by Peter Barrett | 2017/04/04 | Uncategorized
Fusa ceist a chur ná ceist a fhreagairt!
.
Peadar Bairéad
.
Nach iomaí sin leathanach a scríobhadh, le roinnt blianta anuas, faoi pheacaí agus faoi mhíghníomhartha na n-eaglaiseach úd a tharraing náire agus easonóir ar an eaglais dár thug siad a ndílseacht. Ach ansin, nuair a deineadh a ngníomhartha a chur i mbéal an phobail, ba ghearr gur tuigeadh do chách nárbh aon aingil nó naoimh ar thalamh iad na boic chéanna sin. Níorbh ea muis! nó tuigeadh, nach raibh iontu, i ndeireadh na feide, ach daoine daonna, a raibh claonadh chun oilc iontu, faoi mar a bhí sa chuid eile againn, ach amháin go raibh siadsan coisricthe agus geallta don eaglais agus dá dlíthe, agus go mbeifí ag súil, go mbeidís-sean ina n-eiseamláir don chuid eile againn, ach, faraoir! nuair a tháinig an crú ar an tairne, tuigeadh nár chathair mar a tuairisc iad, ach peacaigh a ghéill dá n-ainmhianta agus dá gcathuithe, agus dá bharr sin, a rinne dochar do chríostaithe a fágadh faoina gcúram. Tháinig an t-eolas sin uilig chun solais nuair a leagadh roinnt áirithe tuarascálacha os comhair an tsaoil, tuarascálacha a léirigh, agus a nocht, os comhair an tsaoil mhóir nár choimhlíon na heaglaisigh chéanna sin a ngeallúintí os comhair Dé, nó os comhair a phobail. Ní call dom a rá, gur cuireadh na heaglaisigh sin as a bpostanna, bíodh nár deineadh an beart céanna sin luath go leor, go minic, agus bíodh freisin, gur deineadh iarracht ar leorghníomh a dhéanamh ina míghníomhartha, ní call dom a rá, go dtógfaidh sé roinnt mhaith ama leis na fiacha morálta agus sóisialta úd a ghlanadh, scun scan. Agus sin uilig ráite, admhaithe, caithfear glacadh leis, go bhfuil iarracht mhacánta, dáiríreach á déanamh ag an Eaglais Chaitliceach deireadh go deo a chur leis an gcineál sin iompair feasta.
Dea-oibreacha dearmadta?
Tá sé éasca go maith dearmad a dhéanamh ar an méid maitheasa a rinne an Eaglais chéanna, agus a h-eaglaisigh, thar bhlianta fada i stair ár dtíre, agus is furasta freisin, dearmad a dhéanamh ar ar dhein siad i gcúrsaí oideachais, i gcúrsaí leighis, i gcúrsaí carthannachta, agus i gcúrsaí sóisialta frí chéile, agus caithfear a chur san áireamh freisin, go bhfuil na dea-oibreacha céanna sin idir chamáin aici fós i saol an lae inniu. Ní haon mhaith áfach, bheith ag maíomh as a gníomhartha sna blianta atá thart, nó, mura bhfuil beart de réir a briathair á dhéanamh aici sa lá atá inniu ann, ní fiú an deich triuf é. Mar sin, caithfear cur lena bhfuil déanta aici cheana, agus aghaidh a thabhairt go misniúil ar an todhchaí, ag súil le Dia go maithfear a peacaí di trí leorghníomh a dhéanamh, agus trí mhaithiúnas a lorg. Sin an ród atá roimpi amach mar thodhchaí.
Ní call a rá, go mbeidh súil easóige á coinneáil ag an bpobal uilig ar ghníomhartha na hEaglaise céanna, uaidh seo amach, agus ní call a rá ach oiread, nár leor leithscéalta feasta. Tuigeann chuile dhuine cúrsaí anois, ach, ag an am gcéanna, níl sé inghlactha, ach oiread, go mbeadh lánchead ag iriseoirí, nó ag láithreoirí raidió nó teilifíse, achasáin a chaitheamh lei, faoi mar a tharla ar na mallaibh, nuair adúirt láithreoir áirithe go raibh tír seo na hÉireann millte, scriosta, ag an Eaglais Chaitliceach, le blianta anuas. Admhaítear gur dhein eaglaisigh áirithe mí-úsáid ar ógánaigh áirithe a fágadh faoina gcúram, agus go raibh roinnt áirithe de cheilt na fírinne i gceist, i measc údaras na heaglaise sin freisin agus iad ag iarraidh scannal a sheachaint, dár leo. Agus ní ag cruinniú na leithscéalta atá mé anseo, ach bhí daoine eile freisin, a raibh láimh acu sa scannal céanna sin. Céard faoi áit an Rialtais sa scéal? nó áit na gCúirteanna? nó áit an phobail, frí chéile, fiú? Ach, le ráiteas dá leithéid a chur ina sheasamh os ár gcomhair amach, bheadh cruthú in áit tuairime, ag teastáil uainn. Sea, agus nach bhfuil, Cothrom na Féinne, agus a lá sa chúirt, dlite do chuile shaoránach sula ndaorfaí é? agus nár chóir freisin sainmhíniú cruinn a thabhairt ar an dtéarma “Catholic Church”. Cé tá i gceist sa téarma sin? An Cliarlathas? nó Pobal Dé, frí chéile? nó an péire acu i bhfochair a chéile?
