Comhaltas Barry Cogan

Comhaltas Barry Cogan

le | 2026/04/22 | Pearsanta

Comhaltas Barry Cogan

Ag pointe éigin san oíche, d’fhéach Sinéad agus mise timpeall an tseomra, ansin ar a chéile, agus thuigeamar go raibh uirlis ag beagnach gach duine eile ann seachas muidne.

Bhí maindilín i lámha fhear an tí cheana féin. Tharraing duine eile bainseó as a chás. Tháinig duine eile isteach le píoba uilleann. Ina dhiaidh sin tháinig feadóg mhór, feadóg stáin, giotár, bodhrán agus níos mó ná fidil amháin. Shuigh na ceoltóirí síos i gciorcal.

Tháinig muid go dtí ceolchoirm tí i La Jolla gan aon tuiscint againn go mbeadh seisiún ceol traidisiúnta ina dhiaidh.

Thosaigh an oíche le béile comhroinnte, cé gur don cheolchoirm féin a tháinig muid. Chuir bean an tí fáilte chroíúil romhainn agus thug sí a háit féin dúinn ar an tolg, áit ar shuíomar isteach go dlúth. Sin an cineál cruinnithe a bhí ann: neamhfhoirmiúil, flaithiúil, fáilteach.

Ba é Brian Conway príomhcheoltóir an oíche sin. Bhí sé ar an gcósta thiar chun albam nua a chur chun cinn. Chabhraigh Máirtín de Cógáin, ceoltóir agus scéalaí as Carraig Uí Leighin i gContae Chorcaí, atá ina chónaí sna Stáit Aontaithe le trí bliana is fiche anuas, leis an gceolchoirm a eagrú. Tá aithne aige ar Brian agus sheinn sé leis roimhe seo. Thug sé cuireadh dúinn freastal ar an gceolchoirm, rud ar ghlacamar leis go fonnmhar.

Ní gnáthfhidléir é Conway. Rugadh sa Bronx é, agus meastar go forleathan go bhfuil sé ar thús cadhnaíochta i stíl Shligigh i Meiriceá. D’fhoghlaim sé ar dtús ó Martin Mulvihill agus Martin Wynne, agus bhí tionchar mór ag Andy McGann air freisin. Chaith sé a shaol oibre mar ionchúisitheoir. Anois, agus é ar scor, tugann sé é féin go hiomlán don fhidil, mar mhúinteoir agus mar cheoltóir.

Sa chéad leath den cheolchoirm, ba é Brian agus a fhidil amháin a bhí os ár gcomhair. Sheinn sé i stíl Shligigh a tháinig anuas ó Michael Coleman. Bhain sé foinn áille as an uirlis, cuid acu beoga bríomhara, cuid eile ciúin, beagnach cumhach. Chas sé idir phoirt óna mhúinteoirí agus phíosaí a chum sé féin.

Idir na foinn, labhair sé faoina shaol, faoin traidisiún Gael-Mheiriceánach agus faoi na ceoltóirí a mhúnlaigh é. Ba léir an meas mór a bhí aige ar a mhúinteoirí.

Sa dara leath den chlár tháinig an fidléir as Nua-Eabhrac, Cate Sandstrom, isteach leis. Bhí a gcuid seinm chomh dlúth sin lena chéile, gur bhraith tú uaireanta gur aon uirlis amháin, níos láidre agus níos binne ná uirlis amháin, a bhí ag seinm sa seomra.

Tar éis a gcuid ceoil, agus muid ar tí imeacht abhaile, chuala muid caint faoi sheisiún a bhí le teacht.

Bhí fáilte roimh dhuine ar bith a bhí ag iarraidh seinm. Shíl muid go bhfanfadh cúpla ceoltóir. Ina áit sin, d’athraigh an seomra romhainn. D’imigh daoine amach agus tháinig siad ar ais lena n-uirlisí. Shuigh Máirtín síos agus thosaigh sé ag canadh.

