Ozzy Osbourne – an Prionsa Dorchadais ar Shlí na Fírinne!

Fuair John Michael “Ozzy” Osbourne, an ceoltóir cáiliúil agus príomh‑amhránaí Black Sabbath, bás ar an 22 Iúil 2025, in aois 76, de bharr ghalar Parkinson agus fadhbanna eile sláinte. Léirigh teideal a amhráin You Can’t Kill Rock and Roll, a spiorad dochloíte.

An Déagóir Míréireach agus an Trom‑Mhiotal

Nuair a d’eisigh Black Sabbath a ndara albam Paranoid i 1970, cheannaigh mé é ar théip chaiséid. Bhuail an t-amhrán Paranoid mar bholg leictreachais mé. B’aoibhinn liom cumhachtchordaí agus rifeanna Tony Iommi ar théada scaoilte a ghiotáir, i dteannta ghuth uathúil Ozzy ag casadh na liricí in ard‑réim. Níor stad mé ag éisteacht leis an albam seo le tamall fada. D’aithin mé na mothúcháin mhíréireacha agus chuaigh siad i bhfeidhm go mór orm. Ba é seo ceann de na tionchair a spreag mé féin chun an giotár leictreach a fhoghlaim beagán níos déanaí. Shíl muidne, lucht leanúna Black Sabbath, gur sinne na déagóirí ba shaora, ba fhairsinge meoin, ba fhíáine agus ba ghaire dá chéile i gcomparáid leo siúd nach raibh tuiscint acu ar Black Sabbath ar chor ar bith. Cosúil lenár dtuismitheoirí, níor thuig siad go raibh muid inár réamhtheachtaithe de ghlúin nua le dearcadh úr ar an domhan. Bhí ceol agus a réaltaí mar thairseach dúinn chuig saol difriúil, saol nua.

Cé nach raibh an éifeacht chumhachtach chéanna ag aon albam eile ó Ozzy orm, choinnigh mé suas le cad a bhí ar siúl aige ina ghairm agus ina shaol. Bhí sé i gcónaí ina thaibheoir cumasach, ní hamháin ina cheoltóir.

Nuair a cuireadh amach as Black Sabbath é mar gheall ar an iomarca drugaí agus alcóil a úsáid, tháinig Sharon Arden ina bainisteoir air, agus thosaigh sé ar ghairm nua a bhí an-rathúil. Tháinig Sharon agus Ozzy ina leannáin go tapa, agus phós siad i 1982.

Thaitin an t-amhrán Crazy Train liom, óna chéad albam aonair Blizzard of Ozz. D’eisigh sé thart ar 25 albam aonair chomh maith le go leor singil agus físeáin. Agus chan sé ar 10 n-albam Black Sabbath freisin. Mhair a ghairm beagnach seasca bliain.

“Crazy Train”

Ní raibh ord ná eagar ar shaol Ozzy. Chun an fhírinne a rá, bhí saol Ozzy as smacht. I mí Eanáir 1982, bhain sé an cloigeann de sciathán leathair bheo ar an stáitse. Dúirt Ozzy gur cheap sé gur bréagán a bhí ann. Bhí air instealladh in aghaidh confaidh a fháil tar éis an eachtra sin.

Níos déanaí an bhliain sin, gabhadh Ozzy as mún a dhéanamh ar an Alamo i Texas, agus ní raibh cead aige dul ar an stáitse i San Antonio ar feadh 10 mbliana.

I 1989, gabhadh Ozzy as iarracht, agus é ar meisce, a bhean chéile (agus bainisteoir) Sharon, a thachtáil. Cé nár chúisigh sí é, bhí air sé mhí a chaitheamh in athshlánúchán. Bhí fadhb thromchúiseach le mí-úsáid substaintí aige an chuid is mó dá shaol, agus bhí sé isteach is amach as ionaid athshlánúcháin agus é ag streachailt chun éirí glan. “Bhí mé i gcónaí ag mí-úsáid drugaí agus alcóil mar leigheas, mar níor thaitin mé liom féin riamh,” a dúirt Osbourne i 2021. “Bhí rath mór agam i mo shaol, ach níor mhothaigh mé go maith fúm féin riamh. Agus mar sin, ó aois an-óg, bhí mé ag boladh múch, gach cineál rudaí, rud ar bith chun mé a chur amach as mo cheann.” Tá an choimhlint sin le feiceáil go soiléir i gcláir fhaisnéise éagsúla – mar shampla, God Bless Ozzy Osbourne (2009).