Nach fusa go mór fada ceist a chur ná ceist a fhreagairt?
by Peter Barrett | 2017/04/04 | Uncategorized
Ganntan agus Gorta
.
Gan bhréag ar domhan, tá deireadh le laethe an Tíogair Cheiltigh, agus le laethe na Flúirse, in éineacht leo. Níl le déanamh agat ach súil a chaitheamh ar na nuachtáin, nó cluas a thabhairt do shaineolaithe na meán, le fáil amach, go bhfuil Conchúr Mór sa Chúinne ag roinnt mhaith tíortha, chomh maith leis an dtírín s’againne, na laethe seo. Ar an drochuair, níl an ganntan céanna sin teoranta do Mhór Roinn amháin, nó do thír amháin, mar tá ganntan agus gorta ag imeacht ina loscadh sléibhe ó cheann ceann na cruinne, agus leis an scéal a dhéanamh níos measa fós, tá na tíortha a bhíodh ar dhroim na muice, blianta ó shoin, tá siadsan freisin ar an ngannchuid, na laethe seo. Bhíodh an scéal dona go leor sna blianta seo chuaigh tharainn, ach ar a laghad, bhíodh a ndóthain mhór, agus fuíollach, ag roinnt áirithe tíortha, sa chaoi go bhféadfaí tarraingt ar na tíortha sin le pingneacha a shaothrú iontu, pingneacha a chuirfeadh cúl ar an ocras, agus a d’fhágfadh ar chumas an imircigh cúnamh eicínt a sheoladh chuig a mhuintir sa bhaile.
Airgead Mheiriceá
Nach maith an cleachtadh a bhíodh ag muintir na tíre seo ar an gcleas céanna sin thar bhlianta fada, nuair a choinníodh airgead Mheiricea goblach i mbéal na mhuintire sa bhaile. Ansin, chomh luath is a tháinig eacnamaíocht na tíre seo chuige fhéin, ba ghearr an mhoill go raibh muintir na tíre seo ar a míle dhícheall ag iarraidh cúnamh a chur ar fáil dóibh siúd a bhí go géar ina ghátar. Níl le déanamh agat, ach breathnú ar chúrsaí, faoi mar atá i láthair na huaire seo, sa tír s’againne. Tá mám eagraíochtaí ar a míle dhícheall ag tarraingt as tobar ár bhféile, ag iarraidh freastal ar phobal ar bith a dteastaíonn lámh chúnta go géar uathu. Eagraíochtaí cosúil le Trócaire, Goal, Gorta, Bóthar, An Chrois Dhearg, agus tuilleadh dá leithéid. Agus nach bhfuil an Stát s’againne fhéin páirteach san obair iontach, carthannach, comharsanúil seo, agus é sásta, agus réidh, leis na milliúin Euro a chaitheamh, ar mhaithe le lucht an ghátair, agus ní hamháin anois is arís, ach déanann sé an beart seo chuile bhliain, agus fiú sna laethe seo, nuair atá Conchúr Mór fhéin ag bualadh ar an ndoras s’acusan freisin. Is deacair locht a fháil orthu as a leithéid a dhéanamh, nó d’fhoghlaim an náisiún seo ceacht crua an ghanntain, tráth tháinig an Gorta Mór ar chuairt chugainne, agus ní hé sin amháin é, ach ar feadh blianta fada ina dhiaidh sin freisin, nó, chomh fada is a bhaineann sé liomsa, lean an drochshaol in éintíos linne isteach thar thairseach an fichiú haois fhéin, nó is maith is cuimhin liom fhéin, go raibh bia an ghorta mhóir á úsáid fós, fan chosta thiar na tíre seo, anuas go dtí triochaidí an ocrais, san aois seo chuaigh tharainn. Cén bia atá i gceist agam, an ea?
