh uathu go dtabharfadh baill an phobail an cúnamh sin dóibh mar shaoránaigh stuama, freagracha, agus ní mar bhaill chúntacha den Gharda Síochána, nó mar ghardaí cúntacha, mar a thabharfar orthu feasta.”
“Bhuel, tar éis na céapair sin uilig, ní chuirfeadh sé lá iontais ormsa, dá socródh na daoine sin, a bhí sásta cabhrú leo, iad a fhágail san fhaopach, gan chabhair, gan chúnamh, gan chomhoibriú dá laghad a thairscint dóibh feasta. I bhfianaise dhearcadh na gceannairí sin, cé thógfadh orthu é, a gcúnamh a dhiúltú dóibh feasta? Ach, anois, d’fhéadfadh dul amú a bheith ormsa, agus d’fhéadfadh sé go gcuireann, agus go gcuirfeadh an Garda Síochána fáilte is fiche roimh bhaill an phobail a bheadh sásta a gcabhair is a gcúnamh a chur ar fáil, saor in aisce, dóibh. Agus nuair a smaoiníonn tú air, d’fhéadfadh siad thart ar cheithre mhíle garda cúntach a fháil do ghnó dá leithéid.
“Gardaí Cúnta”
Nach iomaí gar a d’fhéadfadh uimhir dá leithéid a dhéanamh dóibh, agus lena chois sin, bheadh ar chumas an Gharda Síochána, feasta, bheith ag brath ar chomhoibriú an phobail agus iad i mbun smacht a choinneáil ar na sluaite, a bheadhh páirteach i léirsithe, nó i láthair ag cluichí, nó seónna, nó fiú ag na mórshiúlta a thionóltar ar fhéilte áirithe, ó cheann ceann na bliana.”
Ag an bpointe sin, scaoil Séimí siar a raibh fanta ina ghloine, chimil a mhainchille dá phus, d’fhág slán deirfeach agam, agus thug an doras amach air fhéin, ar nós chait scolta.
Ach cathfidh mé a admháil, gur fhág sé ábhar smaointe agam fhéin, agus ní fhéadfainn a rá, nach raibh sláimín eicínt den bhfírinne ag an bhfear buile bocht céanna sin!!!
Iarscríbhinn…..
Fuair mé glaoch telefóin, anois díreach, ó mo Shéimí buile, ag cur ar mo shúile dom, gur chuala sé ar an Wireless, anois beag, go raibh Ceannfoirt na ngardaí tar éis a dtacaíocht siúd a thabhairt do chóras na ngardaí cúnta. Féach anois, ar seisean, go n-aontaíonn na Ceannfoirt fhéin liom, sa scéal seo!
“Fair Play” dhuit a Shéimí !
by Peter Barrett | 2017/04/04 | Uncategorized
I mBéal an Phobail
Peadar Bairéad
(This week we take a look at the Referenda results)
.
Margadh Déanta!
Bhail! Tá na vótaí caite, an comhaireamh déanta, an toradh foilsithe, agus an rácáil agus an cáineadh tosaithe cheana féin. Ach le tús a chur leis an bpíosa seo, ba chóir dom a rá, i dtosach báire, gur vótáil mé fhéin TÁ, ach sin ráite agam, glacaim go hiomlán le breith na vótóirí, mar tá sé soiléir anois, go bhfuil tromlach vótóirí na tíre seo i bhfábhar an tSeanaid a choinneáil mar chuid substainteach d’Oireachtas na tíre seo, agus dá bharr sin, caithfear glacadh leis, go mbeidh Seanad Éireann linn agus muid ar ár mbealach isteach sa dara chéad dár saoirse pholaitíochta. Chloisfeá daoine ag maíomh nár ghlac móramh dár vótóirí leis an dtairiscint faoin tSeanad, sa Reifreann, toisc nár chaith vóta sa Reifreann céanna sin ach thart ar dhaichead faoin gcéad dár vótóirí, ach níl sa dhearcadh sin ach féinmhealladh, nó an té nach gcaitheann vóta i Reifreann, admhaíonn sé os ard, tríd an ngníomh céanna sin, go bhfuil sé sásta glacadh go hiomlán le breith an mhóramh sa Reifreann sin. Fágann sin go bhfuil móramh mór dár vótóirí sásta Seanad Éireann a choinneáil mar chuid de throscán Oireachtas na tíre seo.
