Ag pointe éigin san oíche, d’fhéach Sinéad agus mise timpeall an tseomra, ansin ar a chéile, agus thuigeamar go raibh uirlis ag beagnach gach duine eile ann seachas muidne.

Bhí maindilín i lámha fhear an tí cheana féin. Tharraing duine eile bainseó as a chás. Tháinig duine eile isteach le píoba uilleann. Ina dhiaidh sin tháinig feadóg mhór, feadóg stáin, giotár, bodhrán agus níos mó ná fidil amháin. Shuigh na ceoltóirí síos i gciorcal.

Tháinig muid go dtí ceolchoirm tí i La Jolla gan aon tuiscint againn go mbeadh seisiún ceol traidisiúnta ina dhiaidh.

Thosaigh an oíche le béile comhroinnte, cé gur don cheolchoirm féin a tháinig muid. Chuir bean an tí fáilte chroíúil romhainn agus thug sí a háit féin dúinn ar an tolg, áit ar shuíomar isteach go dlúth. Sin an cineál cruinnithe a bhí ann: neamhfhoirmiúil, flaithiúil, fáilteach.

Ba é Brian Conway príomhcheoltóir an oíche sin. Bhí sé ar an gcósta thiar chun albam nua a chur chun cinn. Chabhraigh Máirtín de Cógáin, ceoltóir agus scéalaí as Carraig Uí Leighin i gContae Chorcaí, atá ina chónaí sna Stáit Aontaithe le trí bliana is fiche anuas, leis an gceolchoirm a eagrú. Tá aithne aige ar Brian agus sheinn sé leis roimhe seo. Thug sé cuireadh dúinn freastal ar an gceolchoirm, rud ar ghlacamar leis go fonnmhar.

Ní gnáthfhidléir é Conway. Rugadh sa Bronx é, agus meastar go forleathan go bhfuil sé ar thús cadhnaíochta i stíl Shligigh i Meiriceá. D’fhoghlaim sé ar dtús ó Martin Mulvihill agus Martin Wynne, agus bhí tionchar mór ag Andy McGann air freisin. Chaith sé a shaol oibre mar ionchúisitheoir. Anois, agus é ar scor, tugann sé é féin go hiomlán don fhidil, mar mhúinteoir agus mar cheoltóir.

Sa chéad leath den cheolchoirm, ba é Brian agus a fhidil amháin a bhí os ár gcomhair. Sheinn sé i stíl Shligigh a tháinig anuas ó Michael Coleman. Bhain sé foinn áille as an uirlis, cuid acu beoga bríomhara, cuid eile ciúin, beagnach cumhach. Chas sé idir phoirt óna mhúinteoirí agus phíosaí a chum sé féin.

Idir na foinn, labhair sé faoina shaol, faoin traidisiún Gael-Mheiriceánach agus faoi na ceoltóirí a mhúnlaigh é. Ba léir an meas mór a bhí aige ar a mhúinteoirí.

Sa dara leath den chlár tháinig an fidléir as Nua-Eabhrac, Cate Sandstrom, isteach leis. Bhí a gcuid seinm chomh dlúth sin lena chéile, gur bhraith tú uaireanta gur aon uirlis amháin, níos láidre agus níos binne ná uirlis amháin, a bhí ag seinm sa seomra.

Tar éis a gcuid ceoil, agus muid ar tí imeacht abhaile, chuala muid caint faoi sheisiún a bhí le teacht.

Bhí fáilte roimh dhuine ar bith a bhí ag iarraidh seinm. Shíl muid go bhfanfadh cúpla ceoltóir. Ina áit sin, d’athraigh an seomra romhainn. D’imigh daoine amach agus tháinig siad ar ais lena n-uirlisí. Shuigh Máirtín síos agus thosaigh sé ag canadh.

Chruinnigh an ceol timpeall air go nádúrtha. Ina dhiaidh sin thóg sé an bodhrán agus sheinn sé go séimh é, ag coinneáil na rithime slán gan an lámh in uachtar a fháil ar na huirlisí eile. Ní ceoltóirí ócáideacha a bhí ann. Bhí na poirt acu ar bharra a méara acu. Ba é seo Comhaltas Barry Cogan, brainse San Diego de Chomhaltas Ceoltóirí Éireann, ainmnithe in onóir do Barry Cogan, duine mór le rá sa Chomhaltas, a spreag bunú an bhrainse trína mhac, Máirtín. Tagann siad le chéile gach seachtain le haghaidh ranganna agus seisiún. Léiriú daingean, muiníneach agus beo a bhí ann. Bhí fear an tí féin ina sheinnteoir láidir maindilín.

Rith smaoineamh liom. Os ár gcomhar amach, na mílte míle ó bhaile, bhí Cultúr na hÉireann faoi lán seoil. Ní mar iarsma a bhí sé le brath ach an oiread, ach mar rud iontach beo.

Tháinig muid chun ceolchoirm a chloisteáil agus fuaireamar i bhfad níos mó ná sin. Ba mhór an pléisiúr é éisteacht leis an seisiún, ach b’fhearr fós páirt a ghlacadh ann. Beidh orm freastal ar cheann de sheisiúin sheachtainiúla an Chomhaltais. B’fhéidir go dtabharfaidh mé feadóg stáin nó giotár liom an chéad uair eile.