Stearaí an Ghorta Mhóir
An “Stirabout”, nó an “stearaí” faoi mar a thugtaí air i measc daoine ag an am, an leite úd a déantaí as an min bhuí, leite nach raibh ró-bhlasta, geallaimse dhuit é. Sea, is féidir glacadh leis, go raibh ganntan agus gorta coitianta go maith i measc mhuintir an chósta thiar, i dtús ré an Stáit s’againne, sea, agus b’fhéidir gur chóir a rá, gur bheag ní, i bhfoirm chúnaimh, a caitheadh chucu ó chian, nó ó chóngar, ag an am, agus chuile sheans nach mairfeadh na pobail scoite sin, murach go raibh ar a gcumas dul ar imirce, agus na puint, agus na dolair, a sheoladh abhaile, le cíosanna a dhíol, agus le goblach bia a chur i mbéal óg agus aosta sa bhaile. Ach, sin scéal eile ar fad, agus nach breá an rud é, go bhfuil ar chumas shliocht na ndaoine sin anois cúnamh agus cabhair a sheoladh chuig pobail scoite, i dtíortha i bhfad ó bhaile, le deis a thabhairt dóibhsean beatha daonna a chur ar fáil dóibh fhéin is dá sliocht, rud atá tuillte ag an uile dhaonnaí, a shaolaítear i ndomhan seo na flúirse agus an ghanntain.
Ní tráth cainte é feasta!
Ná bíodh leisce orainn, mar sin, teacht i gcabhair ar lucht an ghátair, cuma cá gcónaíonn siad, bíodh siad i mbéal an dorais againn, nó ar an dtaobh eile den chruinne, mar nach comharsa dúinn chuile dhaonnaí, cuma cá gcónaíonn sé, nó sí, agus ba chóir dúinn caitheamh leo, faoi mar ba mhaith linn go gcaithfeadh siadsan linne, nó ní tráth cainte feasta é, ach tráth gnímh.
.
Peadar Bairéad
by Peter Barrett | 2017/04/04 | Uncategorized
Icon a tháinig go hÉirinn
Peadar Bairéad
Dealbha
Thug mé cuairt ar Mhá Nuat ar na mallaibh, agus ó tharla go raibh cuireadh faighte agam ó mhuintir “CEIST” (Catholic Education an Irish Schools Trust) glaoch isteach chucu, am ar bith a tharlódh sa chomharsanacht sin mé, le go bhfeicfinn an ‘Dealbh’, nó an Icon speisialta, atá acu ina n-oifigí ansin, faoi láthair. Bhuel, caithfidh mé a rá leat, gur mhúscail a gcuireadh fiosracht an chait ionnam fhéin, agus shocraigh mé láithreach ar bhualadh isteach chucu, le spléachadh a fháil ar an nDealbh speisialta sin. Anois, is dócha gur cheart dom a mhíniú i dtosach nach gnáth-dhealbh atá i gceist anseo, ní hea muis! Is é atá idir chamáin agam anseo nó “Icon”. “Icon” den chineál a bhí, agus atá fós, coitianta i measc na nEaglaisí Ceartchreidmheacha, ach go háirithe.
“Icons”
Agus ag caint ar na dealbha oirthearacha seo, nach fada óna leithéid a rugadh agus a tógadh mise? D’fhéadfainn a rá, nár chuala mé trácht orthu, nó teacht tharstu, agus mé ag fás aníos in Iorras na nIontas fadó. Cinnte, bhí dealbha flúirseach go maith sa Séipéal s’againne ar an nGeata Mór, ach gnáthdhealbha ba ea iad, sa mhéid go mba dhealbha tríthoiseacha a bhí iontu, dealbha a sheas os ár gcomhair amach ansin faoi mar ba dhaoine daonna iad. Ar ball áfach, nuair a tharla go raibh léann an tsagairt á chur ormsa sa Chliarscoil, chuala mé tagairt á dhéanamh ansin do na dealbha speisialta seo, a raibh Eaglaisí an Oirthir an-cheanúil orthu, agus tuigeadh domsa, go mba dhealbha déthoiseacha a bhí iontusan, agus go rabhthas tugtha dá leithéid de dhealbha, toisc gur tuigeadh dóibh, go raibh dealbha tríthoiseacha crosta orthu ag an mbac a cuireadh ar íomhánna greanta sa Dara hAithne sa mBíobla fhéin.
Ná déanaigí sibhse íomhánna greanta….
“Thou shall not make unto thee any graven image….. ”
Tá chuile chosúlacht ar an scéal gur chloígh na Giúdaigh leis an Aithne sin, agus glacadh go forleathan leis freisin, i measc na gCeartchreidmheach, mar i gcás na gCeartchreidmheach, dhealródh sé go raibh siadsan sásta nach raibh an “Icon” i gcoinne fhorálacha na hAithne sin.
Is amhlaidh a scríobhadh na hIcoin
Ach caithfear a chur san áireamh anois, go raibh rialacha daingne, dochta, ag gabháil le déanamh na ndealbh céanna sin, sa chaoi nach raibh clú, nó cáil faoi leith, le gnóthú ag an té a dhéanfadh “Icon” dá leithéid a “scríobh”, mar b’in an téarma a d’úsáid siad, i gcás a ndearadh nó a gcumadh. Sea, agus caithfidh mé a admháil anois, go ndeachaigh an “Icon” seo lucht ‘Ceiste’ i bhfeidhm orm fhéin ar bhealach nach ndéanfadh dealbh tríthoiseach, bfhéidir. Mar, ó tharla gurbh a scríobh a rinne an té a chum, tuigeadh domsa go raibh de dhualgas ormsa, mar sin, an “Icon” sin a “léamh”, agus ar an mbealach sin, bhí orm staidéar grinn a dhéanamh air, ó thaobh dathanna, cuma, dearadh, teachtaireacht agus múineadh.
