by Peter Barrett | 2017/04/04 | Uncategorized
.
Faigheann Foighne Fortacht !
.
Deachú na Sláinte
Caithfidh mé a admháil dhuit anseo, gur beag é mo thaithí fhéin ar chúrsaí sláinte nó ospidéil, sa tír seo, nó is fada an t-achar anois ó bhí orm seal a chaitheamh, im othar, in ospidéal ar bith. Blianta fada ó shoin, chaith mé seal in Ospidéal an Mhater, i mBéal Feirste. Ó sea, agus tarraingt ar chupla scór bliain ó shoin, chaith mé seal in Ospidéal an Mhater i mBaile Átha Cliath. Taobh amuigh de sin, chaith mé cupla lá in Ospidéal Lúcáis, anseo sa Chathair Álainn, agus b’in an méid, ach nach cuimhin leat an seanfhocal….Caithfidh gach éinne deachú na sláinte a íoc….. agus nach deacair an seanfhocal céanna sin a shárú, nó tharla le sé bliana anois go bhfuil mo dhochtúir ag coinneáil súil an tseabhaic ar fhadhb bheag sláinte a bhí ag cur as dom, i rith an achair sin.
Níor fál go haer é!
Anois, ní féidir liom a rá, gur chuir sé sin isteach go ró-mhór ar chúrsaí mo bheatha, ach ag an am gcéanna, bhí sé ansin, feadh an achair, agus d’fhéadfadh sé raic a thógáil am ar bith a thogródh sé. Bhuel, ní i bhfeabhas a bhí sé ag dul san idirlinn, níorbh ea, muis! A mhalairt a bhí fíor, agus tháinig an t-am, thart ar ráithe ó shoin, nuair a facthas dom lia, go raibh an t-am tagtha le beart a dhéanamh, agus cúrsaí a leigheas.
Bhuel, tuigeadh dom fhéin, dár ndóigh, nach mbeadh deacracht dá laghad ag baint leis an scéal, agus nach mbeadh le déanamh agam ach glaoch ar an Ospidéal áirithe a roghnaigh seisean, agus go mbeadh leaba curtha in áirithe dom, ar an dá luathas, nó nár dhúirt an lia liom gur mar sin a bheadh?
“Agus an bhfuil tú á rá liom nach mar sin a tharla?”
Sin é díreach atá á rá agam.
“Agus ar ghlaoigh tú ar an Ospidéal sin, ar an lá spriocáilte?”
Rinne, cinnte.
“Agus cén freragra a thug siad ort?”
Cé’n Leaba ?
Bhuel, dúirt siad liom, nach raibh leaba ar bith fanta, gan othar a bheith sínte cheana féin uirthi, agus chomh maith le sin, go raibh scaoth othar ag marcaíocht ar thralaithe acu, agus iad ag fanacht leo go foighneach ar leapacha freisin. Ach, arsa mise, tuigeadh dom go raibh leaba curtha in áirithe dom ag an lia, nó dúirt sé liom glaoch oraibh maidin inniu.
Tá faitíos orm, ar siadsan, nach mbeadh leaba anseo don lia fhéin fiú, dá dteastódh a leithéid uaidh, i láthair na huaire seo.
Dona go leor! arsa mé fhéin, ach céard is féidir liomsa a dhéanamh anois?
Bhuel, ar siadsan liom, is féidir leat glaoch orainn arís maidin amárach, agus d’fhéadfadh go mbeadh leaba againn duit ansin.
Déanfaidh mé sin, arsa mise, agus é tuigthe go maith agam nach raibh an dara rogha agam ach rud a dhéanamh orthu.
“Agus ar ghlaiogh tú orthu an mhaidin dár gcionn?”
Bí cinnte gur ghlaoigh, agus an mhaidin dár gcionn sin arís, sea, agus an mhaidin ina dhiaidh sin freisin, ach ba é an scéal céanna acu i gcónai é. Diabhal leaba, nó cuid de leaba fhén a bhí saor acu le bronnadh ormsa, nó ar énne eile, ach oiread, taobh amuigh dóibh siúd a bhí sínte ar thralaithe acu. Sea, agus cé déarfadh nach raibh leabacha tuillte, agus tuillte go maith, acu siúd, ach níorbh aon chabhair é sin domsa.
