by Peter Barrett | 2017/04/04 | Uncategorized
polláirí, nostrils; éacht, a feat; oidhreacht ársa, an ancient heritage; sa diallait, in charge; tráchtaireacht, commentary; goile, appetite; tacaíocht, support.
.
Daonscoil Osraí
Agus Féile Cheilteach Chill Chainnigh.
Deireadh Fómhair 2005
.
Peadar Bairéad
An Exciting Daonscoil
.
Nuair a fhaighim Clár Dhaonscoil Osraí, an tráth seo chuile bhliain, bíonn a fhios agam láithreach, nach fada uainn an Geimhreadh gáifeach, nó tionóltar an Daonscoil s’againne i Mí Dheireadh Fómhair, agus faoin am sin, is féidir boladh na Samhna, agus tús an Gheimhridh, a fháil id pholláirí cheana féin, agus dá chomhartha sin, ní go hannamh a thagann céadsioc an Gheimhrid chugainn i bhfochair na Daonscoile. Ach ní chuige sin atá mé, an babhta seo, ach chuige seo, agus sin, go bhfuil thart ar sheacht lá le Gaeilge, geallta dúinn, ag tús Dheireadh Fómhair na bliana seo, agus ní éacht beag ná suarach é sin.
In the Parade Tower
Daonscoil Osraí 2005 a thiocfaidh le chéile i dtosach, agus cuirfear tús leis an scoil, oíche Aoine, an 7ú Deireadh Fómhair, ’05, nuair a chuirfear Fáilte roimh scoláirí na bliana seo i dTúr na Paráide, i gCaisleán Chill Chainnigh, ag a hocht a chlog. Tabharfaidh sin deis do scoláirí na bliana seo bualadh le chéile, agus a gcomhrá a dhéanamh, roimh an Oscailt Oifigiúil, nuair a chuirfear tús le himeachtaí Dhaonscoil na bliana seo. Ag a ceathrú chun a naoi, tiocfaidh ár seanchara, An Dochtúir Daithí Ó hÓgáin, U.C.D. ar an bhfód, le céad léacht na bliana seo a thabhairt. “Na Ceiltigh – Oidhreacht Ársa”, an téad ar a sheinnfidh Daithí a phort, an babhta seo. Ní gá a rá go mbeidh tarraingt faoi leith ar an léacht seo, nó tá sé deacair an Dochtúir céanna seo a bhualadh, mar is duine é a bhfuil idir fios agus leigheas aige nuair a thugann sé faoi ábhar a bhfuil baint aige le béaloideas nó seanchas, nó tada dá leithéid sin. Beifear ag súil le héacht uaidh agus an léacht seo idir chamáin aige. I ndiaidh na léachta sin beidh Ceiliúradh na hOíche a chomóradh sa Robertson Suite in Óstán Chill Chainnigh.
The Celtic Languages
Ar an Satharn ansin, tiocfaidh scoláirí na Daonscoile le chéile arís, i dTúr na Paráide, sa Chaisleán, mar a dtabharfaidh an Dochtúir Proinsias Ó Drisceoil léacht uaidh ar “The Celtic Languages”. Ní gá a rá go mbeidh fonn ar chuile scoláire éisteacht leis an léacht seo, agus ó tharla gurb é Proinsias s’againne a bheidh sa diallait, an babhta seo, bí cinnte go dtabharfar éisteacht aireach, dúthrachtach do.
Níos déanaí, an Satharn sin, tabharfar lucht na Daonscoile ar Thuras Bus, agus faoi mar is gnách, beidh Pat Nolan S.E.R.T.O. sa diallait don turas céanna sin. Tá mé cinnte, go mbainfear an-taitneamh as idir thuras agus thráchtaireacht, nó tá Pat molta mar thráchtaire agus mise i mo thost. Fágfaidh an Bus Clós an Mhargaidh ag a 2.00 i.n. Ní call dom a rá, go mbeidh goile ag na scoláirí don bhFéasta Cheilteach, a leagfar os a gcomhair, ag a 7.00 an tráthnóna sin, agus nuair a chuirfidh tú le sin, go dtabharfaidh Éamon Ó Catháin léacht léirithe uaidh, níos déanaí, is féidir a bheith cinnte, go mbeidh tuirse ar lucht na Daonscoile an oíche sin, agus go gcodlóidh siad go sámh go maidin arna mhárach.