Ó na Flaithis anuas
Anois, tuigeadh ó thus, go raibh gné eicínt osnádúrtha ag baint leis an “Icon” sa mhéid gur tuigeadh, nár lámh daonna amháin a dhear, a chéaduair, ach gur tháinig roinnt áirithe díobh chugainn, faoi mar a tháinig íomhá aghaidh Íosa chugainn, ar an dtuáille a thug Veronica dó, agus é ar a shlí chun a chéasta, agus nár dhein déantóirí na “nIcon” ach na saothair úd a chóipeáil, nó a athscríobh, faoi mar adeiridís fhéin faoina saothar, cosúil, ar bhealach, leis an gcaoi a scríobh scríbhneoirí na Scrioptúr a saothar fhéin, agus iad faoi anáil an Fhir Thuas. An Dealbh, a thuilleann an cháil, in áit an té a dhear, nó a dhein. Feictear domsa freisin, go ndéanann na dealbha déthoiseacha seo an croí agus an t-anam a bhogadh i dtreo an spioraid agus an chreidimh, áit a dtéann na dealbha tríthoiseacha i bhfeidhm níos mó ar na céadfaí.
Cairde ar an bhfód
Ach, le hiompó ar an “Icon” iontach sin a leagadh os mo chomhair in Oifigí “Cheist”, i bPairc Thioncail Mhá Nuat an lá sin, ba cheart dom i dtosach, na daoine a bhí ar an bhfód, in éineacht liom, a chur in aithne dhaoibh. Bhí Anne Kelleher, Ned Prendergast, Lloyd Bracken, agus m’iníon fhéin, Carol Ann ansin, agus b’in iad na daoine a chuir ar an eolas mé i dtaobh an Icon speisialta seo.
Tar éis dúinn ár gcaint agus ár gcomhrá a dhéanamh, tógadh an “Icon” isteach, agus leagadh os mo chomhair amach é, le deis a thabhairt dom spléachadh maith a fháil air. Rinne mé sin, agus mar adúirt mé thuas, chuaigh an “Icon” seo i bhfeidhm go mór orm. Míníodh dom, gurbh í Rosaleen Hogan, ball de Shiúracha na Trócaire, a scríobh agus a dhear an “Icon” seo…“The Pantocrator” a thugtar ar a leithéid seo “d’Icon”, ainm a chiallaiíonn..An Tiarna Uilechomhachtach, nó is pictiúr dár Slánaitheoir, Íosa Críost atá le feiceáil againn san Icon seo. Chaith an scríbhneoir bunús bliana i mbun an ghnó dhiaganta seo.
Anois, mar a mhínigh mé thuas, ní raibh an oiread sin scile agamsa sna cúrsaí seo, ach ag an am gcéanna, tuigeadh dom gur chorraigh an “Icon” mé ar bhealach a mhúscail m’anam agus mo spiorad ar dhóigh a shásaigh easpa, nó folús eicínt, a bhí sa chroí istigh ionnam. Míníodh dom, go raibh rudaí éagsúla le léamh san “Icon”. Na dathanna, mar shampla. Dúradh liom, go raibh an dath dearg le craiceann an tSlánaitheora, rud a chiallaigh a Dhiagacht, agus ansin, taobh amuigh de sin, bhí clóca uaithne, agus dúradh liom, go dtángthas ar an ndath sin, trí ábhairín den bhuí a mheascadh ar an ngorm. Is don saol seo a dhéanann an meascán sin tagairt.
Léigh na méireanna
Breathnaigh ansin ar na lámha. Tá an lámh dheas ardaithe ar mhodh óráideach, agus tuigtear go ndéanann na méaranna ráiteas adeir go bhfuil an Slánaitheoir fhéin dár múineadh, nó deir na saoithe linn, go bhfuil na litreacha IC XC le léamh as leagan amach, agus cuma, na méireanna sin. Tá leabhar an Bhriathair i ngreim na láimhe clé aige. An Briathar fhéin ag craoibhscaoileadh an Bhriathair don Saol Mór, dár dteagasc agus dár múineadh atá sé.
I gcás na súl, tuigtear go bhfuil ceann acu ag féachaint díreach amach orainn agus an ceann eile ag breathnú tharainn amach ar an saol frí chéile. Tá na cluasa dírithe orainn freisin, nó cluasa le héisteacht is ea iad. Tá an muinéal níos téagartha ná mar a cheapfá, agus séard atá le léamh againn as sin nó, go bhfuil sé amhlaidh, sa chaoi go mbeadh ar a chumas an Briathar a fhógairt go líofa, agus a chraoibhscaoileadh, ó cheann ceann na cruinne.