Chruinnigh an ceol timpeall air go nádúrtha. Ina dhiaidh sin thóg sé an bodhrán agus sheinn sé go séimh é, ag coinneáil na rithime slán gan an lámh in uachtar a fháil ar na huirlisí eile. Ní ceoltóirí ócáideacha a bhí ann. Bhí na poirt acu ar bharra a méara acu. Ba é seo Comhaltas Barry Cogan, brainse San Diego de Chomhaltas Ceoltóirí Éireann, ainmnithe in onóir do Barry Cogan, duine mór le rá sa Chomhaltas, a spreag bunú an bhrainse trína mhac, Máirtín. Tagann siad le chéile gach seachtain le haghaidh ranganna agus seisiún. Léiriú daingean, muiníneach agus beo a bhí ann. Bhí fear an tí féin ina sheinnteoir láidir maindilín.

Rith smaoineamh liom. Os ár gcomhar amach, na mílte míle ó bhaile, bhí Cultúr na hÉireann faoi lán seoil. Ní mar iarsma a bhí sé le brath ach an oiread, ach mar rud iontach beo.

Tháinig muid chun ceolchoirm a chloisteáil agus fuaireamar i bhfad níos mó ná sin. Ba mhór an pléisiúr é éisteacht leis an seisiún, ach b’fhearr fós páirt a ghlacadh ann. Beidh orm freastal ar cheann de sheisiúin sheachtainiúla an Chomhaltais. B’fhéidir go dtabharfaidh mé feadóg stáin nó giotár liom an chéad uair eile.

 

Dearcadh Trump agus Leo ag teacht glan salach ar a chéile

Dearcadh Trump agus Leo ag teacht glan salach ar a chéile

le | 2026/04/15 | Cúrsaí Reatha, Nuacht Idirnáisiúnta, Polaitíocht, Tuairim

Dearcadh Trump agus Leo ag teacht glan salach ar a chéile

Nuair a bhí an Pápa Leo XIV ar eitleán chun na hAilgéire ar an 13 Aibreán, cuireadh ceist air faoin ionsaí is déanaí a rinne Donald Trump air. Dúirt an Pápa nach raibh eagla ar bith air roimh Trump agus go leanfadh sé air ag labhairt amach i gcoinne an chogaidh.

Ar an 7 Aibreán, dúirt Leo go raibh bagairt Trump ar an Iaráin “go hiomlán do-ghlactha” – focail thar a bheith díreach do phápa a úsáid agus é ag caint faoi uachtarán reatha Mheiriceá. Dúirt sé gur ardaigh bagairtí i gcoinne daonraí sibhialtacha ceisteanna tromchúiseacha morálta agus dlíthiúla, agus d’impigh sé ar dhaoine brú a chur ar rialtais dul i dtreo na síochána. Cúpla lá ina dhiaidh sin, ag bigil urnaí i mBasilica Naomh Peadar, labhair sé arís faoin “siobhrán uilechumhachta” a chothaíonn cogadh agus thug sé rabhadh i gcoinne ainm Dé a úsáid chun an foréigean a bheannú. Ba léir cé air agus cad faoina raibh sé ag tagairt.

Tháinig freagra Trump ina ghnáth-stíl ghéar mhaslach. Dúirt sé go raibh Leo “lag maidir le coireacht” agus go raibh sé “uafásach maidir le polasaí eachtrach”, agus d’impigh sé air díriú ar a bheith ina phápa seachas a bheith ag gníomhú mar pholaiteoir. Ansin chuaigh Trump thar teorainn eile. Chuir sé suas íomhá de féin ar líne, cruthaithe le hintleacht shaorga, i staidiúir a chuir Íosa i gcuimhne, agus bhain sé anuas í ina dhiaidh sin tar éis frithfhreagairt fheargach an phobail. Dúirt sé go raibh sé i gceist aige é féin a léiriú mar dhochtúir, ní mar Chríost, ach bhí an damáiste déanta faoin am sin.

Níor ardaigh Leo an teannas, cé gur fhreagair sé go stuama agus go daingean. Dúirt sé go raibh a theachtaireacht fréamhaithe sa Soiscéal, ní sa pholaitíocht. Dúirt sé go raibh dualgas ar an Eaglais labhairt ar son síochána, comhrá agus athmhuintearais. Agus é san Ailgéir, cháin sé coinbhleachtaí “nuachoilíneacha” agus sáruithe ar an dlí idirnáisiúnta. Chuir an Pápa in iúl go soiléir go raibh sé de cheart aige labhairt ar cheisteanna eiticiúla agus morálta maidir le cogadh agus síocháin.