Tuilleadh moille !
Bhuel, lean an scéal amhlaidh go dtí an Luain, an 6ú Feabhra, nuair a chuir an lia in iúl dom, go mbeadh seisean ag dul ar saoire, ar feadh seachtaine, agus ar an ábhar sin, go raibh sé chomh maith domsa ceirín den dearmad a chuimilt leis an scéal go dtí an Aoine, an 17ú Feabhra, agus ansin, go bhféadfainn an fónáil a thosú arís, agus b’fhéidir go mbeadh sciorta den ádh orm, faoin am sin.
Bhí go maith, ach taobh istigh de chúig nóiméad ina dhiaidh sin, fuair mé glaoch telefóin ón Ospidéal, á dhearbhú dom, go raibh leaba acu dom, agus an bhféadfainn teacht isteach chucu an tráthnóna sin. Ó a Thiarcais! ach nach ait an mac an saol! B’in mise anois, agus leaba gan lia agam, nuair a bhí lia gan leaba agam le cúig lá roimhe sin! Mhínigh mé mo chás don ospidéal agus dúradarsan liom, glaoch arais orthu ar an Déardaoin, an 16ú Feabhra, agus go bhfeicfeadh siad an mbeadh seans ann go mbeadh leaba ar fáil dom an lá sin. Sea! Mair a chapaill agus gheobhair féar, arsa mise liom fhéin, ach ag an am gcéanna, bhí orm smaoineamh, nach raibh mé fhéin in aon ró-chontúirt, agus dá bhrí sin, bhí ar mo chumas-sa tamall eile a chaitheamh ag fanacht ar leaba. Sea, agus nár dhúirt mo lia liom, go gcuirfeadh sé isteach ar cheann de na tralaithe céanna úd mé, dá gceapfadh sé go raibh práinn ghéar i gceist, agus sa tslí sin, go dtabharfaí leaba dhom, taobh istigh de chupla lá.
D’fhill mé ar an mbaile, agus nach ar na comharsana a bhí an t-ionadh, go raibh mé fhéin tagtha chugam fhéin chomh tapaidh sin, tar éis mo sheal a chaitheamh san ospidéal!
Ar an Déardaoin, an 16ú Feabhra, chuir mé glaoch ar an ospidéal, go breá luath ar maidin, ach má chuir fhéin, ba é scéal a bhí acusan dom, nó nach raibh tada i bhfoirm leapan acu dom an lá sin, ach b’fhéidir go nglaofainn arís orthu, an mhaidin dár gcionn. Sea, mh’anam, arsa mise liom fhéin….Here we go round the mulberry bush again….
Leaba faoi dheireadh !
Ach uair a chloig ina dhiaidh sin, fuair mé an dara scéal ón Ospidéal, á dhearbhú, go raibh leaba acu dom, agus gur chóir dom buaileadh isteach chucu, ar an dá luathas…………..
Ach fillfidh mé oraibh, le críoch an scéil sin, amach anseo, nuair a bheidh mé fillte abhaile ón ospidéal, tar éis don lia a cheird leighis a chleachtadh orm, agus tá chuile shúil agam, nach é “an luibh nach bhfaightear” a bheidh uaidh, le mise a chur ar mo sheanléim arís!
