Litir ó Mheiriceá – Ní mór do Chomhdháil Stáit Aontaithe Mheiriceá (SAM) Gníomhú gan mhoill!

Thosaigh an chéad aerionsaí de chuid SAM agus Iosrael, faoin ainm Oibríocht Epic Fury, ag 9:45 r.n. (am Tehran) Dé Sathairn, 28 Feabhra. Sa chéad 24 uair an chloig den fheachtas, scaoil na Stáit Aontaithe agus Iosrael níos mó ná 1,400 lón cogaidh i gcoinne 1,000 targaid — an feachtas aeir is mó sa réigiún ó rinneadh ionradh ar an Iaráic in 2003.

Ba é lárphointe na chéad toinne ná ionsaí beacht i gceantar Shráid Pasteur i dTehran inar maraíodh an tAyatollah Ali Khamenei agus 49 ceannaire sinsearach de chuid na hIaráine, lena n-áirítear Ceann Foirne na bhFórsaí Armtha agus príomhcheannairí Chór Garda Réabhlóideach na hIaráine (IRGC).

Bagairt phráinneach?

Ar an Luain, 2 Márta, mhaígh an Rúnaí Stáit Marco Rubio gur freagra ar “bhagairt phráinneach” a bhí sna hionsaithe. Shainmhínigh sé “práinneach” ní mar ionsaí fisiciúil ag an nóiméad sin, ach mar mhíchothromaíocht straitéiseach atá ag dul in olcas go tapa.

Dar le Rubio, bhí an Iaráin ag iarraidh “pointe díolúine” a bhaint amach. Ag an bpointe sin, bheadh Tehran ag táirgeadh diúracáin bhalaistíocha ar luas nach mbeadh SAM in ann teacht suas leis maidir lena diúracáin idircheaptha (Béarla: interceptor missiles) a sholáthar. Ansin, bheadh an Iaráin in ann leanúint ar aghaidh lena clár núicléach gan eagla faoi phionós míleata.

Géarú sa réigiún

Sna 72 uair an chloig tar éis an chéad aerionsaí, tháinig an géarú chun solais go sciobtha. Ar an 2 Márta, bhuail cosaintí aeir Chuáit trí scairdtrodaire SAM de shaghas F-15E Strike Eagle le diúracáin de thaisme a bhí ag eitilt in aerspás an réigiúin. Ar maidin Dé Mháirt, 3 Márta, bhuail dróin an Ambasáid SAM i Riyadh, rud a chuir tús le tinte agus a spreag foláireamh slándála domhanda. Tá sé deimhnithe ag CENTCOM go bhfuil seisear ball de sheirbhísí armtha Mheiriceá maraithe le diúracáin ón Iaráin ó thosaigh an choinbhleacht ar an 28 Feabhra.

Tá an costas sibhialta níos measa fós. Ar an gcéad mhaidin, bhuail diúracán bunscoil chailíní Shajareh Tayyebeh i Minab. De réir an Chorráin Dheirg, maraíodh suas go 180 duine — daltaí bunscoile an chuid is mó acu. Léirigh físeáin ón láthair lucht tarrthála ag baint téacsleabhar agus crián fuilteacha as na spallaí faoi mhúrphictiúr.

Easpa diúracán idircheaptha agus riosca cibearshlándála

Cé gur mhol an rialtas go bhféadfadh an choinbhleacht maireachtáil ar feadh seachtainí fada, deir criticeoirí nár daingníodh a dóthain muinisin d’fheachtas fada. Thug an Seanadóir Andy Kim rabhadh go bhféadfadh bunáiteanna míleata SAM sa Mhurascaill a bheith faoi léigear ag líon mór diúracán mura gceadaíonn an Chomhdháil leathnú práinneach ar tháirgeadh.

Ag an am céanna, tá an chibearshlándáil intíre i mbaol. De bharr ciorruithe géara sa Ghníomhaireacht um Chibearshlándála agus Shlándáil Infreastruchtúir (CISA), tá sé níos deacra SAM a chosaint. Tugann saineolaithe rabhadh go bhféadfadh an Iaráin ionsaithe díobhálacha a dhéanamh ar eangach chumhachta agus ar chórais uisce Mheiriceá.

Rún na gCumhachtaí Cogaidh

Maíonn Marco Rubio gur thug sé fógra do cheannairí an rialtais ar oíche na hionsaithe. Ach faoi Rún na gCumhachtaí Cogaidh 1973, caithfidh an t-uachtarán tuairisc fhoirmiúil scríofa a chur faoi bhráid na Comhdhála laistigh de 48 uair an chloig tar éis fórsaí a thabhairt isteach i gcogaíocht.

Chuaigh an spriocdháta sin thart ar maidin Dé Luain, 2 Márta, gan aon tuairisc fhoirmiúil ón Teach Bán. Dá réir sin, tá an rialtas i gcoimhlint dhíreach leis an dlí. Dúirt an Seanadóir Kim gurb é seo “an sárú is soiléire ar ár mBunreacht dá bhfaca mé riamh.”

An Rogha roimh an gComhdháil

Tá SAM páirteach i gcoinbhleacht thar a bheith contúirteach. Tá praghas ola ardaithe go mór agus Caolas Hormuz dúnta. Tá seans láidir ann go leathnódh an cogadh ar fud an réigiúin go léir.

Ní mór don Chomhdháil a húdarás a dhearbhú trí:

• Ráiteas soiléir ar chuspóirí a éileamh: Cad is “bua” ann an Iaráin i ndiaidh Khamenei?
• Maoiniú faoi smacht: Cosc a chur ar rannpháirtíocht mhíleata gan athnuachan reachtach.
• Vóta a reáchtáil: Chun gach ball den Teach agus den Seanad a chur ar an taifead go poiblí maidir lena sheasamh.

Mura ngníomhaíonn an Chomhdháil anois, géillfidh sí cumhacht bhunreachtúil ríthábhachtach don fheidhmeannas. Is céim í sin i dtreo na huachtaránachta uilechumhachtaí — an toradh go díreach a rinne bunaitheoirí an Bhunreachta a seacht ndícheall a sheachaint.