Tá an t-achrann seo ag dul i méid le tamall anuas. Sular toghadh ina Phápa é fiú, cháin Robert Prevost polaitíocht Trump, go háirithe ar cheist na hinimirce. Ina chéad aitheasc mar Phápa chuig taidhleoirí i mí na Bealtaine 2025, dúirt sé go gcaithfí aird a thabhairt ar dhínit na n-inimirceach. I Meán Fómhair 2025 chuaigh sé níos faide fós, á rá nach féidir le duine a chuireann i gcoinne an ghinmhillte, ach a ghlacann le caitheamh “mídhaonna” le himircigh, a mhaíomh chomh héasca sin gur duine “go hiomlán ar son na beatha” é.

Tá tábhacht pholaitiúil agus spioradálta leis an gcoimhlint idir Trump agus Leo. D’éirigh le Trump feabhas a chur ar a sheasamh i measc vótálaithe Caitliceacha i dtoghchán 2024. Fuair AP VoteCast amach gur vótáil 54% de vótálaithe Caitliceacha ar a shon, méadú ar an scoilt beagnach chothrom a bhí ann i 2020. Meallann Trump Caitlicigh choimeádacha mar gheall ar na breithiúna a cheap sé, a sheasamh ar an nginmhilleadh agus a sheasamh frithliobrálach. Ach cuireann focail Leo ar bhochtaineacht, ar imirce agus ar shíocháin iallach ar gach Caitliceach féachaint ar a roghanna polaitiúla féin trí lionsa a gcreidimh agus theagasc na hEaglaise.

Bhí frithfhreagairt láidir freisin i gcoinne Trump mar gheall ar an troid a thionscain sé leis an bPápa, laistigh den Eaglais agus lasmuigh di. Dúirt Ardeaspag Chathair Oklahoma Paul S. Coakley nach raibh an Pápa in iomaíocht pholaitiúil le Trump, ach go bhfuil sé ina fhear ionaid Chríost ag labhairt ón Soiscéal. Thuairiscigh AP go raibh go leor Caitliceach i Meiriceá trína chéile mar gheall ar ionsaí an Uachtaráin ar an gcéad Phápa Meiriceánach. San Iodáil, thug fiú Giorgia Meloni, a bhíonn cúramach de ghnáth ina cuid cainte faoi Trump, “do-ghlactha” ar a chuid ráiteas. Bhí tábhacht leis sin mar tá Meloni ar dhuine de na ceannairí Eorpacha is gaire do dhearcadh Trump. Nuair a fheiceann fiú sise go gcaithfear líne a tharraingt, tugann sé le fios nár thuig Trump an oifig a raibh á ionsaí aige agus lucht féachana an domhain ag breathnú.

Is é an rud a fhágann go bhfuil an choimhlint seo chomh spéisiúil sin ná go bhfuil an bheirt fhear ag labhairt le muintir Mheiriceá, ach go bhfuil siad ag labhairt ó thuiscintí iomlán éagsúla. Tá leagan Trump ar eolas go maith againn: ceannas, magadh, fórsa, agus diúltú géilleadh. Tá leagan Leo beagnach a mhalairt: smacht, soiléireacht mhorálta, cúram do dhaoine laga agus amhras faoi dhaoine cumhachtacha. Cé go bhfeiceann Trump pápa atá á cháineadh go díreach, feiceann Leo Trump ag dul i gcoinne theagasc na hEaglaise Caitlicí.

Ní furasta do Mheiriceánaigh neamhaird a dhéanamh ar Phápa Leo. Is Meiriceánach é. Labhraíonn sé i dteanga shoiléir mhorálta. Agus tá a sheasamh thar a bheith láidir i measc Chaitlicigh Mheiriceá: léirigh suirbhé de chuid an Pew Research Center a foilsíodh i Meán Fómhair 2025 go raibh dearcadh fabhrach ag 84% díobh air. Ní chiallaíonn sin go n-iompóidh gach Caitliceach anois i gcoinne Trump. Ach ciallaíonn sé gur roghnaigh Trump troid a thosú le pearsa a bhfuil údarás morálta aige a shíneann i bhfad níos faide ná an Róimh.