Sa bhaile arís
Bhuel, faoi mar adúirt mé libh thuas, tá mé thar nais sa bhaile arís, faoin am seo. agus cé nach ndéarfainn go bhfuil mé ar mo sheanléim fós, nó ar chineál ar bith eile léime, ach oiread, tá chuile shúil agam, gur i bhfeabhas a bheidh mé ag dul, ó ló go ló, feasta, sea, agus nach mbeidh an aimsir ag dul i bhfeabhas feasta freisin, agus na laethe ag dul chun síneadh, tar éis na Féile Bríde? Sea! ach geallaimse dhuit é, a léitheoir, nach cathair mar a tuairisc í an tOspidéal céanna sin, nó caithfhid mé a admháil, go raibh mé chomh lag le tráithnín, agus mé gan neart, gan misneach, gan spionnadh, tar éis na hobráide céanna sin a luaigh mé, ach mar adúirt mé, is i bhfeabhas a bheidh mé ag dul chuile lá feasta, agus ó tharla nach dteastaíonn uaim scéal mhada na gcúig cos a dhéanamh de, cuirfidh mé críoch le scéal seo Chailleach an Anró, agus guífidh mé, go mbeidh leaba agus chuile shórt eile ar fáil dár n-othair uilig, feasta, tráth ar bith a mbeidh siad ina ngátar.
.
Peadar Bairéad
.
.
.
by Peter Barrett | 2017/04/04 | Uncategorized
.
Fáilte romhat, a Easpaig
.
Fáiltíonn Osraí romhat, a Easpaig,
Go Suí Chiaráin, cois Feoire glé,
Fáiltíonn do phobal romhat abhaile
Ón Róimh anoir mar Aoire Dé.
.
Bronnadh cumhacht trí leagan lámh ort,
Glacaimidne led mhisean chugainn,
Is guímid rath is séan ort feasta,
Grásta ó Dhia duit is dúinn.
.
Nár laga Dia do mhisneach choíche,
Go neartaí sé do chroí ‘s do lámh,
Go n-éirí leat trí dheonú Chríosta
Teaghlach Chiaráin a sheoladh slán.
.
by Peter Barrett | 2017/04/04 | Uncategorized
.
Fataí Rómhair
.
Thosaigh mé ag cur síos ar chúrsaí mo shaoil in altanna a foilsíodh, go seachtainiúil, ar an Kilkenny People, agus in Irisí éagsúla, roinnt mhaith blianta ó shoin anois. San idirlinn, níor éirigh liom ainm sásúil, aibí, a bhaisteadh orthu. Ach, tharla gur foilsíodh cnuasach filíochta dem chuid, sa bhliain 2000, agus ba é a bhaist mé ar an gcnuasach céanna sin nó. Fataí Rómhair. Ba é a bhí sna fataí rómhair chéanna sin nó, na fataí a chuaigh amú sa chré orainn, nuair a baineadh na fataí, le spáid, sa bhFómhar. Ansin, nuair a dheintí na hiomairí sin a rómhar, san Earrach dár gcionn, leis an talamh a ullmhú do chur an arbhair, thagtaí ar na fataí sin, agus bhímis–ne, páistí, ansin, len iad a phiocadh go cíocrach, nó bhóodh fataí gann an tráth sin bliana.
Anois, nach cosúil na fataí rómhair sin, leis na cuimhní seo, ar tháinig mise orthu, nuair a thosaigh mé ag rómhar in ithir thorthúil na dícuimhne, cuimhní glé, glinne, glana, a tháinig slán, ainneoin coraí crua an tsaoil, ar sheol mise tríothu, i bhFómhar agus i nGeimhreadh géar, gáifeach, an tsaoil seo, faoi mar a chaitheas-sa é.
Sin an fáth anois ar bhaist mé, Fataí Rómhair, mar ainm ar an slám aistí seo, agus tá súil agam, go mbainfidh an léitheoir taitneamh agus sásamh astu.
Tríd is tríd, thaitnigh mo laethe i gColáistí an SMA liom, agus is mór go deo an tionchar a bhí ag na laethe céanna sin ar chúrsaí mo shaoilse, anuas go dtí an lá atá inniu fhéin ann.
B’fhéidir nárbh olc an smaoineamh é cupla véarsa as an gcéad dán sa chnuasach sin, a luaigh mé, a chur isteach anseo thíos……….
.
Fataí Rómhair
.
Nuair a bhíodh na scoilteáin curtha,
Is na poill fhataí folamh,
I ndiaidh ampla an Gheimhridh,
Sciúrtaí na spáid athuair,
Le hiomairí bainte a rómhar
D’arbhar an Earraigh.
.