Tar éis No More Tears (1991), d’fhógair sé go mbeadh sé ag éirí as dul ar chamchuairt, ach d’fhill sé arís agus arís eile ar an stáitse. Chruthaigh sé agus Sharon Ozzfest i lár na 1990í, agus d’éirigh le Ozzy a bheith ina fhiontraí trom-mhiotail. Ba bheag nach bhfuair sé bás tar éis timpiste ar cuadrothar i 2003. Ach tháinig sé ar ais go láidir agus bhain sé agus a iníon Kelly barr na gcairteacha amach leis an dísréad Changes. Bhí a dhóigh chontúirteach gan teorainn, ach d’aimsigh sé i gcónaí bealach chun leanúint ar aghaidh.

Fuair Ozzy rath freisin ar an teilifís. Nuair a thosaigh The Osbournes ar MTV i 2002, léirigh sé an saol trí chéile a bhí ag Ozzy, Sharon, agus a bpáistí. Thaitin an seó seo le glúin nua, ag taispeáint dóibh cé go raibh saol Ozzy imithe ó smacht, agus cé gur réalta rac é, in ainneoin é sin go léir, bhí ‘an Prionsa Dorchadais’, mar a thugadh air, ina athair díograiseach.

Seanfhear Ríoga Neamhghnách

Insealbhaíodh Ozzy i Halla Laochra Ceoil na Ríochta Aontaithe i 2005 agus i Halla na Laochra Racanróil le Black Sabbath i 2006.

Fiú ina sheascaidí agus a sheachtóidí, bhí Ozzy ag obair go dian. D’eagraigh sé turas ‘teacht ar ais’ Black Sabbath i 2016. Chan sé Take What You Want le Post Malone, amhrán a bhí an-ráchairt air i 2019. Is minic a bhíodh sé ag smaoineamh faoin tionchar a bhí ag a cheol ar a lucht leanúna. “Má spreagaim mothúchán in aon duine eile, tá m’obair déanta agam.” Bhain sé aitheantas tionscal an cheoil amach freisin le Gradam Grammy don amhrán I Don’t Want to Change the World i 1994. Go luath i mí Iúil 2025, rinne sé ceolchoirm slán ag Villa Park i mBirmingham, ag críochnú na hoíche le Paranoid in éineacht leis na bunbhaill eile i Sabbath – Tony Iommi, Geezer Butler, agus Bill Ward. Níos lú ná trí seachtaine ina dhiaidh sin, fuair Ozzy bás. Nocht sé go raibh cineál de ghalar Parkinson air i 2020. Faoi dheireadh ba é an riocht sin ba chúis lena bhás.

Tá a bhean chéile Sharon agus leanaí óna phósadh le Thelma Riley agus Sharon fágtha ina dhiaidh ag Ozzy. Taobh amuigh de na ceannteidil dochreidte agus na scannail, fágann sé oidhreacht cheoil a raibh tionchar mór aici ar an domhan agus a mhúnlaigh rac-cheol go deo. Chum Black Sabbath seánra nua – trom-mhiotal. Dúirt Dave Navarro de Rolling Stone gur “Beatles an trom-mhiotail” a bhí sa bhanna Black Sabbath. Leanann tionchar Black Sabbath agus Ozzy Osbourne go dtí an lá atá inniu ann.

Mothaím go bhfuil bás Ozzy thar am agus róluath araon. Thar am mar níor cheap aon duine, é féin san áireamh, go mairfeadh sé chomh fada seo, mar gheall ar a fhadhbanna andúile. Róluath, mar bíonn súil againn i gcónaí go mairfeadh ár n-íocóin go deo. Cé go bhfuil traein chraiceáilte Ozzy tagtha go deireadh an líne, leanfaidh a thionchar ar cheol agus ar lucht leanúna ar aghaidh go deo.