Tá comharthaí rabhaidh eile ann freisin do réimeas Trump. Thuairiscigh Reuters go bhfuil muinín an phobail i ngeilleagar na Stát Aontaithe ag leibhéal an-íseal, agus é sin spreagtha i bpáirt ag boilsciú agus ag ardú i bpraghsanna peitril a bhaineann leis an gcogadh san Iaráin. San Ungáir, fuair Viktor Orbán amach freisin nach féidir talamh slán a dhéanamh de go gcabhródh tacaíocht láidir ón taobh amuigh. Thacaigh Trump leis. Thaistil JD Vance go Búdaipeist chun tacaíocht a léiriú dó. Thuairiscigh Reuters chomh maith go raibh méadú á chur ag foinsí Rúiseacha nó foinsí a raibh baint acu leis an Rúis le teachtaireachtaí pro-Orbán roimh an vóta. Ina ainneoin sin, chaill Orbán an toghchán go dona ag Péter Magyar.

Fágann sé sin fíor-rogha os comhair muintir Mheiriceá ag an mbosca ballóide, go háirithe do Chaitlicigh Phoblachtánacha. An ngéillfidh siad do cháineadh soiléir an Phápa ar chogadh, ar bheartais chrua inimirce agus ar neamhshuim mhorálta, nó an leanfaidh siad orthu ag tacú le polasaithe a théann salach ar na luachanna a mhaíonn siad a bheith acu? Beidh freagra níos soiléire don cheist sin againn i ndiaidh thoghcháin mheántéarma na Stát Aontaithe i mí na Samhna, agus d’fhéadfadh sé an stáitse a leagan amach d’athrú fadtéarmach suntasach i bpolaitíocht Mheiriceá.

 

Ó Apollo go Artemis

Ó Apollo go Artemis

le | 2026/04/08 | Cúrsaí Reatha, Eolaíocht agus Teicneolaíocht, Nuacht Idirnáisiúnta, Polaitíocht, Tuairim

Dírbheathaisnéis 16- ag imeacht ón Tréad

Ar an 21 Iúil, 1969, go moch ar maidin, shuigh Daid agus mé féin ag faire ar Neil Armstrong ag leagan coise ar an ngealach. Ní cuimhin liom an raibh aon duine eile linn. Bhí mé dhá bhliain déag d’aois agus mé faoi gheasa ag an radharc ar an teilifís. Níor chosúil go raibh a leithéid indéanta ar chor ar bith, ach bhí sé ansin os ár gcomhair, ag tarlú inár seomra suí ar an teilifís dhubh agus bhán. Nuair a shiúil Neil Armstrong agus ansin Buzz Aldrin ar an ngealach, d’fhan Michael Collins i bhfithis sa mhodúl ceannais. Fir gheala Meiriceánacha iad go léir.

Anois, na blianta fada ina dhiaidh sin, tá misean eile Meiriceánach tar éis spásairí a thabhairt ar ais i dtreo na gealaí. Tá Artemis II imithe thart ar chúl na gealaí agus tá sé ar a bhealach abhaile agus é seo á scríobh agam. Agus mé ag faire ar an misean seo, mothaím rud beag den iontas céanna a mhúscail Apollo ionam.

Bhain Apollo 11 leis an gCogadh Fuar. Ag an am sin bhí an rás sa spás fite fuaite le mórtas náisiúnta agus le hiomaíocht idir cumhachtaí móra. Baineann Artemis II le ré eile. Is comhoibriú idirnáisiúnta é an misean seo. Tá éagsúlacht le feiceáil san fhoireann spásairí – bean (Christina Koch), fear de dhath (Victor Glover) agus Ceanadach (Jeremy Hansen), chomh maith leis an Meiriceánach Reid Wiseman.

Is é an rud is mó a chuaigh i bhfeidhm orm ag smaoineamh faoin dá mhisean seo ná an fad ama eatarthu. Ar bhealach, tá cuid mhór de mo shaol féin tomhaiste eatarthu. Nuair a thuirling Apollo 11, ní raibh mé fós tosaithe ar an meánscoil. Anois tá mé ar scor tar éis saol oibre mar innealtóir. Faoin am a chuirfear daoine ar an ngealach arís faoi Artemis IV sa bhliain 2028, beidh beagnach seasca bliain imithe idir na tuirlingtí sin.