The Daonscoil Mass
Ceiliúrfar Aifreann na Féile, sa bhFriary, Maidin Domhnaigh, ag a 11.00 r.n. Craolfar an tAifreann sin beo ar Raidió na Gaeltachta, an mhaidin sin.
Tá mé cinnte go mbainfear taitneamh agus tairbhe as Clár na Daonscoile seo ’05.
Ach beidh tuilleadh ar fáil do lucht na Gaeilge agus an Ghaelachais i rith na seachtaine dár gcionn, nó seolfar Féile Cheilteach Chill Chainnigh ar Chéadaoin na seachtaine céanna sin, an 12ú Deireadh Fómhair ’05, nuair a léireoidh Siamsa Tíre, (The National Folk Theatre of Ireland) CLANN LIR , thíos in Amharclann an Watergate, ag tosú ag a 8.00 an oíche sin. Chomh fada agus is eol dom, léireoidh siad an Dráma céanna sin arís ar oíche Déardaoin, an 13ú de Dheireadh Fómhair, ag an am gcéanna. Chomh maith le sin, beidh Craft Fair ar siúl i dTeach an Bhuitléirigh, ó Chéadaoin go Satharn na seachtaine sin. Tá mé cinnte, go mbeidh an-tarraingt ar an Aonach céanna sin.
Storytelling Time
Ní dhéanfar dearmad ar an aos óg, ach oiread, le linn na Féile Ceiltí, nó beidh deis acusan teacht le chéile thíos i dTeach an Bhuitléirigh, ar an Satharn, ag a 3.00 i.n. nuair a chuirfidh Liz Weir clár scéalaíochta ar fáil dóibh.
Má tá tuilleadh eolais uait, níl le déanamh agat ach glaoch ar Sheán Breathnach, ag (056) 7722744, nó ar Dhonnchadh Ó Raghailligh, ag (056) 7765821. Cuirfidh siadsan ar an eolas thú.
Bhuel, sin agat anois clár na bliana seo, don Daonscoil, agus don bhFéile Cheilteach freisin, agus tá mé cinnte go n-aontóidh tú liom, go bhfuil clár ar dóigh leagtha amach ag an dá Choiste sin dúinn, agus gan le déanamh againne ach ár dtacaíocht a thabhairt dóibh. Bí cinnte, go bhfuil na dátai sin curtha isteach id Dhialann agat, nó mar is eol duit fhéin, ní mhairfidh féilte dá leithéid seo, gan tacaíocht an phobail.
.
.
.
.
.
.
by Peter Barrett | 2017/04/04 | Uncategorized
Leabhar Neamhghnách
***********************
.
Peadar Bairéad
David Golder………….céadchló….1929
le
Irene Nemirovsky.… …………..£16.99.
.
Thíos i Leabharlann an Locha Bhuí a bhí mé, ar na mallaibh, nuair a tháinig mé ar an leabhar neamhghnách seo. Leabhar beag atá ann, nó níl ann, ó thús go deireadh, ach Céad Caoga agus Naoi leathanach, ach má sea fhéin, níl dabht ar domhan, ach go bhfuil scéal ar dóigh á ríomh ag an údar idir chlúdaigh chorraitheacha an leabhair seo.
Mar a fheiceann tú ón bhfógra thuas, cuireadh cló, a chéaduair, ar an scéal seo, sa bhliain 1929, agus mar atá fhios ag madraí an bhaile, b’in an bhliain ar thit an tóin as córas caipitleach an Iarthair. Ba í Irene Némirovsky a chuir an scéal i dtoll a chéile dúinn. Bean de bhunadh Rúiseach a bhí inti, bean a rugadh ansin sa bhliain 1903, agus a chaith a hóige i gcathair Kiev na Rúise. D’éirigh go seoigh lena hathair, Leon Némirovsky. Giúdach ba ea é, agus d’éirigh leis saibhreas agus cáil a bhailiú dó fhéin i sochaí a bhí naimhdeach go maith dá chine, ag an am, ach ní chun feabhais a chuaigh cúrsaí, le himeacht aimsire, nó nuair a tháinig an Réabhlóid Cumannach sa tír sin, sa bhliain 1917, cuireadh an baincéir Giúdach ó chumhdach an Stáit.