Anois i Séasúr an ghanntain,
Ní éalódh uainne
An póirín ba lú,
Ach mar chadhain ag tumadh
Ar iasc sa bhá,
Théadh ár lámha ar a dtóir,
Mór agus beag,
Sa chré úr, bhriosc,
Mar nach bhfáilteofaí rompu,
Roimh ár bhfataí rómhair,
I bpota folamh na muintire,
Sna laethe gortacha,
I ndiaidh an tsíolchuir?
.
Mar a gcéanna anois,
Nuair a théim ag tochailt
I gcré na cuimhne,
Fionnaim, corruair,
Ábhar dea-scéil
Folaithe, fágtha amuigh,
I gcré bhog, bhriosc,
na díchuimhne.
.
********************
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
by Peter Barrett | 2017/04/04 | Uncategorized
.
I mBéal an Phobail
Peadar Bairéad
That whistle
Istigh i ngarraí an Chaisleáin a bhí mé an lá cheana; mé ag déanamh mo mharana ar chúrsaí an tsaoil; sínte siar ó chluas go ruball, agus mé ag ól na gréine buí, ar mo shástacht, agus ar mo sháimhín só, nuair a chuala mé an fhead ghéar, chluasphléascach, fead a dhúisigh as mo mharana mé, geallaimse dhuit é! Ach, thuig mé ar an toirt cé bhí chugam, nó cé eile ach mo sheanchara, Séimí an Droichid, a ligfeadh fead dá leithéid, istigh i ngarraí neamhaí an Chaisleáin. D’fháiltigh mé roimhe, agus rinne áit dó taobh liom ar an mbinse garraí.
“Buail fút ansin taobh liom ar an mbinse seo” arsa mé fhéin leis, go béasach.
“Gura maith agat” ar seisean, “ agus nach deas an áit a roghnaigh tú le do mharana a dhéanamh.”
“You said it my friend, but do you have any news on this blessed day?”
“Níl agam ach an scéal atá i mbéal gach éinne, na laethe seo.”
“Agus cén scéal é fhéin?” arsa mise, agus mé ag iarraidh deis scéalaíochta a chur ar fáil do Shéimí na buile, nó b’fhacthas dom, go raibh scéal éigin ag dó na geirbe aige.”
“Cúrsaí Polaitíochta atá idir chamáin, ag fiú madraí an bhaile fhéin, i láthair na huaire seo.”
“Níor mhaith liom cur i do choinne sa mhéid sin” arsa mé fhéin, agus mé ag cur fonn éisteachta orm fhéin. “Ach cén scéal mór é seo atá i mbéal gach éinne, má sea?
Revival of the Language
“Ceann de mhórcheisteanna ár gcine, agus ceist a d’aclaigh meon agus intinn ár muintire le scathamh maith de bhlianta anois. Sea! ceist na teanga fhéin atá idir chamáin ag fiú cait an bhaile seo, faoin am seo.”
“Ach, cheap mé go raibh bunús ár muintire meáite ar an tseanteanga a athbheochan, am éigin, sa todhchaí.”
Sea, “am eicínt sa todhchaí,” nach ‘in é go díreach é, mar nach dtugann socrú dá leithéid roinnt mhaith “wriggle room” do dhaoine agus iad ag caint faoi athbheochan na teanga s’againne.”
“Ach, ní dochar ar bith é sin, chomh fada is a dhíríonn siad ar an nGaeilge a choinneáil beo, agus a fhágáil mar oidhreacht ag an dream a thiocfaidh inár ndiaidh.”
“Ach, ag caint ar an spás lúbarníola úd, is dócha gur thug tú faoi deara, an polasaí nua atá molta anois ag ceannaire Fhine Gael?”
“ Níor thug, muis! Ach cheap mé, chuile lá riamh, go raibh an Páirtí sin ar thaobh na hathbheochana, le sinsearacht.”