Ar ais ar an Domhan, tá athrú ollmhór tagtha ar rudaí áirithe. Ag an am céanna, tá athrú i bhfad níos lú tagtha ar rudaí eile. Tá an saol digiteach athraithe thar aithne. Táimid tar éis bogadh ó theilifís dhubh agus bhán i seomra amháin den teach go saol idirlín, fóin phóca, físeáin láithreacha, beoshruthanna, agus anois intleacht shaorga, forbairt eile nach mbeadh sé éasca a shamhlú i 1969. Chonaiceamar Apollo 11 tríd an teilifís agus an raidió. Ach tá Artemis II ar fáil i gcónaí ar ár bhfóin agus ar ár scáileáin, aon uair is mian linn féachaint air.

Cé go bhfuil an teicneolaíocht dhigiteach imithe chun cinn ar luas lasrach, ní féidir é sin a rá faoin gcóras tiomána roicéad. Ní tháirgeann an roicéad SLS a úsáideadh do Artemis II ach 15 faoin gcéad níos mó sá ná roicéad Saturn V Apollo 11. Is dul chun cinn é sin, gan dabht, ach ní réabhlóid é. Tá Artemis II níos nua-aimseartha, níos sábháilte agus níos sofaisticiúla, ach i dtéarmaí fisiciúla tá sé fós ag déanamh an rud céanna a rinne Apollo 11 breis agus leathchéad bliain ó shin.

Tá athruithe tagtha orainn mar shochaí freisin, mar níl an nasc céanna eadrainn agus muid ag féachaint ar an éacht dochreidte seo. Bhíomar go léir ag breathnú ar Apollo 11 ag an am céanna, agus mhothaítí go raibh an domhan ar fad páirteach ann. Mhothaíomar níos gaire dá chéile tríd an eispéireas comhroinnte sin. Tá gach rud faoi Artemis II ar fáil dúinn anois, aon áit, aon am, ar ár bhfóin phóca. Ach tá an nóiméad comhroinnte poiblí i bhfad níos laige anois. Cé go bhfuilimid níos ceangailte le heolas ó thaobh na teicneolaíochta de, táimid níos scaipthe óna chéile ó thaobh na sochaí de. Breathnaímid ar an misean i ngearrthóga, inár n-aonar go minic, agus de réir ár sceidil féin, mar tá an iomarca eile ag tarraingt ár n-airde.

Cé go bhfuil dul chun cinn as cuimse déanta againn ó thaobh na teicneolaíochta de ó 1969 i leith, ní féidir a rá gur bhogamar chun cinn ar an gcaoi céanna i gcúrsaí síochána don chine daonna. Tháinig agus d’imigh na cogaí san Afganastáin agus san Iaráic agus costas uafásach daonna ag baint leo. Tá scrios agus caillteanas beatha uafásach fágtha ag an gcogadh in Gaza. Tá an Úcráin fós faoi ionsaí. Faoi láthair, tá an choimhlint leis an Iaráin ar siúl, agus bhí focail troda le cloisteáil ón Uachtarán Trump maidir le scrios ar scála ollmhór. Tá sos cogaidh coicíse i bhfeidhm faoi láthair, ach ní fios cad a tharlóidh amárach.

Chomh maith le gach rud eile, tá an t-athrú aeráide ann, bagairt eile atá ag méadú os ár gcomhair. Ní raibh na bagairtí sin chomh soiléir i 1969, ach anois tá a fhios ag gach madra sa bhaile cad atá i gceist, agus cúrsaí aimsire ag dul in olcas gach bliain. Cé go lonraíonn Artemis II mar léaró dóchais, tá bagairtí tromchúiseacha ann fós — cogaí, rialtais uathlathaigh agus an t-athrú aeráide san áireamh.

B’fhéidir, áfach, gurb é sin féin an fáth go bhfuil tábhacht chomh mór ag baint leis an misean seo. Cuireann sé i gcuimhne dúinn go bhfuil daoine fós in ann aislingí a fhíorú agus dea-ghníomhartha a dhéanamh. Smaoiním arís ar an mbuachaill sin ina shuí lena athair i lár na hoíche, ag stánadh ar an scáileán dubh agus bán agus é faoi gheasa. Ní fhéadfadh sé an domhan a bhí le teacht a shamhlú. Agus is dócha nach féidir linne an domhan atá romhainn a shamhlú go hiomlán ach an oiread.