On the Run…
Ba é toradh a bhí ar na cúrsaí sin nó go ndeachaigh sé fhéin agus a chúram ar a dteicheadh, tríd an Fhionlainn i dtosach, agus ansin tríd an tSulainn, agus ar deireadh thiar, chuir siad fúthu i dtír na Fraince. D’oir sin go seoigh le hIrene, nó bhí an Fhraincis ar a toil aice, agus chuir sí roimpi ó thús, cáil a bhaint amach di fhéin mar scríbhneoir, sa teanga sin, sa tír sin. Phós sí Michael Epstein sa bhliain 1926, Giúdach freisin a bhí ar a theicheadh óna thír dhúchais, áit a raibh baint aige freisin le cúrsaí baincéireachta. Ach le filleadh ar Leon, an t-athair, d’éirigh leis teacht i dtír sa bhFrainc, trí phost a ghlacadh, mar oibrí, i mbanc ar leis fhéin é, tráth dá raibh.
Her First Novel
I gcás Irene, bhain a céad úrscal, “David Golder”, clú agus cáil amach di, i bPáras na Fraince, áit ar foilsíodh é, sa bhliain 1929. Idir sin agus 1942, shil trí húrscéal déag ó pheann líofa Irene, sular fhógair na Naitsithe cosc ar scríbhneoirí Giúdacha. Go gairid ina dhiaidh sin, gabhadh í, nó bíodh gur chuir sí iarratas isteach, ag iarraidh ar na hÚdaráis, glacadh lei mar chathróir Francach, níor bronnadh sin uirthi, agus dá bharr sin, bíodh go raibh sí dílis don bhFrainc, ní raibh cosaint le fáil aici ó Rialtas na tíre sin ab ansa lei, agus cuireadh go Campa Géibhinn Auschwitz í, áit ar cuireadh chun bháis í, sa bhliain 1942. Bhí leabhar eile, i ngeall le bheith críochnaithe aice, an t-am sin, ach níor scalladh solas an lae ar an saothar sin go dtí an bhliain 2004, nuair a foilsíodh é faoin teideal “Suite Francaise”, leabhar ina gcuireann an t-údar síos ar an bhFrainc faoi chumhacht na Gearmáine.
Bíodh gur deineadh an leabhar cáiliuil sin, David Golder, a aistriú go Béarla i dtús na dtriochaidí, ligeadh i ndearmad arís é, ina dhiaidh sin, go dtí gur dhein Sandra Smith é a aistriú go Béarla arís, sa bhliain 2007.
Quite an Introduction
Ag gabháil leis an eagrán seo den leabhar seo, David Golder, tá Réamhrá cumasach, eolgaiseach, léannta, ó pheann an údair, Patrick Marnaham. Tríd is tríd, is leabhar den chéadscoth é David Golder, ina gcuireann an t-údar síos ar shaint, ar mhídhaonnacht, agus ar leithleachas, an daonnaí agus é greamaithe i súil ribe an chaipitleachais Iartharaigh. Ní hé anois go raibh Irene ag scríobh faoi ábhar thar a cumas, nó thar a heolas, nó ba Ghiúdach mná í, a tógadh i measc baincéirí agus ceannaithe, agus thug sí faoi deara, conas a d’oibrigh siad, agus i mbun a ngnó. Más ag caint ar leithleachas agus ar shaint atá muid, níl le déanamh againn ach tús an scéil seo a iniúdhadh, le sin a thabhairt faoi deara. Féach mar a osclaíonn an t-údar an scéal seo….
‘No,’ said Golder, tilting his desklamp so that the light shone direactly into the face of Simon Marcus who was sitting opposite him on the other side of the table….. ‘A hundred, Golder? Think about it. It’s a good price,’ said Marcus.
‘No,’ Golder murmured again, then added, ‘I don’t want to sell.’
Just Business!
Ní gá a rá go raibh a Pháirtí, “Marcus”, i dtrioblóid, agus gur theastaigh cúnamh airgid go géar uaidh, agus tháinig sé chuig an duine a raibh sé i bPáirtíocht leis ar feadh sé bliana is fiche, ag súil go bhfaigheadh sé an cúnamh sin uaidh, ach bhí breall air. Ba bhreá le Golder cos i bpoll a chur leis, agus an Comhlacht a ghabháil faoina úinéireacht fhéin, feasta.
Chuir Golder críoch leis an agallamh leis an aon fhocal amháin………..
‘Business’ agus b’in sin.
Chuir Marcus lámh ina bhás fhéin, an oíche chéanna sin, tar éis dó cuairt a thabhairt ar dhrúthlann.