When their day comes
“B’in mar a cheap mé fhéin freisin, agus ar an ábhar sin, chuir ráiteas nua an Pháirtí sin ionadh orm, agus ar lucht na hathbheochana frí chéile. Nuair a thiocfaidh a lá, tá socraithe ag an bpáirtí sin, go ndéanfaí ábhar deonach den Ghaelige, de chúrsa na hArdteistiméireachta, feasta. Tá sé dona go leor faoi láthair, nuair atá staidéar na Gaeilge éigeantach go leibhéal na hArdteistiméireachta, ach tabhair faoi deara, nach bhfuil dualgas ar bith ar éinne an Ghaeilge a dhéanamh sa scrúdú sin. Feiceann tú anois, go bhfuiltear ag dul céim níos fuide ná sin, agus sa tslí sin, ní bheidh ar dhalta ar bith staidéar a dhéanamh ar an nGaeilge, don Ardteist, feasta. Ní gá a rá nach bhfuil sa mhéid sin ach ceann caol na dinge, nó mura bhfuil dualgas ar dhalta ar bith staidéar a dhéanamh ar an nGaeilge do Scrúdú na hArdteistiméireachta, bhuel! ansin ní bheifear ag súil go mbeidh eolas ar an dteanga sin éigeantach do chrúsaí Ollscoile, nó do phost ar bith san Earnáil Phoiblí, mar, i gcomhthéacs dá leithéid, ní luífeadh éileamh dá leithéid le réasún, olc, maith, nó dona.
Compulsory, or Necessary?
Táid ann adéarfadh, nach ró-smeartáilte an cinneadh é seo, ag Páirtí atá, cheana féin, mar rogha na coitiantachta, ag céatadán mór dár ndaoine, le bheith ina chéad Rialtas eile, sa tír seo. Agus cuir san áireamh go raibh Éanna s’againne ina mhúinteoir, agus go raibh daoine eile sa Pháirtí sin ina múinteoirí freisin, agus nach gceapfá, mar sin, go dtuigfeadh siadsan tábhacht na teanga, mar ábhar riachtanach, inár scrúduithe poiblí. B’fhéidir go dtuigtear dóibh go meallfadh an polasaí sin dream áirithe eile le vótáil ar a son, sa chéad toghchán eile, agus b’fhéidir gur acusan atá an ceart, ach cheapfainn fhéin, go gcuirfeadh polasaí dá leithéid daoine áirithe eile ag smaoineamh, go háirithe faoi láthair, agus muid ag druidim i dtreo chuimhne céad an Éirí Amach. Sea, agus b’fhéidir go smaoineodh daoine freisin ar fhís an dreama úd…Éire, agus ní hamháin saor, ach Gaelach chomh maith… Ní gá a rá, go smaoineoidh mé fhéin ar na cúrsaí sin Lá an Toghcháin, mura n’athraíonn siad a bport san idirlinn……..
.
by Peter Barrett | 2017/04/04 | Uncategorized
A Phádraig, a chara,
N’fheadar ar spéis píosa dá leithéid seo thíos?
Beir Bua agus Beannacht
ó
Peadar Bairéad.
.
.
.
Feilire Achadh a’ Bhiolair
.
Peadar Bairéad
.
Tamall ó shoin, sheol Criostóir Ó Tuama Féilire Pharáiste Achadh a’ Bhiolair chugam, agus caithfidh mé a rá, go dtabharfainn fhéin an chraobh don bhFéilire chéanna sin, nó ní hamháin go dtugann sé míosa agus dátaí na bliana, faoi mar a thugann féilirí eile dúinn, ach chomh maith le sin, tugann sé eolas fairsing, léannta, iomadúil dúinn, faoi shaol, faoi shaothar, faoi chreideamh, agus faoi logainmneacha an Pharáiste sin. Caithfidh mé a admháil, nach bhfaca mé fhéin féilire ar aon dul leis cheana, ar a eagsúlacht, ar a thaighde, ar a leagan amach, agus ar a thíriúlacht. Is mór go deo an chreidiúint do Chriostóir é féilire dá leithéid a chur ar fáil dá phobal, agus is mór atá muid uilig faoi chomaoin aige as an bhFéilire álainn seo a chur ar fáil dúinn. Crochfaidh mé fhéin an Féilire seo in áit a mbeidh deis agam, braon dár n-oidhreacht a ól as go rialta.