Má tá aon rud le foghlaim ó mhisean Artemis II, is é seo é: Ní neart go cur le chéile. Agus cé go bhfuil teipthe orainn arís agus arís eile, ní mór dúinn fós brú ar aghaidh i dtreo domhan níos fearr. Níl an dara rogha againn.

 

Dírbheathaisnéis 14 –Ag imeacht ón Tréad

Dírbheathaisnéis 14 –Ag imeacht ón Tréad

le | 2026/03/30 | Dírbheathaisnéis

Dírbheathaisnéis 16- ag imeacht ón Tréad

Nuair a leag an dalta a bhí ina DJ an tsnáthaid ar “School’s Out” le Alice Cooper, líon an t-urlár damhsa láithreach. Bhíomar ag damhsa ar nós an diabhail, á gcaitheamh féin ar fud na háite agus ag luascadh anonn is anall go fiánta, ag súil go raibh na cailíní ag féachaint orainn. Ansin tháinig Elton John ar an gcaschlár. The Supremes. The Bay City Rollers. Slade.

Ansin mhoilligh an ceol. “Without You” le Harry Nilsson.

Bánaíodh an t-urlár ar an bpointe. Bhí mo chroí ag bualadh go trom i mo chliabhrach nuair a bhuail mé súil le cailín amháin. Sular chaill mé mo mhisneach, d’iarr mé uirthi damhsa a dhéanamh liom. An chéad uair dom. Bhí mé cúig bliana déag d’aois. Ghlac sí le mo chuireadh.

Thosaigh muid ag damhsa scartha óna chéile ar dtús, ach diaidh ar ndiaidh dhruideamar níos gaire le chéile. Ansin, leag sí a ceann ar mo ghualainn agus chuir mise mo lámha timpeall uirthi. Leath bealaigh tríd an amhrán, bhí an bhainis á samhlú agam cheana féin.

Ansin mhothaigh mé buille trom á bhualadh ar mo dhroim.

An tAthair O’Toole.

“Tá sé seo go hiomlán do-ghlactha, a Mhichíl. Níor choinnigh tú amach ón gcailín. Níl cead agat freastal ar an gcéad damhsa eile, agus ná déan a leithéid go deo arís.”

Scar sé óna chéile muid amhail is gur coirpigh a bhí ionainn. Níor dhamhsaíomar le chéile riamh arís.

Cúpla nóiméad ina dhiaidh sin, chonaic mé an tAthair O’Toole ag máirseáil amach ar an urlár damhsa arís agus ag breith greama ar chluas buachalla. Pat Corcoran a bhí ann. An chéad uair eile a chonaic mé Pat, bhí cuma caorach lomtha air. Ar bhalla mo chillín suanleasa, bhí gruaig fhada chatach ar Marc Bolan ó T. Rex a chuirfeadh an tAthair O’Toole ag síneadh i dtreo na siosúr.

Lig mé do mo chuid gruaige fás beagáinín, gan a dhóthain le bheith gafa, ach a dhóthain le go mbraithfinn go raibh mé ag éalú leis.

An samhradh sin, tar éis dom filleadh abhaile ón scoil chónaithe, d’fhreastail mé ar chúrsa Fraincise sa chathair, a bhí eagraithe ag an Alliance Française. Sa bhoth fuaime chúlaigh an saol taobh amuigh. Chuir mé na cluasáin orm agus labhair guth mná Fraincise isteach i mo chluasa amhail is go raibh sí ansin liom.

“Nos cosmonautes,” a dúirt sí.

“Nos cosmonautes,” a dúirt mise ar ais isteach sa mhicreafón.

D’éist mé liom féin ar an taifead. An mise sin i ndáiríre? Bhí fuaim mo ghutha féin mar ghuth strainséara dom. Faoi dheireadh na sé seachtaine bhí feabhas tagtha ar mo bhlas cainte, agus bhí mé i dtaithí ar fhuaim mo ghutha féin ar thaifead.

An samhradh ar fad, bhí mé ag canadh leis na hamhráin mhóra ar an raidió. Bhí gach focal de “Get It On” le T. Rex agus “Starman” le David Bowie ar eolas agam.