Faoi’n am sin, bhí Golder at teacht chun deireadh a laethe, agus é gan mórán fáltais fágtha aige. Bhí a bhean, Gloria, agus a iníon, Joyce, ag cur fúthu i mBiarritz, agus iad ag baint toite agus taitnimh as airgead an sprionlóra, David Golder. Ní thagaidís in aon ghaor dó, ach amháin nuair a bhíodh airgead uathu.
That Human Touch?
Ar deireadh thiar, theastaigh uaidh fáil réidh leo, ach fiú amháin, ar deireadh thiar, nuair a tháinig Joyce chuige ar thóir thuilleadh airgid, agus bíodh nach raibh sé cinnte fiú, gurbh í a iníon dílis fhéin í, shocraigh sé ar iarracht amháin eile a dhéanamh ar mhargadh, faoi chúrsaí ola, a dhéanamh leis na Rúisigh, le hairgead a chur ar fáil don Joyce chéanna sin, agus ba é an cruatan a chuaigh leis an margántaíocht sin a chriog é, tar éis dó an marghadh a bheith déanta aige. B’fhéidir go léirionn an gníomh deiridh sin ina shaol, go raibh boige daonna folaithe, áit eicínt, sa chroí istigh ann, le meá an leithlitheachais a chothromú.
Ach, más uait uirísle an daonnaí, teanntaithe i ngaiste an chaipitleachais, a thabhairt faoi deara, faigh an leabhar seo agus déan é a léamh, nó tá an scéal uilig sin le fáil taobh istigh de chlúdaigh an leabhairín bhig seo.
An-scéal, an-léamh, an-lúiriú ar ghrineall an leithlithchais, ach, ag an am gcéanna, b’fhéidir go bhfuil léas beag den dóchas, folaithe i ndeireadh an scéil, ag an údar tuisceanach, léannta, ildánach, daonna, seo.
.
by Peter Barrett | 2017/04/04 | Uncategorized
.
.
.
DEACHÚ NA DÍCHUIMHNE.
.
Carnann ceo tiubh farraige
isteach ó Dhufair, is ó Charraig Bháite,
is líonann log is sraith
le toit draíochta,
aniar as Ríocht na Mara.
.
.
Slogtar is ceiltear
dumhach is biolla
i gcraos gortach do-líonta
Phéist ocrach an Cheo,
a sheoltar chugainn,
gach seachtú bliain,
le mil is uachtar Iorrais
a bhearradh go tostach ciúin,
Is le fáltas fial a sholáthar
do Shí stiúctha na n-Oileán,
lena bpotaí a líonadh,
is le cúl a chur ar a ngorta.
.
.
Tuigtear domsa, corruair,
go dtagann péist na díchuimhne,
de ruaig reatha orm fhéin,
le tobar m-eolas a bhearradh,
Is le cuinneog mo léinn a chreachadh,
nuair a sheolann péist na mblianta
ceo millteach na díchuimhne
isteach thar bhiolla is dumhach,
trí log is trí shraith an eolais,
a bhailíos fhéin le hallas is le cruatan,
thar bhlianta fada mo shaothair.
.
Nuair a ghlanann an ceo draíochta,
is nuair a chuartaím arís mo stór,
cuirtear ar mo shúile dhom,
nach ann dá leath, nó níos mó,
ach é ardaithe lei
ag péist ghortach na díchuimhne,
le freastal ar lucht na Sí
nach mbíonn ar a gcumas feasta,
eolas is léann a bhailiú,
amuigh faoi sholas na gréine,
nó seasann muidinne sa mbealach,
is fágtar a gcéadfaí folamh,
nuair a scalann grian nó ré,
as spéartha geala, ar thalamh.
.
Ach sin mo dheachú íoctha,
is caithfear bheith dá héaghmais,
maraon le gach bearna a líonadh
Le dua is le hallas mo shaothair,
Mar níl éaló as na fiacha,
Nó cúl le cur ar na blianta.
.
*********************************
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
by Peter Barrett | 2017/04/04 | Uncategorized
Déanfaidh an Cúlu Eacnamaíochta reatha seo maitheas don Tír.
.
