Ba é Meitheamh 2008 é agus bhí Éire ag vótáil ar Chonradh Liospóin.
Le linn feachtais pholaitiúla sna laethanta sin, thagadh polaiteoirí go dtí an doras. Chroithidís lámh leat agus d’iarrfaidís ort vótáil dóibh.
Ach an uair seo níor bhuail aon duine ar dhoras Dhaid.
Ina áit sin, bhí siad ar an idirlíon.
Scríobh Daid faoi in I mBéal an Phobail ag an am.
“Níl dabht ar domhan,” a scríobh sé, “ach go n-athróidh sin cúrsaí polaitíochta na tíre seo, bunoscionn ar fad.”
Ag beagnach an am céanna, i bhfad i gcéin sna Stáit Aontaithe, bhí Barack Obama i mbun feachtais agus é ag iarraidh an uachtaránacht a bhaint amach.
Bhí a lucht tacaíochta ag féachaint ar phostálacha agus ar fhíseáin fheachtais ar líne. Bhí siad ag teacht ar a chéile ar Facebook agus ar líonraí sóisialta eile. Ag eagrú. Ag obair go deonach. Ag tabhairt airgid.
Ar líne ar fad.
Faoi Mheitheamh 2008, bhí 46 faoin gcéad de dhaoine fásta sna Stáit Aontaithe tar éis an t-idirlíon, ríomhphost nó teachtaireachtaí téacs a úsáid chun nuacht faoin bhfeachtas a fháil, a dtuairimí a roinnt nó daoine eile a spreagadh chun páirt a ghlacadh.
Ocht mbliana ina dhiaidh sin, bhí Donald Trump ag seasamh don uachtaránacht.
Thug Twitter bealach dó labhairt go díreach leis na milliúin daoine, gan eagarthóir nuachtáin ná agallóir teilifíse a bheith eatarthu.
Ansin tháinig Cambridge Analytica.
Fuair an comhlacht eolas pearsanta ó na deicheanna milliún úsáideoir Facebook i ngan fhios dóibh agus d’úsáid sé an t-eolas chun próifílí vótálaithe a chruthú agus teachtaireachtaí polaitiúla a dhíriú orthu.
I 2026, tá réabhlóid teicneolaíochta eile faoi lán seoil.
Intleacht shaorga (IS).
Chaith Geoffrey Hinton na blianta fada ag obair ar líonraí néaracha saorga.
Shíl beagnach gach duine eile gur ábhar áiféiseach taighde a bhí sna líonraí sin.
Lean Hinton lena thaighde.
Chabhraigh a chuid taighde leis an mbunchloch a leagan don intleacht shaorga nua-aimseartha. In 2024, roinn sé Duais Nobel na Fisice as fionnachtana agus aireagáin bhunúsacha a chuir ar chumas meaisíní foghlaim le líonraí néaracha saorga.
Ach faoin am sin bhí Hinton tar éis Google a fhágáil cheana féin.
Nuair a dúirt sé le Google i 2023 go raibh sé ag imeacht, thairg an comhlacht dó fanacht agus obair a dhéanamh ar shábháilteacht IS.
D’imigh sé ar aon nós.
Ansin labhair sé amach faoi na contúirtí.
Thosaigh sé ag tabhairt rabhaidh faoi olldífhostaíocht.
Ionramháil polaitiúil.
Agus meaisíní a d’fhéadfadh éirí níos éirimiúla ná na daoine a chruthaigh iad.
“Ní fhaca sibh faic fós,” a dúirt sé le reachtóirí stáit i Chicago an samhradh seo.
Ansin tá Dario Amodei ann.
Is é Amodei príomhfheidhmeannach agus comhbhunaitheoir Anthropic, an comhlacht taobh thiar de Claude, ceann de na córais intleachta saorga is cumasaí ar domhan.
Labhraíonn sé faoin méid a d’fhéadfadh IS a dhéanamh don eolaíocht agus don leigheas.
Tá cur síos suntasach aige freisin ar an áit a bhféadfadh an teicneolaíocht a bheith ag dul.
“Tír lán de ghiniais i lárionad sonraí.”
Creideann Amodei go bhféadfadh córais atá ag druidim leis an leibhéal sin teacht chun cinn laistigh de chúpla bliain.
Agus tá sé ag iarraidh ar rialtais ullmhú.
Níos luaithe i mbliana, bhí Anthropic i mbun díospóide le rialtas na Stát Aontaithe.
Bhí an comhlacht sásta a chórais IS a chur ar fáil d’obair slándála náisiúnta.
Ach leag sé síos dhá líne dhearga.
Gan ollfhaireachas intíre.
Gan airm lánuathrialacha.
Dúirt Anthropic nach raibh córais cheannródaíocha IS an lae inniu iontaofa go leor le húsáid in airm lánuathrialacha.
Dhiúltaigh sé freisin cead a thabhairt a theicneolaíocht a úsáid le haghaidh ollfhaireachais intíre.
Níor ghéill an comhlacht faoin mbrú.
D’fhág Hinton Google agus labhair sé amach.
Tá Amodei fós i gceannas ar Anthropic, ag stiúradh obair an chomhlachta ar IS agus ag leagan síos línte dearga.
Gaeilge 
English