Tá fáinne na naofachta thart ar a cheann, agus imlíne na croise, le tabhairt faoi deara, taobh istigh den bhfáinne céanna sin. Tá na litreacha, IC XC, le tabhairt faoi deara ag barr an “Icon”, litreacha a chiallaíonn “Íosa Críost”. Ciallaíonn na litreacha atá ar an gcrois fhéin “an tÉ atá”, agus sin Dia fhéin, dár ndóigh, rud a chuireann Diagacht Chríost i dtuiscint dúinn.
Fuinneoga na bhFlaitheas
Sea, agus nár dhúirt duine eicínt go raibh na dealbha déthoiseacha seo cosúil le fuinneoga na bhFlaitheas, agus nuair a dhírionn an Críostaí a aire ar “Icon”, ní leis an bpictiúr a adhradh atá sé, ach le dul i dteangmháil leis an té a léirítear san “Icon”, agus é anois páirteach i nGlóir na bhFlaitheas.
Sílim gur chuala mé duine eicínt ag rá, go rabhthas ag smaoineamh ar an “Icon” seo a thabhairt ar chuairt chuig ionaid áirithe ar fud na tíre. Nach corraitheach an smaoineamh é, agus is cinnte nach dtiocfadh as cuairt dá leithéid ach maitheas agus tairbhe…………….
by Peter Barrett | 2017/04/04 | Uncategorized
I mBéal an Phobail
Peadar Bairéad
.
Léim an Dá Mhíle……………………………………………..2009
Le
Pádraig Ó Fiannachta……………………………………….€10.00
*********************
Do thús na Mílaoise
Gafa i ngéibheann idir dhá shaol, ceann thall, agus an ceann eile abhus, atá an sagart cráifeach dáiríreach seo, an tAthair Pádraig Ó Fiannachta. Feictear dó, dár liomsa, go bhfuil laethe a ré fhéin ag druidim chun chríche, mo dhála fhéin freisin, agus dá bharr sin, caitheann sé súil ghéar tríd an nghloine shioctha a scarann an dá shaol óna chéile, le spléachadh neamhshoiléir a fháil ar úire an fhéir atá ag fás go buacach ar an dtaobh eile, agus ar an lúchair bhuan atá curtha in áirithe dúinn ansin ag íobairt Fhear na Gailíle. Samhlaítear dó, go bhfuil breith agus óige na Críostaíochta buailte isteach ina aigne níos daingne ná mar atá imeachtaí agus tarlúintí a óige fhéin, ina dhúiche fhéin. Micheál de Liostún a chuir ag tochrais ar an gceirtlín sin é, a chéaduair, i ndán leis a foilsíodh, thart ar thriocha bliain ó shoin, agus ba é a dúradh i seoladh an dáin sin nó…
“Rugadh Íosa in Áth Dara.
Bhí teach a mhuintire ar an tSráid Fhada…”
Nach éasca, i ndáiríre, Críost a shamhlú beo beathaíoch inár measc, ó tharla gur tógadh muid i measc Críostaithe díograiseacha an Iarthair, breis is an deich mbliana is trí scór ó shoin, nó an t-am sin, chloisfeá Críost ag labhairt leat amach as béal na gcomharsan, Domhnach agus Dálach, agus ó cheann ceann na bliana.
Dhá Mhíle Bliain
Léim an dá mhíle, ón lá atá inniu ann, siar go dtí laethe Chríost, níl ann i ndáiríre ach cupla truslóg, mar adeir an tAthair Pádraig linn.
Sa phíosa thuas, níl tagairt déanta agam ach do leath an tsaothair seo, nó téann aistriú fileata le Natalie Trump, taobh le taobh, le saothar an tsagairt. Saothar an tsagairt ar chlé, agus saothar Natalie ar an dtaobh dheis. Breá, taitneamhach an leagan amach é, agus nach breá an socrú é go bhféadfá breathnú ar chonas a rinne Natalie leagnacha cainte áirithe a láimhseail i mBéarla. Jesus in Dingle, a bhaist Natalie ar a leagan sise.
Turas chun an Tobair
Táim tar éis cupla turas a thabhairt ar an dtobar fíorálainn fíorGhaeluinne seo, a thochail na húdair ildánacha seo, cheana féin, agus tá mé meáite ar chupla cuairt eile a thabhairt air, sul má dtí i bhfad, nó ní hé amháin go sásaíonn chuile chuairt acu mo chion ar theanga mo mhuintire, ach níos tábhachtaí fós, beathaíonn sé an dúil do-shásta, spioradálta, atá neadaithe sa chroí, agus san anam, istigh ionnam. Ní shásódh cuairt amháin mé. Caithfidh mé cosán a bhualadh chun an tobair dhothaomtha seo. Is mór an mhaise ar an leabhar é freisin, na grianghrafanna agus na pictiúir dea-línithe a ghabhann leis. B’fhéidir gur mhaith leatsa triall a bhaint as?