Nuair a chríochnaigh na ranganna Fraincise, fuair mé obair sa bheár in óstán nua, an Springhill Court Hotel. D’oscail mé cuntas sa Chomhar Creidmheasa agus rud amháin ar m’intinn agam: mo chéad ghiotár leictreach a cheannach. Nuair a shocraigh an giotáraí rithime i mbanna áitiúil bogadh ar aghaidh, cheannaigh mé a ghiotár láithreach, Fender Mustang dearg lasrach ó 1965 a bhí i gceist.

Bhí fadhb amháin ann. Ní raibh aon aimplitheoir agam.

Chuaigh mé i ngleic le putóga seanraidió trasraitheora agus fuair mé amach cad a oibrigh trí sheifteanna éagsúla a úsáid. Thug sé dom vata amháin d’fhuaim thanaí, riastartha b’fhéidir, ach in ainneoin sin, thaitin sí go mór liom. D’fhoghlaim mé cordaí as leabhar mar ní raibh sé d’acmhainn agam ceachtanna a fháil. Bhí mé lánchinnte nach raibh mé ach cúpla mí ó bheith i mo réalta rac-cheoil.

Tar éis na saoire, d’fhill mé ar scoil mar dhalta lae. Chaith mé mo dheireadh seachtaine ag bualadh thart sa bhaile mór. Lig mo thuismitheoirí dom fiú dul chuig damhsaí oíche Shathairn sa Carlton, áit nach raibh dé ná deatach ar shagart, ná aon rialacha amaideacha i bhfeidhm ach an oiread.

An samhradh dár gcionn, lig mé do mo chuid gruaige fás níos faide agus chaith mé brístí deinime agus léinte éadach cáise. Faoin am sin, ba chustaiméir rialta mé sa Carlton.

 

Sáinnithe i lár Cogaidh – Tuairisc mo neachta ó Dubai!

Sáinnithe i lár Cogaidh – Tuairisc mo neachta ó Dubai!

le | 2026/03/25 | Cúrsaí Reatha, Nuacht Idirnáisiúnta, Pearsanta, Polaitíocht, Tuairim

Sáinnithe i lár Cogaidh – Tuairisc mo neachta ó Dubai!


Tá an cogadh idir na Stáit Aontaithe, Iosrael agus an Iaráin ag dul i bhfad níos measa le seachtain anuas. Tar éis d’ionsaithe Iosraelacha bualadh ar mhórshaoráidí ola agus gáis na hIaráine ag South Pars agus Asaluyeh ar an 18 Márta, leathnaigh Tehran a cuid bagairtí go géar, agus thug sí foláireamh go bhféadfaí bonneagar fuinnimh na Murascaille san Araib Shádach, san UAE agus i gCatar a ionsaí. Chuir sé sin imní mhór ar fud an réigiúin, mar thug sé le fios go bhféadfadh an cogadh leathnú amach sa réigiún agus drochthionchar a imirt ar gheilleagar agus ar mhuintir an réigiúin, atá faoi scáth an chogaidh cheana féin.

Léirigh an Iaráin freisin go bhféadfadh sí bualadh ó achar fada nuair a scaoil sí dhá dhiúracán bhalaistíocha i dtreo bhunáit SAM-na Ríochta Aontaithe ag Diego Garcia san Aigéan Indiach. De réir tuairiscí, níor bhuail na diúracáin an bhunáit. Mar sin féin, neartaigh an eachtra an tuiscint go raibh an choimhlint ag leathnú agus ag éirí níos deacra a thuar agus níos deacra smacht a choimeád uirthi.

Ansin d’ardaigh an tUachtarán Trump na geallta arís. Thug sé rabhadh, mura n-osclódh an Iaráin Caolas Hormuz go hiomlán laistigh de 48 uair an chloig, go mbuailfeadh na Stáit Aontaithe cumhachstáisiúin na hIaráine. D’fhreagair an Iaráin lena bagairt féin, á rá dá ndéanfaí ionsaí ar a cumhachstáisiúin, go mbainfeadh sí díoltas amach ar chumhachtstáisiúin Iosrael agus ar shaoráidí cumhachta eile sa réigiún atá ceangailte le bunáiteanna SAM.