Tugann muid faoi deara freisin, agus an Cúlú Eacnamaíochta seo ag réabadh tríd an tír ina loscadh sléibhe, go bhfuil praghas an Pheitril imithe tríd an díon, cheana féin. Anois, mar adeir an seanfhocal… an rud is measa le duine ná a bhás, ní fheadar sé nach é lár a leasa é…Mar an gceanna le ardú praghas seo an Pheitril, mar cuirfidh an ganntanas seo srian leis an bhfás ollmhór atá tagtha ar uimhir na ngluaisteán ar ár mbóithre, agus dá bharr sin, ní bheidh an tír seo ag caitheamh an oiread céanna airgid ag ceannacht gluaisteán, agus tharlóidh sé freisin, nach mbeidh an oiread céanna á chaitheamh againn ag ceannacht peitril, agus dá bharr sin, in ionad na milliúin, agus na milliúin, a chaitheamh ag íoc as na hearraí sin, fanfaidh an t-airgead sin anseo in Éirinn agus spreagfar ár muintir fhéin le tionscail nua a bhunú anseo sa tír s’againne, sea, agus cuirfidh sé iachall orainn freisin, teacht i dtír ar uimhir níos lú gluaisteán, rud a thabharfaidh deis dúinn ár gcóras iompair a fheabhsú, agus ár mbóithre a chur in oiriúint do thrácht na haoise nua seo.
Fadhb ollmhór i sláinte an náisiúin seo isea an raimhre, nó an bheathaíocht, agus sa lá atá inniu ann, caitear na milliúin Euro in aghaidh na bliana, ag iarraidh leigheas a fháil ar an ngalar contúirteach seo. Ach céard is cúis leis an ngalar seo? Is é a thuigann gach éinne, nó gurb é an fhlúirse bia, atá le fáil gan stró, ag daoine, is cúis leis. Bhuel! cuirfidh an Cúlú Eacnamaíochta reatha seo srian ar an méid beatha a bheidh le fáil ag daoine, agus cuirfidh sin smacht ar an mbeathaíocht seo, atá ag éirí chomh coitianta sin i measc daoine, na laethe seo. Sea, agus ní bréag ar bith a rá, go mbeidh ár muintir i bhfad níos sláintiúla dá bharr.
Toradh eile a bheidh ar an gCúlú seo nó, ní bheidh an oiread céanna airgid ag daoine, le caitheamh ar bhréagáin do pháistí, agus bíodh gur maith linn uilig na daoine beaga sin a mhilleadh le bréagáin, ag an am gcéanna, ní dhéanfaidh ganntanas bréagán dochar ar bith dóibh, nó in áit na mbréagan, beidh ar ár bpáistí ansin dul i muinín a samhlaíochta fhéin, agus rudaí a chumadh, is a cheapadh, a chuirfidh caitheamh aimsire saor, cliste, ar fáil dóibh.
Feictear, mar sin, nach é deireadh an tsaoil é an Cúlú Eacnamaíochta reatha seo, atá le tabhairt faoi deara sa tír seo, i láthair na huaire seo, agus ní hé sin amháin é, ach cuirfidh sé iachall orainn, bealaí úra a cheapadh lena mhíbhuntáistí a chur ar gcúl, agus bealaí eile a cheapadh, le sinn a thabhairt slán, amach as an ngéirchéim seo ina bhfuilimid sáinnithe i láthair na huaire seo. Sea, mair a chapaill is gheobhair féar, agus nach fíor an ráiteas sin, má mhaireann an capall sách fada! Ach i gcás an duine, nach cuma nó asal duine gan seift, agus bíonn na seifteanna ann ach smaoineamh orthu. Bhuel, sin an cleas! Má éiríonn linn a bheith seifteach, tiocfaidh muid slán as an gCúlú Eacnamaíochta reatha seo.
………………………Críoch…………………………
.
.
.
by Peter Barrett | 2017/04/04 | Uncategorized
“Dearg le Fearg”
.
Peadar Bairéad
(This week we consider The Language Revival, past and present)
Lá Mór na Gaeilge
Mór idir inné agus inniu, faoi mar adeireadh an seandream fadó, nuair a bhídís ag cur síos ar na hathruithe a bhí tagtha ar an saol ó bhíodarsan ina ngasúir. Ní fhéadfainnse an ráiteas sin a bhréagnú ó mo chleachtadh fhéin ar an saol. Mar nuair a bhí mise ag fás aníos, in óige na haoise seo caite, bhí ‘chuile dhuine fós lomlán le spiorad Lucht an Éirí Amach, agus ní call dom a rá go raibh Saoirse na cosmhuintire, Athaontú na Tíre, agus Athbheochan na Teanga, mar chlocha riachtanacha ar Phaidrín ‘chuile dhuine, geall leis. Chuaigh mé fhéin le sagartóireacht , ach tráth a raibh léann an tsagairt á chur orm, bhíomarna, micléinn, lomlán le spiorad an náisiúin freisin. Sin an cineál ruda atá i gceist agam. Theastaigh ó ‘chuile dhuine, geall leis, dul le Gaeilge, feasta. Rinne an Rialtas a chion fhéin sa chuspóir náisiúnta sin, ag an am. Chreid chuile dhuine, beagnach, go mba thír gan anam í an tír nach raibh a teanga fhéin aice.