Dul Amú?
Is dócha gur chuala tú daoine eile ag maíomh gur thrí mhíthuiscint a vótáil roinnt mhaith daoine, NÍL, don tairiscint faoin tSeanad, toisc gur tuigeadh dóibh, go raibh said ag maíomh trína vóta, NÍL, nach raibh siad sásta Seanad Éireann a choinneáil. Anois, bhead meáchan eicínt ag gabháil leis an dearcadh sin mura mbeadh os a gcomhair ach páipéar vótála amháin, ach sa chás áirithe seo, tharla go raibh vóta eile le caitheamh acu freisin, agus b’in an vóta faoi bhunú Chúirt Nua Achomhairc. I gcás na tairiscinte sin áfach, ghlac na vótóirí leis, le móramh maith mór. Mar sin, bheadh sé deacair a mhaíomh go raibh dul amú orthu sa chéad vóta, ach go raibh siad tagtha ar a gciall arís don dara vóta!
Leadóg don Rialtas
Bhí daoine eile ag maíomh go mba vóta i gcoinne an Rialtais a bhí i gceist sa toradh céanna sin, mar gur theastaigh ó na vótóirí leadóg a thabhairt don Taoiseach, agus don Rialtas, le fios a mbéas a mhúineadh dóibh, agus ag an am gcéanna, ag tabhairt foláireamh dóibh go mbeadh súil ghéar á choinneáil feasta acusan ar chuile rud a dhéanfaidís, agus ar chuile rud a déarfaidís, agus mura dtiocfaidís ar a gciall san idirlinn, go dtabharfaí bata agus bóthar dóibh, sa chéad Olltoghchán eile. Bheadh duine sásta glacadh leis an dtairiscint sin, dá mbeadh móramh mór de na vótóirí sásta teacht amach agus vóta a chaitheamh, ach ó tharla go raibh móramh mór díobh sásta suí ar a dtóin, in áit vóta a chaitheamh, titeann an tóin ar fad as an argóint chéanna sin.
Stoitheadh, nó…..
Tuige mar sin ar diúltaiodh do thairiscint an Rialtais?
Toisc go mbíonn leisce ar ár vótóirí alt nó abairt den mBunreacht s’againne a chaitheamh i dtraipisí, agus nuair a chuireann tú le sin an móramh úd a fhanann ar an gclaí, feicfidh tú chomh deacair is atá sé alt a bhaint as an mBunreacht. Dá mbeadh an Rialtas i ndáiríre faoi stoitheadh an tSeanaid as an mBunreacht, ba chóir dóibh chuile dhícheall a dhéanamh leis na vótóirí ar an gclaí a mhealladh chun gnímh.
B’fhéidir go ndéarfadh duine ansin, tuige ar ghlac siad leis an dtairiscint faoin gCúirt Achomhairc, má sea ?
Bhuel! sa chás sin ní rabhthas ag stoitheadh ach ag cur leis an mBunreacht. Bó de dhath eile ar fad!!!
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
by Peter Barrett | 2017/04/04 | Uncategorized
I mBéal an Phobail
Peadar Bairéad
Faraoir! Tá an ‘Ryan Line’ dúnta
Dá ndéarfadh duine ar bith liom, le tamall de bhlianta anuas, go mbeinn ag scríobh dréacht molta anseo i mBéal an Phobail, inniu, faoi Gerry Ryan, ní chreidfinn é.
Ar an gcéad dul síos, ní chreidfinn é, toisc go mba fhear óg scafánta é Gerry, agus chuile chosúlacht air go mairfeadh sé i bhfad níos faide ná mar a mhairfinnse, agus sa tslí sin, ní bheadh deis ar bith agam méaróg mar seo a leagan ar a charn.