Breathnaigh ar an gcéad leathanach de, mar a bhfuil blas agus radharc an Fhéilire le fáil againn. Ag barr an leathanaigh sin tá seo le léamh againn….
2011 CALENDAR
The Christian Community
Of Aghavillar and the adjacent areas
Faoin méid sin, tá pictiúir le feiceáil againn, pictiúir a bhfuil baint acu le creideamh agus le stair phobal na dúiche sin. Tá cupla eaglais le feiceáil againn ar an leathanach sin, agus Maighdean Mhedugorje, maraon le pictiúr d’eaglais Mhedugorje fhéin. Chomh maith le sin, tá pictiúr de Thobar Beannaithe Achadh a’ Bhiolair, agus pictiúr dIosagán Phráig. Tá le léamh ar an leathanach seo an dán cráifeach sin, “A Mhuire na nGrás” agus deirtear faoin dán sin, go raibh de nós ag an Easpag James Mcloughlin, nach maireann, go raibh de nós aige, an dán sin a aithris chuile lá dá shaol. Tá anseo freisin, tagairt dEaglais Bhreanndáin i mBaile Róibín, Eaglais a dúnadh ar Dhomhnach Cásca na bliana 2008.
De réir mar a théann tú ar aghaidh sa bhFéilire ansin, tugtar míreanna eolais duit, ar chuile leathanach. Tá tagairt do Bhreanndán, Éarlamh an Pharáiste, ar an dara leathanach. Faoi chuile mhí ansin, tá míreanna eolais le fáil, faoin teideal, An raibh fhios agat, míreanna eolais faoi chluichí, faoi fhoirne, agus faoi eachtraí a tharla sa Pharáiste. Tá tagairt le fáil iontu faoi Leacht Charraig Seabhac, a tógadh sa bhliain 1926, agus a chosain £21.00 ag an am sin, tagairt freisin do Mhairtírigh Mhanchúin, faoi chuairt an Uachtaráin, Máire Mhac Ghiolla Íosa, ar Bhaile Róibín sa bhliain 1999, tráth ar oscail sí Gairdín an Ghorta go hoifigiúil, agus tá le fáil i measc na míreanna sin freisin, tagairt don ócáid ar thug Micheál Daibhéid óráid uaidh, do shlua ollmhór, ó chéimeanna Theach Chonradh na Talún, i mBaile Hugúin. Sea, agus tá tuilleadh le fáil sna míreanna céanna sin freisin. Ar thaobh chlé chuile leathanach den bhFéilire tá pictiúir spéisiúla feistithe ag an údar, agus ní hé sin amháin é, mar tá grianghrafanna spéisiúla freisin le fáil ag deireadh an Fhéilire faoin dteideal,
Cá h-áit? Cé h-é? Who? Where? When?
Pictiúir spéisiúla a bhfuil baint acu leis an áit, agus pictiúir a gcuirfeadh pobal Achadh a’ Bhiolair spéis faoi leith iontu. Agus mar chloch phréacháin ar an iomlán, tugann sé liosta logainmneacha, gona míniú, agus gan dabht ar domhan, is díol spéise iad sin do chuile dhuine. Ar an leathanach sin, tá eolas le fáil againn ar sheacht n-áit déag sa Pharáiste, áiteacha ar nós, Aghavillar fhéin, Booleyglass, Doire Lia, Condstown, Stoneyford, Newmarket, agus tuilleadh. Fágfaidh mé fút fhéin iad a léamh, ar do chaothúlacht.
Sea, agus ar chúl an Fhéilire, tugtar liosta de na fir, agus de na mná, ón dúiche seo, a leath an Soiscéal i bhfad agus i ngearr, agus tá grianghrafanna sheachtair déag acusan le fáil ansin freisin.
Fágfaidh mé an chuid eile fút fhéin, ach uair amháin eile, ba mhaith liom comhghairdeas a dhéanamh le Criostóir Ó Tuama fhéin, fear déanta agus fear deartha an Fhéilire spéisiúil, neamhghnách seo. Nár laga Dia a lámh.
English 
Gaeilge