Athbheochan agus athphréamhú
Anois, caithfear a admháil, go raibh dáiríreacht ag baint le hiarrachtaí ár Rialtas leis an teanga náisiúnta a athheochan, agus a athphréamhú, arís, mar phríomhtheanga an náisiúin, agus na tíre, ar feadh roinnt mhaith blianta, ach de réir mar a chuaigh caitheamh sna laethe agus sna blianta áfach, tháinig meath ar chuid den dáiríreacht sin, agus ar ball, tuigeadh go mbeadh an dátheangachas níos ciallmhaire mar sprioc, agus mar chloch chora, ar ár mbealach chun na hathbheochana inmhianaithe. Tar éis tréimhse i mbun an chuspóra sin áfach, tuigeadh do roinnt áirithe daoine, go raibh ag teip orainn aon dul chun cinn suntasach a dhéanamh ar ár mbealach chun na sprice sin, ach oiread.
“Dearg le Fearg”
Deineadh an scéal a scrúdú, agus a athscrúdú, arís is arís eile. Leagadh an plean seo amach, is leagadh an plean úd eile amach, ach ba é an scéal céanna i gcónaí é. Bhí ag teip orainn cuspóir úd an Éiri Amach a bhaint amach. Tamall ó shoin, socraíodh ar straitéis fiche bliain don Ghaeilge a chur i bhfeidhm, agus ceapadh Coimisinéir Teanga, le féachaint chuige, go ndéanfadh an Earnáil Phoiblí, agus eagraíochtaí stát-urraithe chuile dhícheall lena gcuid seirbhísí uilig a chur ar fáil trí Ghaeilge, dóibh siúd arbh é a mian, gnó a dhéanamh leo tríd an dteanga náisiúnta sin. Agus glactar leis, nach trí fábhar a dhéanfaidís a leithéid ach toisc gurb é sin a gceart, mar shaoránaigh, sa Stát Dátheangach seo.
Ba é toradh a bhí ar an socrú sin nó gur éirigh an Coimisinéir, Seán Ó Curreáin, as a phost, toisc go raibh ag teip ar an Stát a thaobhsan den mhargadh a choimhlíonadh, trí gan comhoibriú leis an gCoimisinéir ina dhualgaisí i leith na teanga . Tá súil againn, go mbeidh comhoibriú níos fearr le fáil ag a chomharba, Rónán Ó Domhnaill, sa phost céanna sin. Má tharlaíonn sin, tabharfar seans eile don teanga bhocht. Agus nárbh oiriúnach an timpiste é gur eagraíodh Lá Mór na Gaeilge sna sála ar fhógairt an Choimisinéara Teanga go raibh socraithe aige éirí as oifig toisc nach raibh Cothrom na Féinne á thabhairt don chéad teanga náisiúnta. Agus ba é cuspóir an teacht le chéile sin nó dea-mhéin an phobail náisiúnta i leith na teanga a léiriú don Rialtas, agus le go gcuirfí ar a súile dóibh, go raibh leatrom á dhéanamh acu ar an dteanga, agus ar lucht a labhartha, toisc go bhfuiltear ag cur iachall orthu deighleáil leis an Stát trí mheán an Bhéarla, ce go bhfuil chuile cheart acu bheith ag súil le comhchearta le lucht labhartha an Bhéarla agus iad i mbun gnó leis an Stát. Féach mar a chuireann Conradh na Gaeilge é, nuair a éilíonn siadsan…
“Seirbhísí Stáit a chur ar fáil as Gaeilge do Phobal na Gaeilge ar chomhchaighdeán leis na seirbhísí as Béarla.”
Agus chomh maith le sin, éilíonn siad…
“Seirbhís Stáit as Gaeilge a chinntiú do phobal na Gaeltachta, gan cheist, gan choinníoll, faoi dheireadh 2016.”
B’fhéidir gur leor sin, don bhabhta seo, ach amháin a rá, go bhfuil pobal na Gaeilge “dearg le fearg” faoi chúrsaí mar atá, agus go dteastaíonn “Beart de réir a mBriathar” uathu ón Stát s’againne, feasta.
English 
Gaeilge