Agus sa dara háit, ní áireoinn Gerry i measc na gcairde úd a spreagfadh mé le dréacht molta a scríobh fúthu!
‘Tuige sin, an ea?
Bhail! Ba chraoltóir é an Rianach, a chuireadh le báiní mé, go rialta, lena dhearcadh ar chúrsaí náisiúnta, ar chúrsaí creidimh, agus ar chúrsaí polaitíochta, fiú. B’fhear é, cheapfá, nár chaith mórán ama ag gaibhniú a smaointe, nó ag snasú a thuairimí, nó ba dhuine é, a scaoilfeadh lena racht, agus a ligfeadh srian lena theanga, tráth a cheapfainnse gur chóir dó bheith i bhfad níos cúramaí, níos leochaillí, agus níos srianta, ina ráite. Dá ndéarfadh an craoltóir go raibh an t-am tagtha le héirí amach i gcoinne an chóras rialaithe a bhí againn, i láthair na huaire seo, ní fhéadfainnse teacht leis sa dearcadh sin, nó dár liomsa, ba shaghdadh chun éirí amach é sin, rud nár chóir a dhéanamh, agus rud freisin, a bheadh i gcoinne leas an phobail.
Athsmaoineamh
Ach, nuair a dhéanfá athsmaoineamh ar a ndúirt sé, thuigfeá nár shaghdadh a bhí i gceist aige, ach é ar buile le botúin lucht rialaithe. Am eile, dhéanfadh sé tagairt do ‘Catholic mumbo jumbo’ agus arís, chuirfeadh caint dá leithéid fonn fola ormsa, toisc go gceapfainnse nár chóir a leithéid de mhasla a thabhairt d’eagraíocht ar bith, nó d’eaglais ar bith, ach nuair a dhéanfá do mharana ar an scéal, thuigfeá gurbh é a bhí a dhéanamh ag an gcraoltóir nó é a bheith ag ionsaí eaglaiseach éigin, a bhí ag iarraidh dallamullóg a chur ar a lucht éisteachta. Ach ag an am, ní dhéanfainnse an t-athsmaoineamh sin, agus dá bharr sin, ní mó ná sásta a bhínn le Gerry bocht, corruair. Agus nach é an rud a tharlalíonn nó gurb iad na rudaí a chuireann le báiní thú a fhanann leat, agus a dhathaíonn do dhearcadh ar dhuine, nó ar rud. B’in mar a bhí agamsa.
Drochscéal
Ach, ansin, chuala mé an drochscéal.
Cailleadh Gerry Ryan aréir, adúradh linn, agus thángthas ar a chorp ina arasán, i lár an lae ghil, agus ba í a leannán an chéad duine a tháinig ar an gcorp sin. Tá’s ag an saol go raibh an craoltóir scartha lena chéile le cupla bliain anuas, ach má bhí fhéin, bhí an bheirt acu cairdiúil, carthannach, lena chéile, agus iad ag comhoibriú lena chéile freisin i dtógáil clainne.
Caithfidh mé a admháil, gur bhain a bhás stangadh asam. Sea, faigheann daoine bás. Ní mhaireann éinne go deo, ach mar sin fhéin, cuireann tarlúint dá leithéid, go háirithe nuair is duine óg scafánta atá i gceist, a bhásmhaireacht fhéin i dtuiscint do dhuine, agus tugann sé deis dó freisin, athsmaoineamh a dhéanamh, agus b’fhéidir athbhreithniú a dhéanamh ar charachtar, agus ar iompar, an té atá imithe ar Shlí na Fírinne. B’in mar a tharla sa chás seo freisin. Rinne mé athsmaoineamh, athsmaoineamh a chuir d’fhiacha orm athbhreithniú a dhéanamh freisin. Tar éis dom éisteacht le daoine, a raibh aithne acu air, á mholadh, agus á mhóradh, as a dháiríreacht, as a chomharsanúlacht, agus as a chomhbhá, tuigeadh dom ansin, go mba dhuine é a mhothaigh cruachás a chomharsan, agus a lig a racht orthu siúd, a rinne éagóir ar an gcosmhuintir. Nach minic a chuala muid é ag sciolladh ar bhligeaird eicínt, a rinne leatrom orthu siúd nach raibh ar a gcumas iad fhéin a chosaint, nó ag feannadh orthu siúd a bhris isteach i dtithe na sean, len iad a robáil is a bhatráil. Ní gá a rá, gur chuir eachtraí dá leithéid masmas agus déistean air, agus chuir sé an masmas agus an déistean sin, in iúl dá éisteoirí.
