Fear ciúin a bhí i m’athair, fiú nuair a bhí Maigh Eo ag imirt peile.
Shleamhnaíodh sé chun tosaigh ina chathaoir uillinne go dtí go mbíodh sé beagnach ina shuí ar a himeall.
“Come on, lads. Ah, come on.”
D’athraíodh tuin a ghutha de réir mar a bhí ag éirí leis an bhfoireann, ach d’fhanadh na focail mar an gcéanna.
Ba é mo dheartháir a chuireadh na maisíochtaí fuaime ar fáil. Bhíodh freagra aige ar gach cic saor, gach botún agus gach cinneadh ón réiteoir, agus mallacht aige dá réir. Chlaonadh Daid chun tosaigh agus ghríosaíodh sé Maigh Eo i dtreo an chéad scóir eile.
Fear as Maigh Eo a bhí i mo Dhaid, agus bhí áit ar leith ina chroí ag peil Mhaigh Eo.
Is annamh a théadh sé chuig cluiche mar go raibh clástrafóibe air. Ina áit sin, thacaíodh sé le Maigh Eo ó chompord a chathaoir uillinne.
Thacaíodh athair Shinéad le Maigh Eo ar bhealach eile.
Bhíodh sé sásta tiomáint ó Bhaile Átha Cliath go dtí aon áit sa tír agus ar ais an lá céanna chun cluiche Mhaigh Eo a fheiceáil. Thagadh a dheirfiúr Úna ó Chaisleán an Bharraigh, agus bhuailidís le chéile ag an bpáirc.
Is beag cluiche de chuid Mhaigh Eo a chaill sé.
Tráthnóna Dé Domhnaigh le déanaí, bhí Sinéad agus mise inár suí inár dteach i gCarraig Seac, i gContae Chill Chainnigh, ag féachaint ar chluiche ceannais peile na hÉireann idir Maigh Eo agus Ciarraí.
Bhí orainn dul i dtaithí ar an riail nua a bhronnann dhá phointe ar chic thar an trasnán ón taobh amuigh den stua daichead méadar. Gach uair a d’eitil an liathróid thairis, d’fhéachamar ar a chéile agus ansin ar an scórchlár.
Dhá phointe.
Rop Ciarraí chun cinn ón tús.
Scóráil David Clifford cúl agus, faoi dheireadh na chéad cheathrún, bhí Ciarraí seacht bpointe chun tosaigh, 1-5 in aghaidh 0-1.
Ar feadh cúpla nóiméad, ba chosúla é le tús sléachta ná le caillteanas cúng eile do Mhaigh Eo.
Ach níor thit Maigh Eo as a chéile.
Tháinig siad ar ais.
Faoi leath ama, ní raibh fágtha den bhearna ach pointe amháin. Go luath sa dara leath, chuaigh Maigh Eo chun tosaigh. Tháinig Ciarraí ar ais sular éirigh le Maigh Eo imeacht uathu faoi dheireadh.
Bhí an cluiche idir dhá cheann na meá go dtí na nóiméid dheireanacha.
Bhíomar ar imeall ár suíochán.
Smaoinigh mé ar Dhaid.
Smaoinigh Sinéad ar a hathair féin.
Bheadh sé siúd ann le hÚna. Ní raibh aon cheist faoi sin.
Bheadh mo Dhaid ar imeall a chathaoir uillinne.
“Come on, lads.”
Bheadh mo dheartháir ag déanamh an torainn.
Ansin shéid an réiteoir an fheadóg dheireanach.
Den chéad uair le cúig bliana is seachtó, bhí Maigh Eo ina seaimpíní uile-Éireann.
Ag druidim le deireadh an chluiche, chaill tráchtairí Midwest Radio, Stephen Grealis agus Martin Carney, gach smacht orthu féin. Bhéic siad in ard a gcinn:
Tá an gorta thart.
Go diabhal leis an mallacht.
Tá Sam Maguire ag teacht abhaile.
Thosaigh Sinéad agus mise ag gáire.
Agus ansin thosaíomar ag gol.
Ba as Contae Mhaigh Eo ár gceathrar tuismitheoirí. Bhí ár n-aithreacha dílis dá gcontae dúchais go deireadh a mbeatha, agus iad ag creidiúint i gcónaí go mbuafadh Maigh Eo arís.
Ní raibh ceachtar acu ann lena fheiceáil.
Nuair a ghlac Jack Coyne le Corn Sam Mhic Uidhir, thug sé ómós dóibh siúd a chaith geansaí glas agus dearg Mhaigh Eo roimhe agus do mhuintir Mhaigh Eo nach raibh linn a thuilleadh agus a shamhlaigh an lá sin.
Dúirt sé go raibh súil aige go mbeidís bródúil as an bhfoireann, agus d’iarr sé ar bhuachaillí agus cailíní Mhaigh Eo gan éirí as a gcuid aislingí choíche.
Bhí a fhios againn cé a bhí i gceist aige.
Níor éirigh ár n-aithreacha as an aisling riamh.
De réir an tseanchais, chuaigh foireann bhuacach Mhaigh Eo i 1951 thar shochraid ar an mbealach abhaile gan an meas cuí a léiriú. Deirtear gur cuireadh mallacht orthu: ní bhuafadh Maigh Eo Craobh na hÉireann arís fad a bheadh aon duine den fhoireann sin beo.
Fuair an ball deireanach den fhoireann sin bás in 2021, coicís tar éis do Mhaigh Eo cluiche ceannais uile-Éireann a chailleadh den aonú huair déag ó 1951.
Ba é seo an chéad chluiche ceannais acu ó fuair sé bás.
Bhuaigh siad.
Tar éis an chluiche, léigh mé faoi Paul Murphy, fear as Maigh Eo atá ina chónaí i Manchain. Thug sé a bheirt mhac, Feidhlim agus Odhran, go Páirc an Chrócaigh le súil go n-iompóidís an t-ádh i bhfabhar Mhaigh Eo.
Nuair a bhuaigh Maigh Eo, ní raibh a fhios ag an teaghlach cad ba cheart dóibh a dhéanamh leo féin.
Ní raibh siad cleachta le bheith ar thaobh an bhua.
An uair seo, níor ghá d’aon duine a rá, “B’fhéidir an bhliain seo chugainn.”
An lá dár gcionn, bhailigh na mílte i bPáirc Mhic Éil i gCaisleán an Bharraigh. Bhí páistí ar ghuaillí a dtuismitheoirí agus bratacha glasa agus dearga os cionn an tslua. Bhí daoine ag canadh, ag gáire agus ag caoineadh agus Corn Sam Mhic Uidhir ag filleadh ar Mhaigh Eo.
Bhí siad ag ceiliúradh gach turais a rinneadh, gach cluiche ceannais a cailleadh agus gach tacadóir a choinnigh an creideamh.
I gCarraig Seac, d’fhan Sinéad agus mise os comhair na teilifíse agus Jack Coyne ag ardú Chorn Sam Mhic Uidhir.
Ar feadh nóiméid, chonaic mé Daid arís ar imeall a chathaoir uillinne.
Mo dheartháir lena thaobh, ag déanamh an torainn, agus Daid ag claonadh chun tosaigh lena impí chiúin:
“Come on, lads.”
Agus, an uair seo, ceann eile:
“Well done, lads. Well done!”
Agus bhí Úna ann chun an lá a fheiceáil a raibh a deartháir ag súil leis ar feadh a shaoil.
Gaeilge 
English