Ach b’fhéidir gur chóir dom tagairt eicínt a dhéanamh don saothar fhéin.
I bhfoirm filíochta a chuirtear an saothar seo inár láthair, agus ní gá a rá, nach inné ná inniu a thosaigh an tAthair Pádraic ag shadhmadh focal ina ndánta sciliúla, ealaíonta, eolgaiseacha, agus ní taise don iarracht seo í.
Íosa ag an gCé sa Daingean, a bhaisteann an file ar an gcéad chaibidil filíochta dá dhán, agus breathnaigh mar a chuir sé tús leis an alt filíochta seo.
“Ní os comhair an tsáipéil
A bhí Críost ag caint an lá úd
Ach thiar ag Bun Calaidh
Agus amuigh ar Cheann an Ché….”
Ainmníonn sé na daoine a bhí ar an bhfód don ócáid, daoine ón áit ba ea iad. Bhí Aspail ann freisin, bhí Síomón agus Aindí beag i mbun a mbáid is a líonta. Bhí oíche caite acu ar thóir na scadán, ach ruball scadáin fhéin ní bhfuair siad, agus anois bhí siad tagtha i dtír, suncaithe, sáraithe.
Ba ghearr gur thuig Íosa go bhféadfadh sé labhairt leis an slua, dá dtarlódh amuigh i mbád Shíomóin é.
Seanmóir á thabhairt
D’iarr sé ar Shíomón teacht i gcabhair air sa mhéid sin. Rinne. Agus thug Íosa Seanmóir uaidh as tochta an bháid sin.
Labhair Íosa leo faoi éisc agus faoi iascaireacht, rud a chuir ionadh ar dhaoine, nó nár shiúinéir eisean, mac Iosaef? Nuair a bhí deireadh ráite aige, d’imigh na daoine, ach d’fhan na hiascairí, agus d’iarr Íosa orthu buaileadh amach píosa, “Agus déanaíg cor” ar seisean. Rinne mar adúradh leo, agus ba ghearr go raibh na líonta lán go scóig le héisc. Ghlaoigh Síomón ar Shéamas agus ar Eoin, agus ba é deireadh an scéil é nó go raibh…
“Na báid lán agus na líonta slán.”
Ag an bpointe sin, thuig Íosa go maith, go raibh Síomón gafa aige, agus go ndéanfadh sé iascaire fónta, ar ball, iascaire ar dhaoine.
“Dúirt leis: Tair agus lean mise,
Agus déanfaidh mé iascaire ar dhaoine díot.”
Mac an Duine
Sa chéad chaibidil eile, faigheann muid Íosa agus na hAspail, ag caint faoi Mhac an Duine fhéin. Agus ag breathnú ar Shíomón, labhair sé leis…
“Cé adeir siad is mé?” ar sé leis.
Cuid acu Eoin Baiste, a thuilleadh Éilias,
Nó duine de na fáithe.”
“Cé adeir tusa is mé?”
Is tú Críost Mac Dé Bhí…”
Shuigh an file an beart sin i gCeann Sléibhe. Agus roghnú déanta ag Íosa ar Pheadar, shocraigh sé ar a eaglais a bhunú ar an gCarraig sin.
Ina dhiaidh sin, déantar tagairt do eachtraí áirithe eile ó mhisean an Tiarna.
Cuairt ar na hEasláin
Thug sé cuairt ar na heasláin, rud a tharlaíonn go rialta i saol an údair fhéin, nuair a théann sé ar ghlaoch ola b’fhéidir, chucu siúd a bhíonn ina ghátar. Thug sé compord agus suaimhneas dóibh..
“Is mó áras ata i dtigh mAthar.
Raghadsa agus cuirfead áit i gcóir daoibh.”
Ar ball arís, beannaíonn Íosa na créatúir uilig atá curtha i gCill Mhairéad, reilg an ghorta.
“Táid anois in aoibhneas na bhFlaitheas.
Is leo Ríocht Dé.”
Nach mar sin a labhraíonn an Tiarna leis an údar fhéin tráth fhéachann seisean ar an Reilg chéanna sin?
An tArán Beo
Déantar tagairt freisin don tSuipéar Deiridh, nuair a thug an Tiarna a chuid fola agus feola dá Aspail, á rá leo, sea, agus dhearbhaigh sé an ráiteas sin, trína rá leo…
“Is mise an t-arán beo
A tháinig anuas ó neamh.
Má itheann duine an t-arán seo,
Mairfhidh sé go deo.”
Sea, agus nach cóngarach do chroí an fhile an ráiteas céanna sin, nó nach cuid dá shaol laethúil é, bheith ag glaoch ar an bhfuil agus ar an bhfeoil chéanna sin teacht anuas ó na Flaithis agus tamall a chaitheamh os a chomhair amach, ar lic na haltóra, le linn dó an tAifreann a cheiliúradh.