Ansin, beagnach chomh tobann céanna, ba chosúil go raibh Trump ag tarraingt siar. Ar an 23 Márta, dúirt sé go raibh comhráite “an-mhaith agus torthúil” ar siúl idir SAM agus an Iaráin, agus go raibh mórphointí comhaontaithe eatarthu anois, agus chuir sé na hionsaithe a bhí bagartha aige siar go ceann cúig lá. Shéan an Iaráin go poiblí, áfach, go raibh a leithéid de chainteanna ar siúl ar chor ar bith. Mar sin, tá an réigiún fágtha i staid mhór éiginnteachta: lá amháin bagairtí géara, an chéad lá eile caint ar thaidhleoireacht, agus ansin séanadh agus níos mó amhrais beagnach láithreach.

Dóibh siúd atá ina gcónaí san UAE, is turas léanmhar leanúnach é sin. Ardaíonn gach bagairt nua an teannas. Tugann gach ráfla ar chainteanna nó sos beagán faoisimh, ach imíonn an faoiseamh sin go tapa, mar níl a fhios ag aon duine cad atá ag teacht ina dhiaidh.

Sheol mo neacht a smaointe chugam sular tharla cuid de na forbairtí is déanaí. Más rud ar bith é, tá an teannas níos géire fós anois ná mar a bhí nuair a scríobh sí iad.

“Maidir liom féin, is é an príomhmhothú le déanaí ná cineál ídiú meabhrach leanúnach. Bíonn tú i gcónaí rud beag ar airdeall, ag fanacht leis an gcéad fhógra eile ar an bhfón agus ag smaoineamh an mbeidh pléasc ina dhiaidh, agus má bhíonn, cé chomh fada uait a bheidh sé.”

San UAE, ní gnáth-theachtaireacht í teachtaireacht ar an bhfón a thuilleadh. Ní gnáthchiúnas é an tost a thuilleadh ach oiread. Bíonn gach sos lán leis an tuiscint go bhféadfadh rud éigin eile a bheith ar tí tarlú.

Ní fhanann an brú sin le duine amháin. Scaipeann sé isteach i dtithe, ar bhóithre, in ionaid oibre agus i saol an teaghlaigh. D’fhéadfadh gnáthchuma a bheith fós ar an gcathair ón taobh amuigh, ach tá an t-atmaisféar athraithe go hiomlán.

Mar a dúirt mo neacht féin:

“Ceapaim go bhfuil go leor againn éirithe rud beag cantalach agus síorairdeallach chomh maith, go díreach toisc go bhfuil ár néaróga ar tinneall againn. Cuireann sé cuma dhifriúil ar an saol laethúil. Bím neirbhíseach faoi rudaí simplí cosúil le tiomáint go háit éigin. Bíonn ceist i gcónaí i gcúl do chinn faoi rud éigin ag titim ón spéir, cibé acu diúracáin nó smionagar atá i gceist.”

Is furasta, ó chian, breathnú ar na heachtraí seo mar shraith ceannlínte. Ach dóibh siúd atá ina gcónaí san UAE, mothaítear an cogadh ar bhealach eile. Mothaítear é san fholáireamh fóin a chuireann teannas i do ghuaillí, san fhéachaint instinneach suas sa spéir sula dtéann tú isteach sa charr, agus san iarracht an saol laethúil a choinneáil ag gluaiseacht agus an réigiún níos leithne ag luascadh ó bhagairt amháin go dtí an chéad cheann eile.

Má léirigh an tseachtain seo caite rud ar bith, is é sin cé chomh tobann agus is féidir leis an gcogadh seo a threo a athrú. Lá amháin bagairtí i gcoinne cumhachstáisiún agus geilleagair na Murascaille. An chéad lá eile caint ar phlé torthúil. Ansin tagann séanadh agus níos mó neamhchinnteachta.

Gan dabht, tá cúrsaí i bhfad níos measa do mhuintir na hIaráine, agus an t-uafás buamaí á ligean anuas uirthi ó SAM agus Iosrael. Ach níl muintir mo theaghlaigh san Iaráin, agus mar sin níl an tionchar díreach céanna ar chúrsaí san Iaráin orm. Níl a leithéid de rud agus cogadh maith, agus tá súil agam go dtiocfaidh deireadh leis an gcogadh seo go luath. Fiú ansin, beidh sé deacair do chúrsaí teacht ar ais mar a bhí, agus is dócha go mbeidh muintir an UAE ag coimeád súil ar an spéir i bhfad i ndiaidh tréimhse na cogaíochta.

 

gaGaeilge
gaGaeilge en_USEnglish