Fuascailt faidhbe
Ar an dtaobh eile den scéal, bheadh Gerry sásta roinnt mhaith ama a chaitheamh, ag plé le duine a raibh fadhb eicínt ag dó na geirbe aige, ag an am. Thugadh sé comhairle don duine sin, as a stuaim fhéin, dá dtuigfí dó, go raibh sé cáilithe chuige, ach dá gceapfadh sé go raibh an fhadhb sin thar a chumas fhéin, raghadh sé ar thóir chomhairle ó údar eicínt eile, agus dhéanfadh sé chuile dhícheall le fuascailt na faidhbe a chur ar fáil don té sin a bhí ina ghátar.
Ba é an scéal céanna é i gcás daoine, a raibh cúrsaí airgid, nó cúrsaí dlí, nó cúrsaí pósta, ag cur as dóibh. Bheadh an Rianach sásta chuile iarracht a dhéanamh le cabhair agus cúnamh a chur ar fáil dóibh, fiú dá mbeadh air dul i dteangmháil le polaiteoirí, le dlíodóirí, nó le daoine gairmiúla eile, leis an gcúnamh sin a chur ar fáil dóibh.
Craoltóir gan sárú!
Sea, níl dabht ar domhan, ach go mothófar uainn é sna laethe atá romhainn amach, ach nár chóir ár gcomhbhrón a chur in iúl dá chlann is dá bhean, nó nár mhinic a chuir Gerry chuile dhuine acu sin in aithne dá lucht éisteachta. Ghlac sé leis an éisteoir mar dhuine dá chlann, agus d’inis dó faoi chúrsaí baile, agus faoi chúrsaí clainne. Nach raibh aithne ag chuile dhuine sa tír ar Mrs Ryan, agus ar chuile dhuine den ál? le críoch a chur leis an bpíosa seo, nach féidir linn a dhearbhú, nach cosúil go mbeidh a leithéid arís ann.
Sólás na bhFlaitheas, agus solas na soilse, dá anam comharsanúil, anois agus i dtólamh.
by Peter Barrett | 2017/04/04 | Uncategorized
I mBéal an Phobail
Peadar Bairéad
Cuimhní ar Chamchuairt in Albain
.
Ag dul siar ar altanna a scríobh mé anseo i mBéal an Phobail, dhá bhliain is fiche ó shoin, tháinig mé ar shraith a scríobh mé faoi na laethe aoibhne, glórmhara, a chaith mé, mar bhall de “Chuairt na bhFilí Éireannacha ar Albain”, sa bhliain, 1992, agus mhúscail na haltanna céanna sin cuimhní chomh glé, glan, glinn, ionnam, gur tuigeadh dom, nárbh olc an smaoineamh é, iad a athléamh anois, le blas agus boladh na Cuairte sin a thabhairt chun cuimhne athuair.
Scéal gan choinne
13 Mean Fomhair 1992
Fuair mé cuireadh bheith páirteach sa Chuairt ghradamach sin, – ‘Cuairt na bhFilí Éireannacha ar Albain’- mar Fhile, ón gCornal Eoghan Ó Néill, i Meitheamh na bliana sin, agus d’ardaíomar ár seolta chun an hAlban, ar an 13ú, Meán Fómhair. Bhí ar an gCuairt chéanna sin, Máire Holmes, File; Nollaig Mac Carthaigh, Píobaire; agus Brian Ó Dónaill, Amhránaí. Casadh ar a chéile an ceathrar againn ag Aerfort Átha Cliath, áit a raibh muid le bualadh leis an gCornal, ach, ar an drochuair, cailleadh deartháir an Chornail an mhaidin sin, agus ní raibh ar a chumas bheith ar an turas in éindigh linn, ach bhí socraithe aige bualadh linn thall, ar an gCéadaoin.