Leagann an t-údar scéal Lazarus os ár gcomhair freisin, ach suíonn sé é ar an nGairtheanaigh é.
“Mise an tAiséirí agus an Bheatha.”
Clabhsúr
Le clabhsúr a chur ar a dhán, críochnaíonn an file an scéal dúinn trí thagairt a dhéanamh don Cháisc, agus don Aiséirí.
“Céad glóir le Dia!” arsa Síomón Peadar,
“Agus canaimis an Hallel.”
B’fhéidir nárbh olc an áit í seo, le críoch a chur lem’ smaointe fánacha faoi Léim an Dá Mhíle, an dán iontach, spreagúil, seo, a chuireann Críost ag taisteal arís inár measc, trínár mbailte, trínár gcuanta, agus trínár ndúichí, faoi mar a chuirimis fhéin an Teaghlach Naofa ar a n-aistear chugainn, Oícheanta Nollag, fadó. Sea, éiríonn leis an bhfile anseo, na sean chuimhní sin a mhúscailt arís inár gcroíthe. Gura fada buan é inár measc.
.
by Peter Barrett | 2017/04/04 | Uncategorized
dosheachanta, unavoidable; corruair, occasionally; saol ábhartha, material world; ní beo dó, it’s not alive; adhmad a bhaint as scéal, to make sense of it; d’fheac a nglúna, genuflected; cianta, ages; fíonghort, vineyard; comhluadar, community;
.
A Changing World
Peadar Bairéad.
Bíodh go bhfuil a fhios agam, go bhfuil athruithe áirithe dosheachanta, ag an am gcéanna, caithfidh mé a admháil, nach mó ná sásta a bhím leo, corruair. Athraíonn rialtais, páirtithe polaitíochta, impireachtaí, ceannairí, agus modhanna cogaíochta, ach tá’s ag an saol, go mbaineann na hathruithe uilig sin leis an saol ábhartha, saol a bhíonn ag síor-athrú, agus áit a gciallaíonn athrú beatha, ach nach scéal eile ar fad é, chomh fada is a bhaineann sé leis an saol spioradalta? Ní bhímid ag súil le hathruithe sa saol sin, ach i ndáiríre, nach iad an dá mhar a chéile iad? Agus sa réimse sin freisin, nach ionann athruithe agus beatha, nó an rud nach n-athraíonn ní beo dó. B’in cuid de na smaointe a rith liom, agus mé ag iarraidh adhmad eicínt a bhaint as an scéal a bhí sa Kilkenny People , dár dáta, an 15ú de Mheán Fómhair na bliana seo, 2005.
What story?
Cén scéal é fhéin, an ea?
An scéal le Sean Keane faoi thodhchaí an Black Abbey, agus an Friary, anseo i gCathair Chill Chainnigh. Táthar den tuairim anois, go bhfuil baol ann, nó b’fhéidir níos mó ná sin, fiú, go gcaithfidh na hOird sin cúlú ón gcathair s’againne, gan aon ró-achar, nó níl dóthain baill acu leis na Manistreacha sin a choinneáil sa tsiúl, go fadtéarmach. Bhí sé éasca go maith dul chun cainte liomsa, tar éis dom na scéalta céanna sin a léamh, nó chomh fada is a bhaineann sé liomsa, is chuid dílis de shaol ábhartha agus de shaol spioradálta na Cathrach Áille seo iad araon. Nach deacair an chathair seo a shamhlú gan na seoda luachmhara sin bheith ag spréacharnach go glé, geal, soilseach, ina coróin? Agus nuair a smaoiníonn tú ar na glúnta ar fad Cainneach, a d’fheac a nglúna, agus a d’adhair a nDia, i Séipéil na Mainistreacha céanna sin, thar na cianta, tuigeann tú ansin, méad agus meáchan an chinnidh sin. Sea, mh’anam, ní inné ná inniu a tháinig na hOird sin chun na Cathrach Áille seo, le saothrú i bhFíonghort an Tiarna anseo i bPríomhchathair Osraí. Ach caithimis súil siar i dtosach, sula ndéanfaimid iarracht ar bith ar an dá shúil a chaitheamh romhainn.