Ar Eite
Chuamar ar bord an eitleáin, agus muid cineál buartha, agus ba ghearr an mhoill orainn Cathair álainn Dhún Éideann a bhaint amach. Ag an Aerfort sin, ag fanacht linn, bhí Morag MacLeod agus Shonagh Irvine, thar cheann Chomhairle Ealaíon na hAlban. Agus seo thíos, faoi mar a chuir mé síos ar eachtraí an lae sin, i mBéal an Phobail, sa Kilkenny People, go gairid ina dhiaidh sin….
Cuimhní ar chuairt
Bhí mionbhus galánta, fairsing, compordach, ag Morag agus Shonagh, le sinn a thiomáint ó cheann ceann na tíre, le linn na Cuairte. Ba ghearr go rabhamar ar ár slí trí shráideanna glana, néata, Dhún Éideann, agus ba ghearr an mhoill ar Mhorag sinn a thabhairt go Christopher North House Hotel, Gloucester Place. Chuirfeadh muid an-aithne ar Mhorag, ar Shonagh, agus ar an mionbhus céanna sin, i rith na laethe a bhí romhainn amach, ach ag an nóiméad sin, thug mé mo sheomra orm fhéin, nó bhí tuirse bóthair orm, Tar éis chithfholchta, agus scathaimh ag breathnú ar an teilifís, bhí mé breá sásta liom fhéin, agus leis an saol mór, athuair.
Ón Óstán go dtí an tÁras
Ag a 6.30 pm, thiomáin Morag ón Óstán go hÁras na Comhairle Ealíon sinn. Lean daoine ag teacht isteach go dtí go raibh slua mór sa láthair. Bhí Gaeil Alban agus Gaeil Éireann i bhfochair a chéile ann, iad lách, cairdiúil, líofa.
Bhí lucht Ollscoile agus lucht nuachtán ann, mar aon le craitheadh maith de mhuintir na dúiche sin. Chuamarna timpeall, ag seanchas, ag comhrá, ag caint, ag seanchas. Ar ball, cuireadh ‘Fear an Tí’ in aithne don lucht éisteachta. Rinne sé píosa breá cainte, agus d’fhear fíorchaoin fáilte romhainn. Rinne mé fhéin mar a mhol an Cornal Ó Néill dom a dhéanamh, agus labhair mé thar cheann an Chornail, agus thug mé fios fátha gach scéil don lucht éisteachta. Go gairid ina dhiaidh sin, seoladh i dtreo an bhia muid, nó bhí bianna de gach uile chineál leagtha ar chlár dúinn, agus gan le déanamh againne ach ár rogha a bhaint astu. Eagarthóir, agus Iriseoir, a bhí mar chéilí boird agamsa agus bhain mé taitneamh agus sásamh as a gcomhrá.
Tús maith leath na hoibre
Nuair a bhí ite, ólta, againn, cuireadh tús neamhfhoirmiúil le hobair na seachtaine. Píobaire Albanach a chuir tús leis na himeachtaí, agus caithfidh mé a admháil os ard anseo, gur thaitin ceol na bpíob, faoi mar a sheinn Séamas MacLean iad, thar barr, ar fad, liom. Ina dhiaidh sin, chuir gach uile dhuine againn, ar a sheal, leis an agallamh. Bhí ceoltóirí amhránaithe agus filí Albanacha ansin freisin. Ba den chéad scoth iad uile, ach chuir mé spéis, agus dhá spéis, i saothar na nÉireannach.
Comráduithe den scoth
Cuireadh ar mo shúile dom, go raibh comrádaithe den scoth agam, don turas Albanach sin, agus b’in tuairim a chuaigh i bhfeidhm orm, oíche i ndiaidh oíche, i rith na Cuairte ar fad. D’aithris mé fhéin dhá dhán ar an ócáid sin. Ba bhreá liom iad a thabhairt duit anseo, ach, mar is eol duit fhéin, is duine cúthaileach, amach is amuigh mé! Nach orm a bhí an bród, ag deireadh na hoíche sin, nuair a tháinig an sárfhile, agus an rí-éigeas úd, Somhairle Mac Gill-Eain chun cainte liom. Ba mhór ar fad an onóir domsa é fáilte Shomhairle.