363 years
Tháinig na Caipisínigh go Cill Chainnigh, a chéaduair, sa bhliain 1642, sin trí chéad seasca is trí bliana ó shoin anois, sea, agus nach iomaí sin duine ar dhein siad freastal orthu i rith na tréimhse fada sin? Bhí meas ag daoine orthu ó thús, nó d’fhan na Caipisínigh cóngarach don chosmhuintir, chuile lá riamh, agus bíodh go raibh an saol crua go maith acu ar theacht go Cill Chainnigh i dtosach dóibh, níor chrua an saol sin ná saol na cosmhuintire fhéin ar dhein siad freastal orthu. Faoi dheireadh an seachtú haois déag áfach, nó go luath san ochtú haois déag, bhí ar a gcumas teacht chun cónaithe mar a bhfuil a Mainistir suite sa lá atá inniu ann, áit a raibh deis acu an uair úd “Alms House” a reachtáil. Ar ball, tharraing baill áirithe cáil ar Chomhluadar na gCaipisíneach i gCill Chainnigh, nó chaith an tAthair Maitiú fhéin, seal ag saothrú sa bhFriary. Tógadh an séipéal álainn atá acu sa bhFriary anois, sa bhliain 1848, agus dár ndóigh, ní call dom cur i gcuimhne don léitheoir, gur chaith an tAthair Albert Bibby seal anseo freisin, an fear úd a bhain cáil amach dó fhéin le linn Éirí Amach na Cásca 1916, agus fear a seoladh amach go Califóirnia ar ball, áit ar cuireadh i gceannas ar Mhisean Santa Ynez é, sa bhliain 1924, ach ar an drochuair, fuair an fear bocht bás ansin, sa bliain 1925.
Ach tá na laethe sin uilig thart anois, agus caithfidh Bráithre an lae inniu socrú a dhéanamh, sna blianta atá romhainn amach, cé acu a fhanfaidh siad anseo i gCill Chainnigh, nó an mbeidh orthu a seolta a ardú, agus bogadh leo amach as dúiche Osraí. Níl dabht ar domhan, ach go mothódh muid uainn iad, dá n-imeodh siad.
The Black Abbey
Ach céard faoin Ord eile a luaitear san alt spéisiúil thuasluaite? Céard faoi chomhluadar Doiminiceach an Bhlack Abbey?
Is é an scéal céanna acusan é, is dócha, toisc go bhfuil titim mhór tagtha ar uimhir na mball den Ord i gcomhluadar na Mainistreach sin. Agus arís nach é an feall go deo é, go bhfuil an baol ann go ndúnfaí an Mhainistir chéanna sin.
Agus an bhfuil an tOrd sin i bhfad ag freastal ar phobal Chill Chainnigh, an ea?
Abair é, a mhac! nó ba e William Marshall the Younger fhéin, a bhunaigh an Mhainistir seo do na Doiminicigh, ar bhruach abhann na Bréagaí, sa bhliain 1225! Smaoinigh air, go bhfuil na “Dominican Friars” ina gcónaí i measc na gCainneach, le tarraingt ar ocht gcéad bliain anois! Cuireadh an Mhainistir faoi chois, sa bhliain 1543. Baineadh úsáid aisti mar Theach Cúirte ar feadh tréimhse fada, agus ansin, teacht deireadh an ochtú haois déag, deineadh a séipéal a athchóiriú, ach níor baineadh úsáid aisti mar theach pobail, go dtí lár an naoú haois déag. Anois, ní dóigh go bhfuil baol ar bith ann go ndúnfaí an séipéal gleoite sin, fiú dá ndúnfaí an mhainistir fhéin, agus cinnte, sé an scéal céanna é, i gcás Séipéal an Friary. Ach nach deacair saol caitliceach na Cathrach Áille seo a shamhlú fiú, gan na hOird sin a bheith ag paidreoireacht anseo in ár measc. Deireadh Ré a bheadh ann dúinne uilig, gan aon agó.
Think of the future
Ach, mura bhfuil an dara rogha ag na hOird sin, na Caipisínigh agus na Doiminicigh, ach cúlú ó Chill Chainnigh, amach anseo, nach bhfuil sé in am ag Críostaithe na Deoise seo, i gcomhar le húdaráis na nOrd sin, smaoineamh ar thodhchaí na mainistreacha úd, anseo cois Feoire, tar éis ar fulaingíodh ina dtógáil, ina reachtáil, agus ina n-athchóiriú, thar na cianta, nár chóir go mbeadh leanúnachas eicínt ina n-ionad, agus ina gcuspóir, i bhfíonghort an Tiarna. Bhuel, sin mo chuidse den scéal agaibh anois, agus níl le déanamh agam anois ach rath Dé a ghuí ar na hOird chéanna sin, anois, agus sa todhchaí, freisin.
PS.
Mar aguisín leis an scéal seo, chuir mé glaoch telefóin ar an dá institiúd thuasluaite, agus d’fhiafraigh mé an raibh beartaithe acu an chathair seo a thréigint? Dúradh liom nach raibh siad fiú ag smaoineamh ar thada dá leithéid a dhéanamh, ach bíodh sin fíor nó ná bíodh, nach deacair a dhéanamh amach céard a tharlóidh sa todhchaí, agus fiú, nuair a smaoiníonn tú air, nach beag tionchar atá againne ar na cinnidh a thógfar sna blianta ata rómhainn amach, ach nach bhfuil ar mbuíochas uilig tuillte ag Sean Keane as an ábhar seo a fhiosrú agus a chur i mbéal an phobail.
.
English 
Gaeilge