Cuireadh críoch leis na himeachtaí, thart ar a haon dhéag, ach nach raibh cuireadh chun a thí faighte againn ón bPíobaire Albanach. Ghlacamar go fonnmhar lena chuireadh, agus ar ball, chuir Séamas agus a bhean Betty, cóir mhaith orainn ina n-árasán. Chuireamar cúrsaí an tsaoil mhóir trí chéile, agus ar ball, chuamar ar ais to dtí ár nÓstán, i nGloucester Place.
Tuilleadh
Bhuel, ní raibh ansin ach an tús. Bí liom an chéad bhabhta eile agus inseoidh mé dhuit faoi eachtraí an Luain, ar Oileán Thíríodh, agus faoin bhfáilte chaoin a cuireadh roimh na hÉireannaigh san oileán mara sin, amuigh ó chósta na hAlban.
(Tuilleadh le teacht….)
.
by Peter Barrett | 2017/04/04 | Uncategorized
I mBéal an Phobail
Leaving Ardglass…………..Céadchló…2008
by
William King…………………….12.50 Euro
Úrscéal Spéisiúil
.
Seo an tríú húrscéal ó pheann an údair eaglasta seo. Insítear dúinn ar chlúdach cúil an leabhair, gur rugadh an t-údar seo, William King, i gCiarraí, gur dhein sé a chuid staidéir i gColáiste na hOllscoile, Áth Cliath agus i gColáiste na Croise Naofa, i gCluain Life. Tá sé ina shagart pobail i nDroim Chonrach faoi láthair. Péire úrscéal mór-ráchairte i gcló uaidh, cheana féin, agus ní call a rá go mbeidh an-ráchairt ar an úrscéal seo freisin, amach anseo. Is iad cúrsaí creidimh, agus cúrsaí eaglasta, príomhábhair an úrscéil seo, agus dár ndóigh, cé eile ach sagart, a thuigfeadh ina iomláine, saol agus saothair, caimiléireacht agus camastaíl, dáiríreacht agus ionraiceas, lucht caite éide na n-eaglaiseach, cé eile, ach sagart, nó nach ndeirtí i gcónaí go dtuigfeadh Tadhg Taidhgín lá ar bith den bhliain. Sea, dár ndóigh, agus d’fhéadfadh an té a fuair oiliúint an tsagairt, buille faoi thuairim a thabhairt fúthu, freisin!
Tom Galvin
Ach le filleadh ar an leabhar spéisiúil seo. Is é Tom Galvin an príomhcharactar sa scéal, agus is trína shúile-sean a fheiceann muid an saol, mar a léirítear dúinn é, san úrscéal seo. Tosaíonn an t-údar ag deireadh an scéil, geall leis, d’fhéadfá a rá. Breathnaigh mar a chuireann sé é sa chéad chaibidil…
‘Time to ring the bell,’ I remind the sacristan as I settle the green chasuble over my shoulders.
In the mirror beside the vesting bench, I can see him grip his walking stick and shuffle to the back door of the church, his shadow stretches out over the ancient flagstones. ‘For whom the bell tolls, Monsignor.’
adeir sé…
Sin an Monsignor Tom Galvin ag labhairt lena shacraisteoir, in eaglais Pharáiste Chill a’ Dúin, roimh an Aifrinn, maidin amháin.
Iardhearcadh
Tá an Monsignor Tom ina shagart pobail sa pharáiste sin anois, dá dheoin fhéin, bíodh go raibh súil aige fhéin, agus ag roinnt mhaith eile freisin, lá dá raibh, go gcaithfeadh sé mitéar an easpaig, in áit bhairéad an tsagairt phobail, sár a leagfaí na hordóga air. Ach nach ‘in é an saol agat! Rugadh ár bpríomhcharachtar in Ardglass, i gCiarraí. Ní raibh móran fáltais ag a mhuintir, ach d’imigh deartháir leis go Londain, áit ar chnuasaigh sé fhortún, agus ar ball, nuair a bhí a chuid meánscolaíochta críochnaithe ag Tom, chuir an deartháir sin, M.J. fios air, agus chuir i mbun oibre thall i Londain é, agus é ag súil, go mbainfeadh Tom Céim Ollscoile amach, ar ball, agus go raghadh an bheirt acu i bpáirtíocht mar Chonraitheoirí Foirgníochta thall. Chuaigh Tom i mbun oibre, agus ba ghearr go bhfaca sé chomh cleasach, agus chomh cam, is a bhí gnó na Tógála thall. B’iomaí cuairt a thug sé ar an Halla Rince, an Galtymore, agus d’admhódh sé fhéin gur thaitin na céapair sin uilig leis. Fuair sé chuile dheis le saol Shasana a bhlaiseadh ina iomláine, rud a dhein, ach ar deireadh thiar, bhí air rogha a dhéanamh, nó bhí dhá rogha ar an bpláta roimhe amach. D’fhéadfadh sé céim a bhaint amach agus dul i bpáirtíocht lena dheartháir, nó d’fhéadfadh sé dul le sagartóireacht.
Chuaigh sé le Sagartóireacht
Chuaigh sé le sagartóireacht, agus d’éirigh thar barr leis i mbun na ceirde sin. Oirníodh ina shagart é, agus chaith blianta thall sa Róimh ag cur an chloch phréacháin ar a chuid léinn.
Ní gá a rá gur sciob sé an chraobh leis, thall ansin. Deineadh Monsignor de, agus bhíothas cinnte go mbainfeadh sé céim ard amach sa saol eaglasta.
Ar ball, tháinig sé abhaile go hÉirinn, agus níor dhein sé dearmad riamh ar a ndúirt an sagart óg leis sa Róimh. Bhuail sé forrán ar Tom, agus mar aguisín leis an bhforrán sin, scaoil sé an rún seo leis…
‘never forget, Tom, that when a man is sent to Rome to study, his bishop has him in mind for higher things. We’re the Coldstream Guards. None of us here are pack animals. We’d be wasted in a parish or on the missions’….That’s for the pass B.A. men’
Bhain Tom s’againne níos mó ná an Pass B.A. amach, nó tar éis dó trí bliana a chaitheamh ag Propaganda Fide, bhain sé a Dhochtúireacht amach sa Diacht.
An Bachall tuillte aige
Chaith sé blianta ina dhiaidh sin ag cabhrú leis an Easpag Boylan in obair a dheoise siúd. I ndáiríre, bhí gnó an Easpaig sin á dhéanamh aige, agus sin go críochnúil, nó bhí a fhios ag fia is ag fiolar go raibh dúil ag an Easpag céanna sa mbraoinín. Tuigeadh i bhfad agus i ngearr go mbeadh an Monsignor Tom ina chomharba ar an Easpag Boylan, ar ball. Ach bhí sagairt eile sa dheoise chéanna sin, agus ar bhealach amháin, nó ar bhealach eile, d’éirigh le duine acu an bhearna a bhaint den Monsignor ar deireadh thiar, agus fágadh Tom bocht mar thánaiste ag an bhfear céanna sin.
Fís an Mhitéir caillte
Níor éirigh leis, áfach, an t-iomaire sin a threabhadh díreach, agus i ndeireadh na dála, d’iarr sé ar an Easpag nua sin, paráiste iargúlta a thabhairt dó. Rinne an tEaspag rud air, agus sin mar a thosaíonn an scéal seo agus an Monsignor Tom i mbun oibre, mar shagart pobail, i gCill a’ Dúin, agus fís an mhitéir caillte aige, faoi mar a chaill sé gus agus gaisce laethe a óige.
An-scéal, an-stíl, an-insint. B’fhéidir gur mhaith leat triail a bhaint as?
.
.
English 
Gaeilge